Кіріспе
Британдық жарыс жүргізушісі және тележүргізуші (1951 жылы туған)
Тимоти Ричард "Тиф" Ниделл (29 қазан 1951 жылы туған) – британдық жарыс жүргізушісі және тележүргізуші. Қазіргі кезде Lovecars бағдарламасын жүргізеді, ал бұрын Top Gear және Fifth Gear бағдарламаларының қосымша жүргізушісі болған.
Өмірбаян
Ниделл Отершоу мектебін бітіріп, содан кейін Лондон қаласындағы Сити университетіне түсіп, азаматтық инженерия саласында мамандық бойынша диплом алды. Джордж Уимпей және компаниясына жұмысқа алынып, күндізгі жұмысы құрылымдық жобалау инженері болып жұмыс істеді.
Жарыс мансабы
Ниделл 1970 жылы Брэндс-Хатч автомектебінде жарысқа қатысты. Ол Формула Фордқа өтті, оның табысына Autosport журналының бәйгесінде жеңіп алған Lotus 69 FF көмектесті. Кейін ол Lotus-ын сатып, ақшасына Elden Mk10 сатып алды. Ниделлдің Формула Форд кезеңі Crosslé 25F көлігін сатып алумен аяқталды, ол қалған маусымның жартысында ғана қатысқаннан кейін Kent Messenger FF Чемпионатын жеңіп алды. Бұл жетістік оған McKinstry Racing ұсынған Hawke шассиімен Формула Ford 2000 чемпионатында жартылай төленген мүмкіндік берді. Бұл оның Формула-3 сериясына жол ашты. 1970-ші жылдардың қалған бөлігінде Ниделл британдық Формула 3 сериясында, содан кейін Аврора британдық Формула 1 чемпионатында көшбасшы болды. 1979 жылы дұрыс лицензия болмағандықтан ол F1 әлем чемпионатына қатыса алмады, бірақ 1980 жылы F1 маусымына оралды, Ensign үшін екі Гран-приде өнер көрсетті, Золдердегі Бельгия Гран-приіне іліккенімен, қозғалтқыш проблемасынан жарысты аяқтамады. Содан кейін ол Монако Гран-приіне қатыса алмады. 1988 және 1989 жылдары ол Уилл Голоптың автоспорт командасы дайындаған Metro 6R4 көлігімен Британдық ралликросс Гран-приіне қатысты. 1988 жылы ол өзінің алғашқы ралликросс жарысында B финалында 4-орынды иеленді, бірақ 1989 жылғы жарыс жаттығудан кейін қатты тұманға байланысты тоқтатылды. Ниделл 1981 жылы Тони Тримермен бірге Ibec Hesketh 308LM көлігімен Ле-Манның 24 сағаттық жарысына алғаш рет қатысты. Олар жарысты аяқтауға үлкермеді, ал 1982 жылы Боб Эванс пен Джефф Лизбенмен бірге Aston Martin Nimrod NRA/C2 көлігімен жұптасты. Бірақ келесі жылы Ниделл Porsche 956 көлігімен 17-орынды иеленді. 1985 жылы Ниделл Aston Martin EMKA C84/1 көлігімен 24 сағаттың қысқа уақытын жетекшілік етті және ақырында 11-орынды алды. Ле-Мандағы ең жақсы нәтижесі – Дэвид Сирс пен Энтони Ридпен бірге Porsche 962C көлігімен подиумда үшінші орынды алу болды. Содан кейін ол 1995 жылы спорттық көліктерге оралғанға дейін, Дейтонада Porsche және Ле-Манда Jaguar XJ220 жүргізушілерімен бірге британдық Туринг Кар Чемпионатында бірнеше жыл өнер көрсетті. Содан кейін ол бес жыл бойы Листер Стормды жүргізді, 1997 жылы Дейтонада жалпы есепте үшінші орынға жетті, бірақ беріліс қорабының проблемалары оларды он тоғызыншы орынға түсірді. 1998 жылы ол Британдық GT чемпионатында бесінші орынды иеленді және Сильверстоунның Алтын юбилейлік трофи жарысында жеңіске жетті. Сол жылы ол Листердің Ле-Манға шабуылға қатысуы тиіс еді, бірақ көлік тексеруден өтпеді, сондықтан біліктілікке қатыса алмады. 2000 жылы ол Листер үшін тағы да жарысқа шықты, бұл жолы Британдық GT чемпионатының үш жарысында, олардың барлығында жеңіске жетті. Ол Донингтон Парктегі негізгі Листерлік жарыста жеңіске жетті, содан кейін CSi жеке Листерлік жарысында тағы екі турда жарысты. Кешігіп қатысқандықтан, бұл көлік чемпионат ұпайларына тіркелмеді, бірақ Тиф Circuit de Spa Francorchamps және Silverstone Circuit трассаларындағы екі жарыста да жеңіске жетті. Ол сондай-ақ 2000 жылы FIA GT Чемпионатына қатысып, Золдерде бір тур өткізді. Содан бері Ниделлдің жарыс мансабы негізінен жабық дөңгелекті автомобильдер жарысынан тұрады, спорттық автомобильдерде, тарихи жарыстарда және туристік автомобильдерде әртүрлі деңгейдегі табыстарға қол жеткізді. Ол 1993 жылы Донингтон Паркте өткен TOCA жарысында Найджел Манселлмен болған апатынан кейін ерекше танымал болды.
