Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон ақыны, автор және әдеби сыншысы.
Japanese poet, author, and literary critic
Ерте өмір
Шики, немесе бастапқыда Цуненори (常規) деп аталған, Иё провинциясының Мацуяма қаласында (қазіргі Эхиме префектурасы) шаруашылығы орташа самурайлар отбасында дүниеге келді. Оның әкесі алкоголик болған және Шики бес жасқа толғанда қайтыс болды. Анасы Охара Канзанның қызы, ол конфуций ғалымы болған. 15 жасында Шики белгілі бір дәрежеде саяси радикалға айналып, сол кезде әлсіреп бара жатқан Бостандық және халық құқықтары қозғалысына қосылды. Оқыған Мацуяма орта мектебінің директоры оны публично сөйлеуден тыйым салды. Осы шақта ол Токиоға көшуге ниеттеніп, 1883 жылы сонда көшті.
Shiki, or rather Tsunenori (常規) as he was originally named, was born in Matsuyama City in Iyo Province (present day Ehime Prefecture) to a samurai class family of modest means. was an alcoholic who died when Shiki was five years of age. was a daughter of Ōhara Kanzan, a Confucian scholar. At age 15 Shiki became something of a political radical, attaching himself to the then waning Freedom and People's Rights Movement and getting himself banned from public speaking by the principal of Matsuyama Middle School, which he was attending. Around this time he developed an interest in moving to Tokyo and did so in 1883.
Білім
Жас Шики алғаш рет туған қаласы Мацуяма орта мектебіне қабылданды, онда бұрынғы Бостандық және Халық Құқықтары қозғалысының жетекшісі Кусама Токиёси жақында директор болып қызмет атқарған. Оқу барысында, жасөсперім Шики бейсбол ойнауды ұнатты. 1890 жылы ол Токио Императорлық университетіне түсті.
The young Shiki first attended his hometown Matsuyama Middle School, where Kusama Tokiyoshi, a leader of the discredited Freedom and People's Rights Movement, had recently served as principal. While studying here, the teenage Shiki enjoyed playing baseball
He entered Tokyo Imperial University in 1890.
Әдеби мансап
Шики ең белгілі хайку ақыны, поэзияны сынайтын прозашы және қысқа прозалық очерктердің авторы болған. Шики замандастарының пікірінше, мейджи дәуіріндегі өзгеретін ортаға байланысты хайку және танка сияқты дәстүрлі жапондық поэзияның қысқа түрлерінің маңызы төмендеп бара жатқан еді. Шики де кейде осындай сезімдер білдірген. Бұл поэзия түрлерінің шеберлері жоқтың немесе сирек болғанымен, олар белгілі бір дәрежеде танымал бола берді. 1883 жылы Токиоға келгеннен кейін бір жылдай өткен соң Шики хайку жаза бастады. 1892 жылы, университеттен шығып кеткен жылы, Шики хайку реформасын жақтаған «Дассай шоку хайва» немесе «Сусардың үңгірінен хайку туралы әңгімелер» атты сериялық туындысын жариялады. Одан кейін «Мейджи Нидзүкунен но Хайкукай» немесе «1896 жылғы хайку әлемі» (онда шәкірттері Такахама Кёши мен Кавахигаши Хекиготоның туындыларын жоғары бағалады), «Хайдзин Бусон» немесе «Хайку ақыны Бусон» (1896–1897) және «Утайоми ни Атауру Шо» немесе «Танка ақынына хаттар» (1898) сияқты сериялық еңбектері жарық көрді, онда ол танка поэзиясын реформалауға шақырды. Ауруға шалдыққан және морфинге тәуелді болған Шики өліміне бір жылдай қалғанда төсек күнделіктерін жаза бастады. Олардың арасында «Бокудзю Иттеки» немесе «Бір тамшы сия» (1901), «Гёга Манроку» немесе «Жатқанда жазған әртүрлі жазбалар» (1901–1902) және «Бёшо Рокушаку» немесе «Алты футтық ауру төсегі» (1902) бар. 1889 жылы жапон сөзі hototogisu әртүрлі қытай таңбаларымен жазылуы мүмкін, соның ішінде 子規, оны «hototogisu» немесе «shiki» деп оқуға болады. Жапондықтардың пікірінше, бұл құс ән салғанда қан құсып жатады. Соғыс туралы хабарламаудың орнына, Шики 1895 жылдың 10 мамырында сол кездегі әскери дәрігер, әйгілі романист Мори Огаймен кездесіп, Далянь, Луантао және Люшункоу ауданында жапондық сарбаздардың мазалауына ұшырады. Оның шәкірттері «Ниппон мектебі» деп аталды, ол хайку