Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Брунт мұздық шельфісіндегі Антарктидалық зерттеу базасы
Antarctic research facility on the Brunt Ice Shelf
Галлей зерттеу станциясы – Британдық Антарктидалық зерттеулер (БАС) басқаратын Антарктидадағы, Брунт мұздық шельфісінде орналасқан зерттеу базасы. База 1956 жылы Жер атмосферасын зерттеу мақсатымен құрылған. Галлейден алынған өлшемдер 1985 жылы озон қабатының жұқаруын (озон тесігін) ашуға мүмкіндік берді. Қазіргі база – құрылыстардың алтыншысы және жүзбелі мұздыққа салу қиындықтарын еңсеруге бағытталған, қардың астында қалып, қирап кетпеу үшін арнайы есептелген дизайн элементтерін қамтиды. 2020 жылғы мәліметтерге сәйкес, база 2017 жылдан бері қыс айларында персоналсыз қалдырылды, себебі мұздың жарылуының таралуы және төтенше жағдай туғанда эвакуация жолының үзілуі мүмкін деген алаңдаушылық туды. База маңында императорлық пингвиндердің колониясы орналасқан Халли шығанағының маңызды құстар аймағы бар.
Halley Research Station is a research facility in Antarctica on the Brunt Ice Shelf operated by the British Antarctic Survey (BAS). The base was established in 1956 to study the Earth's atmosphere. Measurements from Halley led to the discovery of the ozone hole in 1985. The current base is the sixth in a line of structures and includes design elements intended to overcome the challenge of building on a floating ice shelf without being buried and crushed by snow. as of 2020, the base has been left unstaffed through winter since 2017, due to concerns over the propagation of an ice crack and how this might cut off the evacuation route in an emergency. The Halley Bay Important Bird Area with its emperor penguin colony lies in the vicinity of the base.
Тарих
Галлей шығанағы базасы 1956 жылы, 1957–1958 жылдардағы Халықаралық геофизикалық жылға дайындалып, Корольдік қоғам экспедициясымен құрылды. Экспедиция өз базасын орналастыруға шешім қабылдаған шығанақ атақты астроном Эдмонд Галлейдің есімімен аталды. FIDS (кейіннен BAS) басқаруына өткен база Z базасы деп белгіленді. 1977 жылы бастапқы шығанақ мұздық шельфіндегі өзгерістер салдарынан жоғалып кеткендіктен, базаның аты Галлей деп өзгертілді. 2002 жылы BAS Halley V базасын қиратуы мүмкін айырылу оқиғасы болуы мүмкін екенін анықтады, сол себепті жаңа станцияның жобасын іздестіру үшін конкурс жарияланды. Қазіргі Halley VI базасы сынақтан өткен қысқы маусымнан кейін 2013 жылдың ақпан айында ресми түрде ашылды. Бұл әлемдегі алғашқы толықтай көшіріліп орналастырылатын құрлықтағы зерттеу станциясы. 2014 жылдың 30 шілдесінде станция рекордтық төмен температурада (-55°C дейін) салқындатқыш сұйықтығының ағуына байланысты электрмен және жылумен қамтамасыз етілмей қалды. Сегіз модульдің бір бөлігін эвакуациялау және әлі жылуы бар қалған модульдерде уақытша паналану жоспарланды. 19 сағаттан кейін электр қуаты ішінара қалпына келтірілді, бірақ ауа райын болжау үшін қажетті метеорологиялық байқаулардан басқа барлық ғылыми жұмыстар маусым бойы тоқтатылды.
Halley Bay base was founded in 1956, for the International Geophysical Year of 1957–1958, by an expedition from the Royal Society. The bay where the expedition decided to set up their base was named after the astronomer Edmond Halley. Taken over by FIDS (subsequently BAS), it was designated as Base Z. The name was changed to Halley in 1977 as the original bay had disappeared because of changes in the ice shelf. In 2002, BAS realised that a calving event was possible which could destroy Halley V, so a competition was undertaken to design a replacement station. The current base, Halley VI, officially opened in February 2013 after a test winter. It is the world's first fully relocatable terrestrial research station. On 30 July 2014, the station lost its electrical and heating supply during record low temperatures (as low as 55°C), due to coolant leakage. Plans were made to evacuate some of the eight modules and to shelter in the remaining few that still had heat. Power was partially restored 19 hours later, but all science activities, apart from meteorological observations essential for weather forecasting, were suspended for the season.
