Англия аристократы: Виконтесса Норичтің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ағылшын аристократы

Диана Купер, Норвич виконтессасы (туғанда Леди Диана Оливия Виннифред Мод Мэннерс; 29 тамыз 1892 – 16 маусым 1986) – ағылшын тіксіз фильмі актрисасы және аристократ, Лондон мен Парижде белгілі әлеуметтік тұлға. Жас кезінде ол "Котэри" деп аталатын танымал зиялылар тобында жүрді, олардың көпшілігі Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапты. Ол азаматтардың бірі, кейін Францияда британ елшісі болған Дафф Куперге үйленді. Оның қайтысынан кейін ол 20 ғасыр басындағы жоғарғы топ өмірі туралы көп мәлімет беретін үш томдық естелік жазды.

Туу және жастық шағы

Леди Диана Оливия Виннифред Мод Мэннерс 1892 жылғы 29 тамызда Лондонның Мейфэр қаласындағы Брутон көшесіндегі 23А үйінде дүниеге келді. Оның анасы, жазушы Джордж Мередиттің шығармаларына құрметпен қараған, қызына Мередиттің «Кросвейстің Дианасы» романының басты кейіпкерінің құрметіне есім қойды. Ресми түрде 8-ші Рутленд герцогі мен оның әйелі, Рутленд герцогинясының кіші қызы болған леди Диананың биологиялық әкесі жазушы Гарри Каст еді. 1908 жылдың өзінде бұрынғы үй қызметкері Гарри Каст Диана Мэннерстің әкесі екенін мәлімдейтін түрлі жалақпараттар таратты, ал оның анасының қашық туысы Дэвид Линдсей күнделігінде олардың ұқсастығының көзге түсетінін жазды. Купер бұл туралы қоғамға араласып, кейін бір кеште Эдвард Хорнердің айтуынан ғана білді, бірақ «Мен әкемді жақсы көретінмін, сонымен қатар Гарри Кастты да ұнататынмын» деді. Өмірінің шарықталу кезінде ол Англияның ең әдемі жас әйелі ретінде кеңінен танылды және газеттер мен журналдарда көптеген мақалалар мен суреттері жарияланды. Ол 1910-шы жылдардағы жас ағылшын аристократтары мен зиялыларының ықпалды тобы – «Котери» қатарында белсенділік танытты. Бірінші дүниежүзілік соғыс олардың беделін және санын азайтты. Кейбіреулер оларды өз заманынан озық ойлы адамдар деп санайды, джаз дәуірінің алға басушылары. Леди Диана топтың ең танымал өкілі болды, оған Реймонд Асквит (премьер-министр Х.Х. Асквиттің ұлы), Патрик Шоу Стюарт, Эдвард Хорнер, сэр Денис Ансон, Джулиан және Билли Гренфелл, сондай-ақ Дафф Купер кірді. Диана тұрмысқа шыққан Асквитқа ғашық болды және оның өзімен де, әйелі Кэтринмен де жақын достық қарым-қатынас орнатты. 1929 жылы ол өзінің жалғыз баласы – Джон Джулиус Куперді дүниеге әкелді, кейіннен ол 2-ші Норвич виконты және Джон Джулиус Норвич ретінде танылды. Ол жазушы және тележурналист болды.

Сахнадағы және үнсіз фильмдердегі мансабы

Ол соғыс кезінде Гай ауруханасында Ерікті Медициналық Көмек Тобының (VAD) медбикесі болып жұмыс істеді, кейіннен анасы Лондонда ашқан офицерлер ауруханасында жұмыс істеді (бірақ ол әріптестерін жиі келмейтінімен және достарымен бірге кетіп қалуға бейімдігімен ашуландырды). Ол Femina журналының редакторы болып қысқа ғана уақыт жұмыс істеді, ал актерлік өнерге бұрылғанға дейін Beaverbrook газеттерінде мақалалар жазды. Медбикелік қызметі оның танымалдылығын және көпшілікке әйгілі болуына септігін тигізді. Оның есімі "Бёрлингтон Берти" әнінің соғыс жылдарғы нұсқасында еске алынады: "Банан жеймін / Леди Дианамен бірге / Гайда аристократтар жұмыс істейді". Бірнеше жылдан кейін ол екі алғашқы британдық түсті фильмде түсті: "Даңқты оқиға" (1922) және "Қыз патшайым" (1923); соңғысында ол I Елизавета патшайым рөлін ойнады. Содан кейін ол сахнаға көшті, 1924 жылы Макс Рейнхардт қойған "The Miracle" пьесасындағы Мадонна рөлін сомдады. Пьеса зор халықаралық жетістікке жетті, ол актерлік құраммен он екі жыл бойы гастрольдік сапарларда болды.