Теледидар мансабы
Ниделл – тележүргізуші және автожурналист, 1987 жылдан бастап BBC телехикаясы Top Gear бағдарламасының алғашқы эпизодтарын жүргізген. 2001 жылы, BBC Top Gear бағдарламасын тоқтатқанда (шоу 2002 жылы жаңа форматта қайта жаңартылды), Ниделл және барлық актер құрамы Channel 5 телеарнасымен келісімшарт жасасып, Fifth Gear атты жаңа автошоуды өндіруге және жүргізуге кірісті. Ниделл 2003, 2004 және 2005 жылдары Джереми Кларксон мен Ричард Хаммондпен, ал 2006 жылы Кларксон мен Джеймс Мэймен бірге "MPH" бағдарламасын ұсынды (өйткені Хаммонд жоғары жылдамдықпен айналып кеткен ракеталық автомобильдегі апаттан кейін комада жатты). Ол сондай-ақ 2005 жылы Top Gear Comic Relief арнайы бағдарламасында "Жылдам машиналардағы жұлдыздар" эпизодында қысқаша пайда болды. 2009 жылы ол Джеймс Мэйдің "Ойыншықтар туралы әңгімелері" бағдарламасында Бруклендс айналасында Scalextric құрастырылуын көрсетті, сондай-ақ Джеймс Мэйдің Lego үйінде болды. 2011 жылы ол Top Gear бағдарламасында BMW S1000RR-ге қарсы жарыста Ariel Atom V8 көлігін жүргізіп, Top Gear сынақ жолында бас бәйгеге қатысты. Бұл эпизод әзіл-қалжыңмен толтырылған, Мэй Atom V8 көлігін жүргізіп жатқандай көрінді, бірақ іс жүзінде оны Ниделл жүргізді. Ол Top Gear бағдарламасының қазіргі форматындағы маскалы жарыс жүргізушісі Стиг рөлін сомдаған бірнеше адамның бірі болды. The Stig-тің нақты кім екені өндіріс соңында Бен Коллинз екені анықталды, бұл Ниделлдің тоғыз жылдық үзілістен кейін режиссер Дэнни Бойлді "Жұлдызды, бірақ қолжетімді автомобильде" сегментіне дайындау үшін Top Gear бағдарламасына оралуына себеп болды. Сол эпизодта Кларксон Ниделлді "Шұғыл Стиг" деп атады. 2013 жылдың 22 қыркүйегінде Ниделл Томми Кендалдың Fox Sports 1 телеарнасындағы "Шекарасыз жарыс" бағдарламасында ойнады. 2016 жылы Ниделл Fifth Gear бағдарламасы аяқталғанын мәлімдеді. 2018 жылы Ниделл және басқалар Fifth Gear бағдарламасының жаңа сериясы түсіріліп жатқанын және сол жылдың қыркүйек айында Quest телеарнасында көрсетілетінін хабарлады. Алайда, 2019 жылғы серияда Ниделл жүргізушілер құрамында болмады. 2020 жылы Ниделл Lovecars: On The Road жаңа телешоуында пайда болды, ол Lovecars YouTube арнасынан шыққан, онда Ниделл өзінің серіктесі Пол Вудманмен бірге Еуропаны аралап, кемінде 50 автомобильді сынап көрді. 2024 жылдың басында шоудың екінші маусымы Amazon Prime-да көрсетілетіні туралы хабарланды.
