Комикстерді түсіну: Көрінбейтін өнер

Кіріспе

Скотт МакКлаудтың комиксі

"Comics: The Invisible Art" – 1993 жылы американдық суретші Скотт МакКлаудтың комикс туралы ғылыми еңбегі. Онда комикстің формальды жақтары, осы өнер түрінің тарихи дамуы, негізгі терминологиясы және осы элементтердің қолданылу жолдары зерттеледі. Бұл кітап комиксті өнер және коммуникация құралы ретінде таныстырады, ал өзі комикс түрінде жазылған. "Understanding Comics" кітабы Арт Шпигельман, Уилл Эйснер, Алан Мур, Нил Гейман және Гарри Трюдо (Нью-Йорк Таймс газеті үшін кітап туралы рецензия жазған) сияқты белгілі комикс авторларынан мақтау алды. Кітап МакКлаудтың кейбір тұжырымдарына қатысты пікірталас тудырса да, оның "иконалық" өнер және панельдер арасындағы "жалғасу" (closure) тұжырымдары комикс өнерін талқылауда маңызды нәрсеге айналды. "Understanding Comics" кітабының атауы Маршалл Маклюэннің 1964 жылы жарық көрген "Understanding Media" еңбегіне жасалған құрмет.

Жариялану тарихы

Understanding Comics-тен үзінділер Amazing Heroes #200 (1992 жылғы сәуір айында жарық көрген) журналында жарияланды; бұл саны кейіннен 1992 жылғы үздік ғылыми-танымдық жұмыс үшін Дон Томпсон сыйлығын жеңіп алды. МакКлауд кітапты 1992 жылғы тамызда Comics Arts конференциясында таныстырды. Understanding Comics алғаш рет Tundra Publishing баспасынан шықты; қайта басылымдары Kitchen Sink Press, DC Comics' Paradox Press, DC's Vertigo желісі және HarperPerennial баспаларында жарық көрді. Кітапты Марк Мартин редакцияласа, әріптерін Боб Лапан жасады.

Жалғасы

МакКлауд "Комиксті түсіну" еңбегін "Комиксті қайта жаңарту" (2000) еңбегімен толықтырды, онда ол осы өнер түрінің өзгеруі мен дамуының жолдарын қарастырды; содан кейін "Комикстерді жасау" (2006) еңбегі комикстерді құрастыру әдістемелерін зерттеді.

Қорытынды

Comics Understanding – комикстердің анықтамасы, тарихы, лексикасы және әдістерін зерттейтін кең ауқымды еңбек. Комикстерді зерттеуді жүйелеуге бағытталған бұл кітап өзі комикс түрінде жасалған. Кітаптың негізгі тезисі – комикстер суреттер тізбегінің басымдылығымен анықталады. МакКлауд сондай-ақ, «жабылу» (closure) деген ұғымды енгізеді, ол комикс кадрлары арасындағы сюжеттік олқылықтарды толтырудағы оқырманның рөлін көрсетеді. Кітапта комикстерде сызықты емес повество қолданылатыны айтылады, себебі олар оқырманның таңдауы мен әрекеттеріне тәуелді. Кітап көрнекі сауаттылық тұжырымдамасымен және көрнекі медиадағы повество тарихымен айналысады. МакКлауд графикалық повестьтердің алғашқы үлгілерінің қатарында Бейе гобеленін комикстердің баламасы ретінде еске алады. Understanding Comics швейцариялық карикатурист Родольф Төпферді «заманауи комикстің әкесі» деп санайды. МакКлауд Төпфердің «карикатура және кадр шекараларын» және «Еуропадағы сөз бен суреттің алғашқы өзара байланысты комбинациясын» пайдаланғанын атап көрсетеді. МакКлауд сонымен қатар, иконалық және реалистік бейнелер арасындағы айырмашылықты көрсетеді. Иконалық бейнелерді стандартты мультфильммен салыстыруға болады, ал реалистік бейнелер егжей-тегжейлілігі тұрғысынан фотосурет сапасына көбірек назар аударады. Оның сөзіне göre, Батыс мәдениеті иконалық бейнелердің қарапайымдылығына байланысты оларға көбірек қызығушылық танытады. Ол иконалық және реалистік бейнелерді толық салыстырып, осы мәлімдемесінің себебін қызықты түсіндіреді. Кітаптың маңызды тұжырымдамаларының бірі – «жасыру» (masking), ол реализм туралы тарауда сипатталған көркем стиль, драмалық конвенция және әдеби тәсіл. Бұл қарапайым, архетиптік, повестьтік кейіпкерлерді қолдану, тіпті егжей-тегжейлі, фотографиялық, шынайы, әсерлі фонмен қатар қойғанда да қолданылады. МакКлаудтың пікірінше, мұндай жағдай маска ретінде, проективтік идентификацияның бір түрі ретінде жұмыс істей алады. Оның түсіндіруіне сәйкес, таныс және аздап егжей-тегжейлі кейіпкер эмоционалдық байланысты күшейтеді және көрермендердің оны оңай тануына мүмкіндік береді. Кітаптың тағы бір тұжырымдамасы – «Үлкен үшбұрыш» (The Big Triangle), ол комикс өнерінің әртүрлі стильдері туралы ойлануға арналған құрал. МакКлауд реалистік бейнелеуді үшбұрыштың төменгі сол жақ бұрышына, иконалық бейнелеуді немесе карикатуралық өнерді төменгі оң жаққа, ал үшінші идентификатор – бейне абстракциясын үшбұрыштың төбесіне орналастырады. Бұл суретшілерді үшбұрыш арқылы орналастыруға және топтастыруға мүмкіндік береді.