Қоғам қайраткері, елшінің әйелі

1924 жылы ол өзінің танымал атын күйеуінің Парламентке сайлау науқанына жұмсады, Олдхэмде оның үгітін жүргізді. Премьер-министр Черчилльдің жеке өкілі ретінде депутат Дафф Купер тиімді стратегияны іске асыруға қол жеткізе алмады және ол 1942 жылдың қаңтар айында, Сингапурдың ақпан айында түсуінен аз уақыт бұрын қайта шақырылды. Күйеуінің соғыс кезеңіндегі шетелдік сапарларына ілесіп жүргенде, Леди Диана Богнор Регистегі үш акр жерін шағын шаруашылыққа айналдырып, отбасысын қосымша азық-түлікпен қамтамасыз етті, себебі тапшылық пен нормалау күшінде болды. Досы Конрад Расселдің көмегімен ол мал өсірді, егін екті, ара шаруашылығымен айналысты, өз қолымен май және ірімшік жасады. Ол сондай-ақ YMCA мәдени орталығында ерікті болып жұмыс істеді және қысқа мерзімге артиллериялықтарға камуфляж желілерін тігу шеберханасында еңбек етті. 1944 жылдың қаңтар және тамыз айлары аралығында жұбайлар Алжирде тұрды, онда Дафф Купер Ұлттық азаттық комитетіне британдық өкіл болып тағайындалды. Леди Диана өзінің энергиясын қонақжай ретінде "Жаннат" сияқты үй жасауға жұмсады. Алжирде орналасқан британдық мемлекеттік қызметкерлер үшін, олар жылытылмаған және сусыз жатақханаларда жағдайы нашар болды және "демалуға, көңіл көтеруге, спортпен айналысуға немесе қарсы алуға мүмкіндіктері болмады". Куперлердің үйі британдық қызметкерлерге демалуға, әлеуметтік байланысқа түсуге, дәмді тамақтандыруға және ойын-сауыққа мүмкіндік берді. Оның беделі Францияда Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі француз әдеби мәдениетінің орталығы ретінде одан да танымал болды, себебі Купер 1944 жылдан 1948 жылға дейін Ұлыбританияның Франциядағы елшісі болып қызмет етті. Осы кезеңде Леди Диананың қонақжай ретіндегі танымалдылығы, тіпті елшілік қонақ тізіміне "гомосексуалдар мен коллаборационистер" кірген деген айыптауларға қарамастан, төмендемеді. Жұбайлар әр кешке "есік ашық" ұстады, онда жетекші мәдениет қайраткерлері мен дипломаттар еркін араласуға келіп, британ үкіметі ұсынған дәмді тамақ пен көптеген ішімдіктерді пайдаланды, соғыс жылдарындағы тапшылықтан кейін Парижде бұл екі түрлі салтанат болды. 1947 жылы Дафф Купер зейнеткерлікке шыққаннан кейін, жұбайлар Францияда, Шантильде, 1954 жылы алкогольге байланысты асқазан-ішек қан кетуінен қайтыс болғанға дейін өмір сүруді жалғастырды. Жұбайлардың Францияда қалу шешімі дау тудырды, өйткені бұл дипломатиялық тәртіпке қайшы келді; олардың Париждегі әлеуметтік тұлғалар және қонақжайлар ретіндегі танымалдылығы олардың үйін бәсекелес британдық елшілікке айналдырды. 1952 жылы Дафф Купер елге қызмет еткені үшін Норвич виконты атағын алды, бірақ Леди Диана оны "қайнатылған талқан" сияқты естіледі деп айтып, виконтесса Норвич деп аталудан бас тартты. Күйеуі қайтыс болғаннан кейін ол "Таймс" газетінде осы туралы хабарлама жасады, өзінің "Леди Диана Купер аты мен атағына оралғанын" мәлімдеді.