Ғимараттар
Неміс Нюмайер III станциясы сияқты, база Антарктида құрлығының нығайып жатқан жеріне емес, Ведделл теңізіндегі мұздық шельфінде орналасқан. Бұл мұздық шельф ашық мұхитқа қарай баяу жылжиды және егер оны көшірмесе, әрбір база ақырында айсбергке бөлініп кетеді. Бұрын "Халли" деп аталған бес база болған. Әртүрлі құрылыс әдістері қолданылды, қоршалмаған ағаш үйлерден бастап, болат туннельдер ішіндегі ғимараттарға дейін. Алғашқы төртеуі қар жиналудан көміліп, тұруға жарамсыз болғанша қирады.
As with the German Neumayer Station III, the base floats on an ice shelf in the Weddell Sea rather than being built on solid land of the continent of Antarctica. This ice shelf is slowly moving towards the open ocean and, if not relocated, each base would eventually calve off into a drifting iceberg. There have been five previous bases called Halley. Various construction methods have been tried, from unprotected wooden huts to buildings within steel tunnels. The first four all became buried by snow accumulation and crushed until they were uninhabitable.
Дизайн конкурсы
2004 жылдың маусым айында RIBA конкурстары мен Ұлыбританиялық Антарктика зерттеу институты Хэлли VI үшін жаңа дизайнды жасау мақсатында архитектуралық жобалау конкурсын жариялады. Конкурсқа көптеген сәулет және инженерлік фирмалар қатысты. 2005 жылдың шілдесінде Фабер Маунселл және Хью Броутон архитекторларының ұсынған дизайны жеңімпаз деп таңдалды. Бірінші бөлімдер 2007 жылдың желтоқсан айында Антарктидаға жіберілді. Олар Хэлли V станциясының жанында құрастырылды, содан кейін біртіндеп соңғы орнына тартылып, біріктірілді. Хэлли VI станциясы 2013 жылдың 5 ақпанында Антарктидада ресми түрде ашылды. Шотландиялық кинорежиссер Кирк Уотсон осы станцияның құрылысын төрт жыл бойы қысқаметражды фильмге түсірді. Инженерлік қиындықтар мен консорциумның құрылу тарихын Адам Разерфорд Глазгода өткен көрмеге орай баяндады.
An architectural design competition was launched by RIBA Competitions and the British Antarctic Survey in June 2004 to provide a new design for Halley VI. The competition was entered by a number of architectural and engineering firms. The winning design, by Faber Maunsell and Hugh Broughton Architects was chosen in July 2005. The first sections were shipped to Antarctica in December 2007. They were assembled next to Halley V, then dragged one by one to the intended final location and connected. Halley VI was officially opened in Antarctica on 5 February 2013. Kirk Watson, a filmmaker from Scotland, recorded the building of the station over a four year period for a short film. A description of the engineering challenges and the creation of the consortium was provided by Adam Rutherford to coincide with an exhibition in Glasgow.
Құрылыс элементтері
Жаңа архитектураның басты мақсаты станциядағы ғалымдар мен қызметкерлердің тұру жағдайын жақсарту болды. Шешімдердің қатарында жылына 100 күннен астам қараңғылықты жеңілдету үшін түс психологымен кеңесіп, арнайы түстер палитрасын жасау, биоритмдерді реттеу үшін күндізгі жарықты имитациялайтын сағат-будильниктер, табиғаттың хош иісін сыйлау және жасыл өсімдіктердің жетіспеушілігін толықтыру үшін арнайы ағаш қаптамаларын қолдану, сондай-ақ әлеуметтік қарым-қатынас қажеттіліктерін қанағаттандыру және оқшауланған ортада өмір сүру мен жұмыс істеу мәселелерін шешу үшін жарықтандыру дизайны мен кеңістікті жоспарлау кірді. Бұл, мұздың үлкен жарығынан туындады, ол станцияны мұздықтан бөліп тастау қаупін тудырды. Станция алғаш рет іске қосылғаннан бері бір ғана рет, бұрынғы орнынан көшірілді. Ұзақ жылдар бойы көрсетіліп келе жатқан BBC-нің "Горизонт" деректік телесериалы үш айға Антарктидаға фильм жасаушы Натали Хьюитті осы көшіруді тіркеу үшін жіберді. Көшіру жұмысы 2017 жылдың ақпан айында аяқталды. Станция көшіріліп жатқанда, тағы бір жарыққа қатысты алаңдаушылық туды ("Хэллоуин жарығы"). Бұл жарық 2016 жылдың 31 қазанында анықталды, және BAS оның да станцияны бөліп тастауы және тіпті теңізге қарай итеруі мүмкін екенін түсінді. Қыс мезгілінде экипажды эвакуациялау мүмкін болмағандықтан, BAS 2017 жылдың наурыз айында наурыздан қазанға дейін базадан қызметкерлерін шығаратынын хабарлады. 2017 жылдың қарашасында Антарктида қысынан кейін қызметкерлер станцияның өте жақсы жағдайда екенін анықтады. Содан бері әр қыста қызметкерлер ауыстырылып келеді.