редакторы болған және қазір топтың жұмысын жариялаған газеттің атымен байланысты болды. Осы кезеңде Шики үш автобиографиялық туынды жазды. Ол хайку реформасын жақтағанмен, бұл реформа хайкуның толыққанды әдеби жанр екендігіне негізделген. Ол хайку басқа әдеби жанрлармен салыстырылатын ортақ өлшемдермен бағалануы керек деп сақты, бұл бұрынғы ақындардың көзқарастарына қайшы келді. Шики хайкуды әдебиет категориясына берік орнатып, осылайша ерекшеленді. Кейбір заманауи хайкулар дәстүрлі 5–7–5 дыбыстық үлгісінен және кигодан («маусым сөзінен») ауытқуы мүмкін, бірақ Шикидің хайку реформасы дәстүрді бұзуды көздемеді. Шики, басқа мейджи дәуірінің жазушылары сияқты, батыс әдебиетінен реализмге деген құштарлықты қабылдады. Бұл оның хайкуға қатысты көзқарасында айқын көрінеді.
While Shiki is best known as a haiku poet, prose criticism of poetry, and was a short prose essayist.) Contemporary to Shiki was the idea that traditional Japanese poetic short forms, such as the haiku and tanka, were waning due to their incongruity in the modern Meiji period. Shiki, at times, expressed similar sentiments. There were no great living practitioners although these forms of poetry retained some popularity. Despite an atmosphere of decline, only a year or so after his 1883 arrival in Tokyo, Shiki began writing haiku. In 1892, the same year he dropped out of university, Shiki published a serialized work advocating haiku reform, Dassai Shooku Haiwa or "Talks on Haiku from the Otter's Den". These were followed by other serials: Meiji Nijūkunen no Haikukai or "The Haiku World of 1896" where he praised works by disciples Takahama Kyoshi and Kawahigashi Hekigotō, Haijin Buson or "The Haiku Poet Buson" (1896–1897 and Utayomi ni Atauru Sho or "Letters to a Tanka Poet" (1898) where he urged reform of the tanka poetry form. Bedsore and morphine addled, little more than a year before his death Shiki began writing sickbed diaries. These three are Bokujū Itteki or "A Drop of Ink" (1901), Gyōga Manroku or "Stray Notes While Lying on My Back" (1901–1902), and Byōshō Rokushaku or "A Sixfoot Sickbed" (1902). or 1889 The Japanese word hototogisu can be written with various combinations of Chinese characters, including 子規, which can alternatively be read as either "hototogisu" or "shiki". It is a Japanese conceit that this bird coughs blood as it sings, Instead of reporting on the war, he spent an unpleasant time harassed by Japanese soldiers in Dalian, Luangtao, and the Lüshunkou District, meeting on May 10, 1895 the famous novelist Mori Ōgai, who was at the time an army doctor. and his group of disciples there were known as the "Nippon school" after the paper where he had been haiku editor and that now published the group's work. During this time Shiki wrote three autobiographical works. While he advocated reform of haiku, this reform was based on the idea that haiku was a legitimate literary genre. He argued that haiku should be judged by the same yardstick that is used when measuring the value of other forms of literature — something that was contrary to views held by prior poets. Shiki firmly placed haiku in the category of literature, and this was unique. Some modern haiku deviate from the traditional 5–7–5 sound pattern and dispensing with the kigo ("season word"); Shiki's haiku reform advocated neither break with tradition. Shiki, like other Meiji period writers, borrowed a dedication to realism from Western literature. This is evident in his approach to both haiku
Бейсбол
Шики жасөспірім шағында бейсбол ойнаған және 2002 жылы Жапон бейсболының Даңқ залына енгізілді. Оның 1898 жылғы танкаларының жинағында осы спорт түрі туралы айтылады.
Shiki played baseball as a teenager and was inducted into the Japanese Baseball Hall of Fame in 2002. A group of 1898 tanka by him mention the sport.