Кіріспе

Жұмсақ кардталған жүннен жасалған мата

Жүн (американдық ағылшынша) немесе жүн (британдық ағылшынша) – кардталған жүннен жасалған жіптің бір түрі. Жүнді жіп жұмсақ, жеңіл, серпімді және ауаға толы болады. Сондықтан ол жақсы жылу сақтайды және тоқуға өте ыңғайлы. Жүнді жіп, керісінше, талшықтары параллель тізілген, емес, кардталған жіптен өзгеше, ол берік және мықты жіптерді құрайды.

Коммерциялық өндіріс

Жүн және шұжық өндірісі үшін жүн (және басқа да ұқсас жануарлар талшықтары, кашемир, түйе және т.б.) механикалық өңдеуден бұрын тазартылуы тиіс. Жүн және шұжық номенклатуралары тек жануарлар талшықтарын тоқыма өңдеуге қолданылады, бірақ талшық қоспаларын да осы терминдерге қосу қалыпты жағдай. Соның нәтижесінде алынған маталар жүн немесе шұжық маталары деп жіктеледі, бірақ бұл белгілеу матаға немесе дайын киімге емес, талшықты өңдеу және жіп жасау кезінде беріледі. Жүн мата – матаға түпкі тұтынушы киімді бір бағытта (мысалы, иықтан манжетке дейін) "сүртпей" болатындай етіп, бағытталған қалыңдықты қосуға арналған тоқыма өңдеу техникалары қолданылған мата. Бұл талшықтардың бағытталған түрде орналасқандай сезіледі. Жүн жіптерінен жасалған тоқыма бұйымдар да жиі кездеседі, онда киімнің көлемі маңызды, ал талшықтардың түзулігіне қатысты эстетикалық талаптар минималды болады. Шұжық өңдеу жолы күрделірек, ол қысқа талшықтарды жоюды және жеке талшықтарды бір-біріне параллель етіп келтіру үшін назарлы механикалық процестерді пайдалануды талап етеді. Жіп жасау процесі айтарлықтай толыққанды және өте тегіс жіпке әкеледі, ол костюмдерге арналған таза тоқыма мата сияқты таза көрінетін матаны қамтамасыз етеді. Шұжық өңдеуі қымбатқа соқтығады және тоқыма бұйымдар үшін сирек қолданылады.

Қолмен тоқылған жүн мата

Жүн жіптері ұзын тарту техникасымен қолмен тоқылады, ал жіп ролагтан тоқылады. Көптеген қолмен тоқымашылар жүн және күйекті жіптердің қоспасын жасайды, екі санаттың да техникаларын қолданып, нәтижесінде аралас жіп алады. Дегенмен, нағыз жүн жіпті тоқу үшін алдымен талшықты қолмен кардтау керек, осылай ролаг жасалады. Ролаг цилиндр тәрізді талшықтарды көп созбай-ақ тоқылады. Бұл ролагтың қысқа бөлігіне бұрау жіберіп, содан кейін қолыңыздан жылжытпай кері тартып, жіпті қажетті қалыңдыққа жеткізгенше жасалады. Бұрау ең жіңішке бөлігіне жинақталады, сондықтан жіп тартылғанда, бұрауы аз қалың бөліктер жұқарады. Жіптің қалыңдығы қажетті деңгейге жеткенде, оны мықты ету үшін жеткілікті бұрау қосылады. Содан кейін жіп мақатқа оралады, және процесс қайта басталады.