Кіріспе

Австриялық жарыс жүргізушісі (1960–1994)

Роланд Вальтер Раценбергер (4 шілде 1960 – 30 сәуір 1994) – австриялық жарыс жүргізушісі, автоспорттың түрлі кластарында қатысқан, оның ішінде британдық Формула 3000, жапондық Формула 3000 және Формула 1. Төменгі кластарда үзір-кесір жетістіктерге қол жеткізген Раценбергер 1994 жылғы F1 маусымында жаңа Simtek командасынан F1 орынына ие болды, бұл ерекше кешіккен, 33 жасында болды. Ол 1994 жылғы Сан-Марино Гран-приіне іріктеу кезінде апатқа ұшырап қаза тапты, F1 мансабының басында ғана үш жарыс өткізген болатын. Бұл күндер үш дүркін әлем чемпионы Айртон Сеннаның келесі күні жарыста қаза болуымен де белгілі болды. Раценбергердің қазасы нәтижесінде Гран-при жүргізушілері қауымдастығы қайта құрылды, сондай-ақ бұл оқиға спортта қауіпсіздік мәселесіне ерекше назар аударуға әкелді.

Ерте және жеке өмір

Ратценбергер 1960 жылдың 4 шілдесінде Австрияның Зальцбург қаласында дүниеге келді. Жеті жасында әжесі оны Гайсбергтегі тау көтерілісі жарысына алып барды. 1969 жылы оның үйіне жақын Зальцбургринг ашылды. Жасөспірім шағында ол жарыскер және Формула Форд командасының иесі Уолтер Лехнердің жақын жерде тұратынын біліп, техникалық училищенің студенті кезінде оның шеберханасының маңында жүрді. Он сегіз жасқа келгенде білімін аяқтағаннан кейін, ол Лехнердің командасына қосылды, ол сол кезде Зальцбургрингте жарыс мектебін ашып жатқан еді. 1985 жылы Англиядағы Брэндс-Хатчта өткен Формула Форд фестиваліне қатысып, екінші орынды жеңіп алды. 1986 жылы ол жарысқа қайта оралып, жеңіске жетті, ал келесі маусымда Британдық Формула 3-ке өтті. Британдық F3-те екі жыл бойы West Surrey Racing және Madgwick Motorsport командаларымен чемпионатта екі рет 12-орынды иеленді. Ол басқа да жарыс машиналарын жүргізіп, 1987 жылғы Әлемдік туристік автомобиль чемпионатында Team Schnitzer BMW M3 көлігімен екінші орынды алды. 1994 жылы ол Австрияның Формула-1 жүргізушілерінің қатарына қосылу арманына жетті. 1993 жылғы қысқы кезеңде бай неміс Барбара Бехлаудың қолдауымен келісімге келгеннен кейін, Ратценбергер жаңа Simtek командасымен бес жарысқа келісімшарт жасады, оның серігі Дэвид Брэбам болды. Бәсекеге қабілетсіз машинасының кесірінен Ратценбергер Интерлагостағы алғашқы жарысқа қатыса алмады. Алайда, Айдадағы TI трассасындағы келесі кезеңде жағдай жақсарды, ол қатысуға ғана емес, сонымен қатар өте лайықты 11-орынды иеленді, тіпті ол бұл трассада жарысқан жалғыз жүргізуші болған еді.