Understanding Comics is a wide ranging exploration of the definition, history, vocabulary, and methods of the medium of comics. An attempt to formalize the study of comics, it is itself in comics form. The book's overarching argument is that comics are defined by the primacy of sequences of images. McCloud also introduced the concept of "closure" to refer to a reader's role in closing narrative gaps between comics panels. The book argues that comics employ nonlinear narratives because they rely on the reader's choices and interactions. The book begins with a discussion of the concept of visual literacy and a history of narrative in visual media. McCloud mentions, among other early works of graphic narrative, the Bayeux Tapestry, as an antecedent to comics. Understanding Comics posits Swiss caricaturist Rodolphe Töpffer as in many ways "the father of the modern comic". McCloud emphasizes Töpffer's use of "cartooning and panel borders" along with "the first interdependent combination of words and pictures seen in Europe". McCloud also highlights the differences between iconic and realistic figures. Iconic figures can be compared to a standard cartoon, while realistic figures focus more on photo quality in terms of detail. He states that Western culture is captivated by iconic images more so due to their simplicity. He provides a full comparison and breakdown of iconic and realistic images and gives an interesting explanation of his reasoning behind this statement. One of the book's key concepts is that of "masking", a visual style, dramatic convention, and literary technique described in the chapter on realism. It is the use of simplistic, archetypal, narrative characters, even if juxtaposed with detailed, photographic, verisimilar, spectacular backgrounds. This may function, McCloud infers, as a mask, a form of projective identification. His explanation is that a familiar and minimally detailed character allows for a stronger emotional connection and for viewers to identify more easily. One of the book's concepts is "The Big Triangle", a tool for thinking about different styles of comics art. McCloud places the realistic representation in the bottom left corner, with iconic representation, or cartoony art, in the bottom right, and a third identifier, abstraction of image, at the apex of the triangle. This allows placement and grouping of artists by triangulation.

Мұра

Уилл Эйснердің комикстері мен реттік өнерімен қатар, «Комикстерді түсіну» кітабы ағылшыл тіліндегі комикстерді формалды зерттеудің негізін қалаушы деп есептеледі. Apple Macintosh құрастырушыларының бірі Энди Герцфельд бұл кітапты «графикалық пайдаланушы интерфейстерін жобалау туралы жазылған ең терең кітаптардың бірі» деп атады.

Пародиялар

Understanding Comics Дилан Сиссонның «Filibusting Comics: The Next Chapter» еңбегінде пародияланды, ол 1995 жылы Fantagraphics баспасында жарық көрді, кейін испан тіліне аударылды. Бұл туынды 2012 жылы Tim Heiderich және Mike Rosen’нің «Misunderstanding Comics» еңбегінде қайтадан пародияланды, ол Kickstarter арқылы өздігінен жарияланды.