Кіріспе

Құс түрлері

Палластың қамысты торғайы (Emberiza pallasi), сондай-ақ Палластың торғайы деп те аталатын, торғайлар тұқымдасының (Emberizidae) қозғалатын құсы, бұл топтың көптеген заманауи авторлар қарғалар (Fringillidae) тұқымдасынан бөлінетіні белгілі.

Таксономия

Emberizidae құс туысына 300-ге жуық дәнді жейтін түр жатады, олардың көпшілігі Америкада кездеседі, бірақ 40-тан астам мүшесі бар Emberiza туысы Ескі Дүниемен шектеледі. Оның туысы ішінде қамысқарға жапондық қамысқарғасымен және қамысқарғамен тығыз байланысты, олар кейде Schoeniclus туысына жатады. Emberiza туысының атауы ескі неміс тіліндегі Embritz, қамысқарға деген сөзден шыққан. Ағылшынша атауы және түрлік атауы pallasii неміс табиғаттанушысы және саяхатшысы Питер Симон Палласқа арналған. Ол Солтүстік және Орталық Азияда, Монғолияға дейін көбейеді. Бұл көшпелі құс, қыстау үшін Оңтүстік-Шығыс Азияға ұшып барады. Батыс Еуропаға өте сирек келсе де, Ұлыбританияға дейін батысқа қарай кездеседі.

Кіші түрлер

Үш түршесі мойындалады: Е. п. polaris, ол Ресейдің солтүстік-шығысының көп бөлігінде, Солтүстік Камчаткада кездеседі және қыста шығыс Қытайда болады, Е. п. pallasi, ол Моңғолия мен Забайкальеде таралған және қыста батыс және солтүстік Қытайда болады, ал Е. п. lydiae Оңтүстік Сібірде, Солтүстік Моңғолияда кездеседі және қыста солтүстік Қытайда болады.

Тіршілік ету ортасы

Су жанындағы тундра бұталарында көптеп кездеседі, сонымен қатар ашық қарағай ормандары сияқты құрғақ, кең жайлы жерлерде де көбейеді.

Сипаттама

Палас құсы – кішкентай сайрақ құс, қарақамыс құсына ұқсас. Оның тұқым жейтін кішкентай мүсілі бар. Атасының басы мен тамағы қара, мойнында ақ жағасы және астыңғы жағы ақ, ал арқасы күшті жолақты сұр түсті (қарақамыс құсының арқасы қоңыр). Анасы әлдеқайда сұрғылт, басы жолақты қоңыр. Ана қарақамыс құсына қарағанда астыңғы жағы аз жолақты. Атасының әні қайталамалы сырыл.

Мінез-құлық

Оның табиғи тағамы жас ұрпақты қоректендіргенде жәндіктерден, ал қалған уақытта тұқымдардан тұрады.

Өсіру

Жұмыртқа салу маусымы маусым мен тамыз аралығында болады, бірақ ареалдың солтүстігінде ертерек басталады. Ұясы әдетте бұтада болады, негізінен шөптер мен құрақтан салынып, кішірек шөптер мен түк сияқты жұмсақ материалдармен төселген. 3-5 құрғақ түсті жұмыртқа салынады, олардың қабығында құрттарға тән, түктей белгілер кездеседі. Жұмыртқадан шабал шығуға 11 күн уақыт керек.