Авария

Имоладағы Сан-Марино Гран-приі Раценбергердің Формула-1-дегі үшінші жарысы болар еді. 29 сәуірде өткен бірінші іліктеу кезеңінде ол тәжірибелі Брэбхэмнан өзінің көлігін сынап көруін сұрады; австралиялық Раценбергердің алдыңғы жарыстарда мазалаған тежегіштеріне қатысты бағасын растады. Мұрын мен қолына жарақат алған Барричелло жақын маңдағы ауруханаға жеткізілді және күндізгі жарыстарға қатыспады. Келесі күні екінші іліктеу кезеңі оның апатқа ұшыраған сәтіне дейін қалыпты түрде өтті. Кезеңнің басында Раценбергер Acque Minerali шиканасында трассадан шығып кетті. Өзінің демеушісі алғаш рет қатысып, келісімшартының ортасы болғандықтан, ол көлікті мүмкіндігінше тексергеннен кейін жалғастыруға шешім қабылдады. Раценбергердің соқтығысуы шамамен 500g құрады, бұл Формула-1 тарихындағы ең жоғары күш көрсеткіші. Раценбергер жедел жәрдем арқылы Имола трассасының медициналық орталығына, содан кейін әуемен Болоньядағы Маджоре ауруханасына жеткізілді, онда ол келген сәтте қайтыс болды. Ол үш дербес өлімге алып келетін жарақаттан зардап шекті: бас сүйегінің сынуы, ол өлімнің ресми себебі деп танылды; алдыңғы сол доңғалақтың тірі қалу қуысына енуінен болған жарақат; және аортаның жарылуы. Раценбергер 1982 жылғы маусымнан бері Гран-приде өмірін жоғалтқан алғашқы жарыс жүргізушісі болды, ол кезде Риккардо Палетти Канада Гран-приінде Гилль Вильнёв трассасында қаза тапқан еді. Раценбергер сондай-ақ 1986 жылғы Формула-1 маусымына дайындық кезінде Элио де Ангелис қайтыс болғаннан бері F1 көлігінде апаттан көз жұмған алғашқы жүргізуші болды. Берни Экклстоун Раценбергердің өлімі туралы хабарды қатты қайғыға батқан Simtek командасына жеке жеткізді. Көңілі қалыпты Брэбхэм жексенбі күні жарысқа қатысуға шешім қабылдады:

Айртон Сенна медициналық орталыққа асығыс жету үшін ресми көлікті пайдаланды; ол досы және нейрохирург Сид Уоткинстен Раценбергердің қазасын естіді. Уоткинс күйреген Сеннаға ертеңгі жарыстан бас тартуды және балық аулауға баруды ұсынды, сондай-ақ жарыстан тоқтауды қалайтынын сұрады. Сенна "Мен тоқтауға болмайды, мен жалғастыруым керек" деп мәлімдеді және гаражға оралғаннан кейін, іліктеу кезегінің қалған бөлігіне қатыспауға шешім қабылдады.

Жарыс және оның салдары

Келесі күні жарыстың жетінші айналымында Сеннаның машинасы Тамбурелло сол бұрылысында трассадан шығып, қорғанылмаған бетон тосқаға соқты, нәтижесінде көптеген қатерлі жарақаттарға ұшырады. Жарыс төрешілері Сеннаның жарыс машинасының қиындыларын тексергенде, жиырылған австриялық желеуді тапты. Сенна оны жарыс аяқталған соң Раценбергердің құрметіне көтеруді жоспарлаған еді. Жарысты Майкл Шумахер жеңіп алды, Никола Ларини мен Мика Хаккинен екінші және үшінші орындарды сәйкесінше иеленді, ал Брабхам 27 айналымнан кейін жарыстан шықты. Раценбергер мен Сенаға деген құрметтің нышаны ретінде, марапаттау рәсімінде шампан шашылмады. FIA президенті Макс Мосли де қатысты, он жыл өткен соң берген сұхбатында: Раценбергер Зальцбургтегі Максгланда жерленді. Сол жылы Toyota үшін Le Mans 24 сағаттық жарысына қатысуы жоспарланғандықтан, оның құрметіне машинада Раценбергердің есімі қалдырылды, ал оның досы Эдди Ирвин оның орнына рульге отырды.