A focus of the new architecture was the desire to improve the living conditions of the scientists and staff on the station. Solutions included consulting a colour psychologist to create a special colour palette to offset the more than 100 days of darkness each year, daylight simulation lamp alarm clocks to address biorhythm issues, the use of special wood veneers to imbue the scent of nature and address the lack of green growth, as well as lighting design and space planning to address social interaction needs and issues of living and working in isolation. prompted by a large crack that had been propagating through the ice and which threatened to cut the station off from the main body of the ice shelf. The station was shifted from its previous site, the only time the station has been moved since it became operational. Horizon, the long running BBC documentary series, sent film maker Natalie Hewit to Antarctica for three months to document the move. Relocation was completed in February 2017. Whilst the station was being relocated, concerns over another crack (dubbed the "Halloween Crack") emerged. This crack had been discovered on 31 October 2016, and the BAS realised that it too could cut off the station, and possibly make it drift out to sea. Since evacuating the crew is all but impossible during winter, the BAS announced in March 2017 it would withdraw its staff from the base from March to October. Staff returned after the Antarctic winter in November 2017 and found the station in very good condition. The staff have been removed every winter since.
Тұрғындар саны
Жазғы маусымның ең қызу кезеңінде, желтоқсанның соңынан ақпанның соңына дейін, шамамен 52 қызметкер жұмыс істейді. Теңіз жолымен жабдықтауды жүзеге асыратын Галлей сияқты базаларда жылдың ең маңызды оқиғасы – желтоқсан айының соңындағы жабдықтау кемесінің келуі (жоспарланған RRS Сэр Дэвид Аттенборо, 2020 жылға дейін RRS Эрнест Шеклтон, 1999 жылға дейін RRS Брансфилд). Одан кейін кеме қайта бағыт алғанша барлық жабдықтарды түсіру үшін қарқынды жұмыс жүргізіледі, әдетте бұл екі аптадан кем уақыт алады. Галлей жазғы маусымы қазан айының ортасынан басталады, алғашқы ұшақ қонғаннан бастап, наурыз айының басына дейін жалғасады, кеме кеткеннен және соңғы ұшақ ұшқаннан кейін Оңтүстік Америкаға бет бұрыс бұрылып, Ротера ғылыми-зерттеу станциясында тоқтайды. Қысқы маусымдағы маңызды күндер: 29 сәуірде күн бату (күнді көруге болатын соңғы күн), 21 маусымда қыс ортасы және 13 тамызда күн шығу (қыстан кейін күннің алғашқы көрінуі). Дәстүр бойынша, базадағы ең үлкен жастағы адам күн батқанда ескіленген туды түсіреді, ал ең кіші жастағы адам күн шыққанда жаңа туды көтереді.
In the peak summer period, from late December to late February, staff numbers count about 52. In bases such as Halley that are resupplied by sea, the most significant event of the year is the arrival of the resupply ship (planned RRS Sir David Attenborough, until 2020 RRS Ernest Shackleton, before 1999, RRS Bransfield) in late December. This is followed by intense activity to unload all supplies before the ship has to leave again; typically, this is done in less than two weeks. The Halley summer season runs from as early as mid October when the first plane lands, until early March when the ship has left and the last aircraft leaves, visiting Rothera Research Station before heading to South America. Significant dates in the winter are sundown (last day when the Sun can be seen) on April 29, midwinter on June 21 and sunrise (first day when the Sun rises after winter) on August 13. Traditionally, the oldest person on base lowers the tattered flag on sundown and the youngest raises a new one on sunrise.
Танымал мәдениетте
2019 жылғы "Кайда бардың, Бернадетт" фильмі Хэлли VI-ның түсірілімдерімен және анимациялық көрсетулерімен аяқталады.
The 2019 movie Where'd You Go, Bernadette ends with footage and animated renderings of Halley VI.