Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ароматты органикалық қосылыс, формуласы C6H4(COOH)2.
Aromatic organic compound with formula C6H4(COOH)2
Органикалық химияда фталь қышқылы – формуласы C6H4(CO2H)2 және құрылымы HO(O)C\sC6H4\sC(O)OH болатын ароматты дикарбон қышқылы. Фталь қышқылының коммерциялық маңызы шамалы болғанымен, оған жақын туыс фталь ангидриді – ірі көлемде өндірілетін маңызды химиялық зат. Фталь қышқылы – бензолдикарбон қышқылының үш изомерінің бірі, ал қалғандары – изофталь қышқылы және терефталь қышқылы.
In organic chemistry, phthalic acid is an aromatic dicarboxylic acid, with formula |C6H4(CO2H)2 and structure |HO(O)C\sC6H4\sC(O)OH. Although phthalic acid is of modest commercial importance, the closely related derivative phthalic anhydride is a commodity chemical produced on a large scale. Phthalic acid is one of three isomers of benzenedicarboxylic acid, the others being isophthalic acid and terephthalic acid.
Өндіріс
Фталь қышқылы нафталин немесе ортоксиленнің фталь ангидридіне тікелей каталитикалық тотығуы және одан кейін ангидридтің гидролизі арқылы өндіріледі. Ол нәтижедегі затты нафталин туындысы деп ойлап, оны "нафталитті қышқыл" деп атады. Швейцариялық химик Жан-Шарль Галиссар де Мариньяк оның дұрыс формуласын анықтағаннан кейін, Лоран оған қазіргі атауын берді. XIX ғасырдағы өндіріс әдістеріне нафталин тетрахлоридін азот қышқылымен тотығу, немесе, одан да жақсы, көмірсутекті тұмсық күкірт қышқылымен тотығу, сынап немесе сынап(II) сульфатын катализатор ретінде қолдану кірді. Бұл затты ыстық сумен гидролиздеу нәтижесінде фталь қышқылы алынады.
Phthalic acid is produced by the catalytic oxidation of naphthalene or ortho xylene directly to phthalic anhydride and a subsequent hydrolysis of the anhydride. Believing the resulting substance to be a naphthalene derivative, he named it "naphthalic acid". After the Swiss chemist Jean Charles Galissard de Marignac determined its correct formula, Laurent gave it its present name. Manufacturing methods in the nineteenth century included oxidation of naphthalene tetrachloride with nitric acid, or, better, oxidation of the hydrocarbon with fuming sulfuric acid, using mercury or mercury(II) sulfate as a catalyst. which, through hydrolysis with hot water, gives Phthalic acid.
Реакциялар және қолдану
Бұл дибазиялық қышқыл, оның pKa мәндері 2,89 және 5,51-ге тең. Монокалий тұзы, калий сутегінің фталаты аналитикалық химияда стандартты қышқыл болып табылады. Әдетте фталат эфирлері кеңінен қолжетімді фтал ангидридінен дайындалады. Фталь қышқылын судың қатысуымен натрий амальгамасымен тотығу нәтижесінде 1,3-циклогексадиен туындысы алынады.
It is a dibasic acid, with pKas of 2.89 and 5.51. The monopotassium salt, potassium hydrogen phthalate is a standard acid in analytical chemistry. Typically phthalate esters are prepared from the widely available phthalic anhydride. Reduction of phthalic acid with sodium amalgam in the presence of water gives the 1,3 cyclohexadiene derivative.