Мұра

1994 жылдың 1 мамырында өткен жарыс алдындағы жүргізушілердің дәстүрлі кеңесінде қалған жүргізушілер Гран-при жүргізушілер қауымдастығын қайта құруға келісті, Сена, Бергер және Шумахер оның алғашқы директорлары болуы жоспарланған. Қайта құрылған қауымдастық 1994 жылы Имоладағы және басқа да оқиғалардан кейін қауіпсіздікті жан-жақты жақсартуға ұсыныс жасады; 2003 жылғы F1 маусымында FIA Ратценбергер сияқты жарақаттардың алдын алуға арналған HANS құрылғысын пайдалануды міндеттеді.

Еңбек жолы

Маусым Сериясы Команда Жарыстар Жеңіс Ұпайлар F/Laps Подиумдар Ұпайлар Позиция1985Жермания Формула Ford 1600Van Diemen?????? Формула Форд фестивалі10000N/ANCEFDA Еуросерия Формула Ford 160010000N/ANC1986Esso Формула Ford 1600 Чемпионаты?????? Формула Ford 1600 – Ford чемпиондары жарысы11001N/A1-шіФормула Форд фестиваліVan Diemen11101N/A1-ші1987Әлемдік туристік автомобиль чемпионатыSchnitzer Motorsport10010414610-шыБритандық Формула 3West Surrey Racing900021012-шіФормула 3 Еуро Сериясы21012355-шіЕуропалық туристік автомобиль чемпионатыSchnitzer Motorsport100000NC1988Британдық Формула 3Madgwick Motorsport90000412-шіБритандық туристік автомобиль чемпионатыDemon Tweeks710242611-ші1989Британдық Формула 3000Spirit Motorsport81346373-шіЖапонияның барлық спорттық прототип чемпионатыToyota Team SARD50110136-шыНемец туристік автомобиль чемпионатыMarko RSM20000147-шіӘлемдік спорттық автомобиль чемпионатыToyota Team Tom's200001031-шіRepsol Brun Motorsport, Ле Манның 24 сағатыBrun Motorsport / Alpha Racing Team10000N/ADNF1990Жапон туристік автомобиль чемпионатыAuto Tech Racing62005987-шіЖапонияның барлық спорттық прототип чемпионатыToyota Team SARD51001389-шыЖапон Формула 3000Team Noji International40000NC0Әлемдік спорттық автомобиль чемпионатыToyota Team Tom's10000NC0Ле Манның 24 сағатыToyota Team SARD10000N/ADNF1991Жапонияның барлық спорттық прототип чемпионатыToyota Team SARD711012715-шіЖапон туристік автомобиль чемпионатыAuto Tech Racing630051257-шіӘлемдік спорттық автомобиль чемпионатыTeam Salamin Primagaz200000NC1992Жапон Формула 3000Stellar International11202197-шіЖапонияның барлық спорттық прототип чемпионаты – 2-сыныпAuto Tech Racing82006855-шіЖапонияның барлық спорттық прототип чемпионатыKitz Racing Team w/ SARD60001467-шіIMSA GT чемпионатыTeam 0123100012317-ші1993Жапон Формула 3000Stellar International100001612-шіЛе Манның 24 сағатыY's Racing Team / Sard Co. Ltd.10000N/A5-ші1994Формула 1MTV Simtek Ford100000NC

Ле-Манның 24 сағаттық жарысының нәтижелері

Жыл Командасы Пилоттар Автомобиль Классы Айналымдар Брун Моторспорт Альфа Рейсинг Командасы Маурицио Сандро Сала Уолтер Лехнер Порше 962C C1 58 DNF DNF Toyota Командасы SARD Пьер Анри Рафанель Наоки Нагасака Тойота 90C V C1 241 DNF DNF Командасы Саламин Примагаз Командасы Шуппан Еже Элг Уилл Хой Порше 962C C2 202 DNF DNF Тойота Командасы Томс Китц Рейсинг Командасы SARD Еже Элг Эдди Ирвин Тойота 92C V C2 321 9-шы 2-ші Y's Racing Team Co. Sard Ltd. Мауро Мартини Наоки Нагасака Тойота 93C V C2 363 5-ші 1-ші