Басқа жұмыстар
1999 жылдың 7 ақпанында Ниделл Макларен F1 XP5 прототипімен Бедфордширдегі Миллбрук сынақ алаңында 2 миль (3.2 км) аралықтағы ең жылдам айналым рекордын орнатты. Ең жоғары жылдамдық сынағы: орташа жылдамдық 195.3 миль/сағ (314.3 км/сағ) болды, ал ең жоғары жылдамдық 200.8 миль/сағ (323.2 км/сағ) құрады. 2018 жылы Ниделл Lovecars ұжымында жүргізуші ретінде жұмыс істеді, негізінен YouTube арнасында автокөліктерге жазылған шолулары үшін. Осы жұмыста оған әріптес Пол Вудман көмектесті. Ең танымал шолулардың қатарында әлемдегі алғашқы Tesla жарыс машинасы және Tiff Talks аталған, тұрақты түрде жүргізіліп келе жатқан бағдарлама бар, онда автоспорт жаңалықтары талқыланады. Ол "Modern Classic" журналында және "Drive Tribe" сайтында автожарыстар туралы мақалалар жазады. Ниделл британдық Codemasters ойын жасаушы компаниясының TOCA Touring Car сериясындағы бірінші және екінші ойындарына дауысын берді. Оның дауысы сондай-ақ жарыс ойындарын жасаушы Eutechnyx компаниясының Ferrari Challenge және Le Mans 24 Hours ойындарында да естіледі. Ол Race Pro және GTR Evolution ойындарында Aston Martin DBR9 көлігімен жарысқа қатысты. Сонымен қатар, ол Road Angel жол қауіпсіздігі құрылғысының және GPS жылдамдық камерасының ескерту жүйесінің дауысы, сондай-ақ олардың жарнамалық кампанияларының бет-бейнесі болып табылады. Ниделл Альтон Тауэрс саябағындағы жоғары жылдамдықты Рита аттракционының ашылуын хабарлады, сондай-ақ бірнеше Discovery Channel деректі фильмдерін баяндады. Thruxton Circuit трассасындағы арнайы келісім арқасында клиенттер Ниделлмен бірге үш айналым жылдам және дрифтпен жүруге 175 фунт төлей алады. Бұл айналымдар машина ішінде түсіріліп, оның пікірлері мен жолаушымен болған әңгімесі қосады. Ниделл сонымен қатар Ұлыбритания бойынша Powerboat жарыстарының әлемдік сериясын ұсынды. Greenlight TV және Powerboat GP компанияларымен жұмыс істейтін Ниделл жүйелі түрде жарыстарға түсініктеме береді, дауыстау жұмыстарын жасайды және жүргізушілермен сұхбаттасады. Оның 2013 жылдың 1 қыркүйегінде Нотинггемде өткен әлем чемпионатындағы соңғы қатысуы Powerboat F2 сериясының шиыршыққа жеткен нәтижесімен аяқталды.
Жеке өмір
Ол әйелі Патсимен және үш ұлы Джек, Гарри және Джорджбен бірге Уилтширде тұрады. Оның кіші інісі Крис Barwell Motorsports командасының менеджері, қазіргі уақытта Lamborghini Huracan GT3 машинасымен жарысқа қатысады. 2006 жылдың қараша айында Ниделл Понтипридд судьялары тарапынан "айыппұл бойынша мәлімет бермегендігі" және сол аяқтағы жылдамдықпен жүргендігінен босатылды. Оны "Мистер Фримен" деп белгілі Ник Фримен қорғады, ол бұрынғы әріптесі Джереми Кларксонды да осы сияқты бір істе қорғаған. Ол футбол жанкүйері және "Саутгемптон" командасын қолдайды. Сондай-ақ ол X (бұрынғы Twitter) желісінің белсенді пайдаланушысы. Ол кешкі жиындарда сөз сөйлейтін спикер ретінде де жұмыс істейді.
Ле-Манның 24 сағаттық жарысының нәтижелері
Жыл Команда Пилоттар Автомобиль Класс Айналымдар 1981 Ian Bracey Tony Trimmer Ibec Hesketh 308LM Ford Cosworth S+2.0 95 Аяқталмады Аяқталмады 1982 Nimrod Racing Automobiles Ltd. Bob Evans Geoff Lees Nimrod NRA/C2 Aston Martin C 55 Аяқталмады Аяқталмады 1983 EMKA Productions Ltd. Steve O'Rourke Nick Faure EMKA C83/1 Aston Martin C 275 17-ші 13-ші 1984 Porsche Kremer Racing David Sutherland Rusty French Porsche 956 C1 321 9-шы 9-шы 1985 EMKA Productions Ltd. Steve O'Rourke Nick Faure EMKA C84/1 Aston Martin C1 338 11-ші 11-ші 1987 Toyota Team Tom's Masanori Sekiya Kaoru Hoshino Toyota 87C L C1 39 Аяқталмады Аяқталмады 1988 Toyota Team Tom's Paolo Barilla Hitoshi Ogawa Toyota 88C C1 283 24-ші 15-ші 1989 Richard Lloyd Racing Derek Bell James Weaver Porsche 962C GTi C1 339 Аяқталмады Аяқталмады 1990 Alpha Racing Team David Sears Anthony Reid Porsche 962C C1 352 3-ші 3-ші 1991 Porsche Kremer Racing Tomás López Gregor Foitek Porsche 962CK6 C2 18 Аяқталмады Аяқталмады 1992 ADA Engineering Derek Bell Justin Bell Porsche 962C GTi C3 284 12-ші 5-ші 1995 PC Automotive Jaguar Richard Piper James Weaver Jaguar XJ220 GT1 135 Аяқталмады Аяқталмады 1996 Newcastle United Lister Geoff Lees Anthony Reid Lister Storm GTS GT1 295 19-шы 11-ші 1997 Newcastle United Lister Geoff Lees George Fouché Lister Storm GTL GT1 21 Аяқталмады Аяқталмады