In 1924 she lent her fame to her husband's successful campaign for election to Parliament, canvassing on his behalf in Oldham. As Prime Minister Churchill's personal representative, Duff Cooper MP was unsuccessful in effecting a positive strategy, and he was recalled in January 1942, shortly before Singapore fell in February. In between accompanying her husband on his wartime appointments abroad, Lady Diana converted her three acre property at Bognor Regis into a smallholding to provide her family with extra food in light of shortages and rationing. Aided by her friend Conrad Russell, she raised livestock, grew crops, practised beekeeping, and made her own butter and cheeses. She also volunteered at a YMCA canteen, and worked briefly in a workshop making camouflage nets for gunners. Between January and August 1944 the couple lived in Algiers, where Duff Cooper was appointed British Representative to the Free French Committee of National Liberation. Lady Diana focused her energies as a hostess on making an "Eden" of the couple's home for British civil servants stationed in Algiers, who were poorly housed in unheated and waterless lodgings and "had no retreats, amenities, sports or welcomes." The Coopers' home provided British personnel an outlet for rest, socializing, good food, and recreation. Her reputation became even more celebrated in France as the centrepoint of immediate post Second World War French literary culture when Cooper served from 1944 to 1948 as Britain's ambassador to France. During this period, Lady Diana's popularity as a hostess remained undimmed, even after allegations that the embassy guest list included "pederasts and collaborators". The couple were known for maintaining an "open house" every evening where leading cultural figures and diplomats could come freely to socialize, while enjoying good food and plentiful liquor provided by the British government, both luxuries in Paris after years of wartime shortages. Following Duff Cooper's retirement in 1947, the couple continued to live in France at Chantilly, until his death in 1954, following an alcohol related upper gastrointestinal haemorrhage. The couple's decision to remain in France was controversial because it was contrary to diplomatic protocol; their continuing popularity as social figures and hosts in Paris effectively made their home a rival British Embassy. Duff Cooper was created Viscount Norwich in 1952, for services to the nation, but Lady Diana refused to be called Viscountess Norwich, claiming that it sounded like "porridge". Following her husband's death, she made an announcement in The Times to this effect, stating that she had "reverted to the name and title of Lady Diana Cooper".

Кейінгі жылдар

Леди Диана 1950 жылдардың соңында белсенділігін күрт азайтты, бірақ үш томдық естелік кітап жариялады: «Радуга келіп, кетеді», «Күнделіктінің нұры» және «Жардан естілетін бұрықтар». Осы үш том «Өмірбаян» деген жинақта біріктірілген. Ол 1986 жылы 93 жасында, көп жылдық денсаулығының нашарлауынан кейін, Батыс Лондонның Литтл-Венис ауданындағы үйінде дүние салды. Оның денесі Белвоир қамалындағы Маннерс әулетінің мавзолейіне қойылды.

Леди Диана туралы немесе оның әсерімен жазылған кітаптар

Филип Зиглер 1981 жылы «Диана Купер: Өмірбаяны» жазды; оны «Хамиш Гамильтон» баспасы шығарды. Бірнеше жазушы оны романдарына шабыт көзі ретінде пайдаланды, соның ішінде Эвелин Во, ол оны «Құрмет қылышы» трилогиясында және басқа да туындыларында миссис Стич кейіпкері ретінде бейнеледі, ал Нэнси Митфорд оны «Альфредке айтпа» романында өзіне ғана ойлап, өзін-өзі жоғары бағалайтын, драматизациялық көріністер жасауға бейім Леди Леоне ретінде көрсетті. Ф. Скотт Фицджеральдтың «Желей бұршақ» әңгімесінде Нэнси Ламар кейіпкері Леди Диана Мэннерс сияқты болуды қалайтынын айтады. Энид Багнольд 1951 жылы «Сүйгендер мен қызғандар» романын жариялады. Роман Леди Диана мен оның достарына негізделген, ол әдемі әйелдің қартаюының әсерлерін көрсетеді. Оливер Андерсон 1955 жылы жарық көрген «Кездейсоқ кездесуді» «Диана Купер мен Дженни Дэйге» арнады. Диана Купердің өмірбаяны: «Күсірпек келіп, кетеді» (1958), «Жалпы күннің жарығы» (1959), «Тік беткейден дауылпаз дауыстар» (1960) «Carroll & Graf Publishers Inc.» баспасынан Нью-Йорк қаласында 1985 жылы трилогия ретінде жарық көрді, екінші басылымы 1988 жылы, ал «Faber & Faber» баспасы 2011 жылы «Faber Finds» сериясында қайта жариялады. 2013 жылы оның ұлы Джон Джулиус Норвич оның жастық шағындағы хаттарының жинағын редакциялады, ол «Сүйкімді монстр: Леди Диана Купердің ұлы Джон Джулиус Норвичке жазған хаттары» деп аталды. «Chatto & Windus» баспасынан шыққан «The Guardian» газетінде Рейчел Кук «Купердің хаттары ерекше тікелейлік пен ашықтыққа ие, олар құпиялы» деді.