Кіріспе

Гертфордширдегі қала, Англия.

Уэлвин Гарден-Сити (Welwyn Garden City) – Англияның Гертфордшир графтығында орналасқан қала, Лондоннан 32 шақырым (20 миль) солтүстікте жатыр. Бұл Англиядағы екінші бау-бақша қаласы (1920 жылы негізі қаланды) және алғашқы жаңа қалалардың бірі (1948 жылы белгіленді). Ол бау-бақша қаласы және жаңа қала мәртебесіне ие болуымен ерекшеленеді және құрылыс кезеңдерінің физикалық, әлеуметтік және мәдени жоспарлау принциптерін көрсетеді.

Тарих

Welwyn Garden City 1920 жылы сэр Эбенезер Говард Летчворт бақ қаласындағы бұрынғы тәжірибесінен кейін құрды. Говард қала мен ауылдың артықшылықтарын біріктіретін және екеуінің де кемшіліктерін болдырмайтын жоспарланған қалалар құруды ұсынды. Ол «үлгілі қала» деп аталды. Бақ қалалары және қала құрылысы қауымдастығы бақ қаласын былай анықтады:

«Салауатты өмір сүру мен өнеркәсіп үшін жоспарланған, толыққанды әлеуметтік өмірді қамтамасыз ететін, бірақ одан артық емес, ауылдық белдеумен қоршалған қала, ал барлық жер қоғамдық меншікте немесе қоғам үшін сенімділікпен сақталатын жер». 1920 жылдың 29 сәуірінде компания өзінің атауын Welwyn Garden City Limited деп өзгертті. Сэр Теодор Чемберс компания төрағасы болды, ал Луи де Сойсонс сәулетші және қала құрылысшысы, Чарльз Пурдом – қаржы директоры, ал Фредерик Осборн – хатшы болып тағайындалды. Алғашқы үй 1920 жылғы Рождествоға дейін пайдалануға берілді. Қала ағаштармен көмкерілген бульварлар бойымен және нео-грузин стиліндегі қала орталығымен салынған. Оның Welwyn Garden City басқару схемасы атты жеке қоршаған ортаны қорғау заңнамасы бар. Кез келген жолдың бойында кең шөптік жолақтар бар. Қаланың негізгі артериясы – Парквей, орталық сауда аллеясы немесе көрікті парквей, шамамен бір шақырымға созылған. Парквейдің оңтүстік жағындағы көрініс бір кезде әлемдегі ең әдемі қалалық панорамалардың бірі деп сипатталған. Парквейдің батыс жағында ескі үйлер, ал шығыс жағында жаңа үйлер орналасқан. 1966 жылы Даму корпорациясы таратылып, Жаңа қалалар комиссиясына берілді. Тұрғын үй қоры, аудандық сауда орындары және жасыл кеңістіктер 1978-1983 жылдар аралығында Welwyn Hatfield аудандық кеңесіне берілді. 2015 жылдың маусым айында аяқталған жаңа QEII ауруханасы амбулаториялық, диагностикалық және жүктілікке/босанғаннан кейінгі қызметтерді ұсынады. 1980 жылдары салынған Говард орталығы, алғашқы «уақытша» теміржол станциясының орнын алмастырды. Қалалық және аймақтық даму мәселелері мен мемлекеттік саясаттағы тұрақтылықтың маңыздылығына байланысты Говардтың ұсынған көршілік және қауымдастық үлгісіне және бақ қалаларының этикасына қызығушылық қайта оянды. Ескі Welwyn ауылының шетіндегі Welwyn римдік моншалары А1(M) тас жолының 6-шы тоғысының астындағы темір күмбезде сақталған және келушілерге ашық. 2020 жылы Welwyn Garden City құрылғанына 100 жыл толып, бірқатар мерекелік шаралар жоспарланды. COVID-19 пандемиясының салдарынан олардың барлығын өткізу мүмкін болмады. 2011 жылы Welwyn Garden City-де 46 619 адам, ал 2016 жылы 51 735 адам (шамамен) тұрды. Welwyn ауылында шектеулі өкілеттіктермен приходтық кеңестер бар, бірақ Welwyn Garden City-де мұндай кеңес жоқ, әйтсе де ол 1921 және 1927 жылдар аралығында болған.

Әкімшілік тарихы

1920 жылы қала құруға арналған жер Хэтфилд, Дигсвелл, Уэлвин және Тьюин қауымдық округтерінің шекараларымен қиылысты. 1921 жылдың 1 қазанында осы төрт округтің бөліктерінен Welwyn Garden City деген азаматтық қауымдық округі құрылды. Жаңа округ бастапқыда Уэлвин ауылдық округінің құрамына кірді. 1923 жылға қарай Welwyn Garden City қауымдық кеңесі бау-алаң қаласының жаңа орталық бөлігі үшін белгіленген жердің шетінде, Бридж-роудтағы кеңселерде орналасты.

Уэлвин Гарден Сити қалалық округі (1927-1974)

Уэлвин Гарден Сити приходы 1927 жылғы 1 сәуірде қалалық округке айналды, бұл оны Уэлвин ауылдық округтік кеңесінен тәуелсіз етті. Жаңа кеңселер бұрынғы приходтық кеңестің кеңселері орналасқан Бридж-роуд пен Кампус көшелерінің бұрышында салынды. Жаңа ғимарат 1937 жылдың қаңтарында ресми түрде ашылды. Бұл ғимарат 1974 жылы таратылғанға дейін Уэлвин Гарден Сити қалалық округтік кеңесінің бас кеңсесі қызметін атқарды. 1948 жылғы 20 мамыр мен 1966 жылғы 31 наурыз аралығында қаланың дамуымен 1946 жылғы Жаңа қалалар заңына сәйкес құрылған Уэлвин Гарден Сити даму корпорациясы да басқарды. Уэлвин Гарден Сити қалалық округтік кеңесіне 1958 жылғы 15 желтоқсанда елтаңба берілді. 1972 жылғы Жергілікті басқару заңына сәйкес Уэлвин Гарден Сити қалалық округі таратылып, 1974 жылғы 1 сәуірде Уэлвин және Хэтфилд ауылдық округтерімен бірігіп, Уэлвин Хэтфилд ауданы құрылды. Қала үшін мұрагер азаматтық приход құрылмағандықтан, қала тікелей Уэлвин Хэтфилд аудандық кеңесі (2006 жылдан бастап Боро кеңесі) тарапынан басқарылады. Кампустағы Уэлвин Гарден Сити қалалық округтік кеңесінің бұрынғы кеңселері Уэлвин Хэтфилд Боро кеңесінің штаб-пәтері ретінде әлі де пайдаланылуда.

География

Уэлвин Гарден-Ситиде, Ұлыбританияның қалған бөлігі сияқты, теңіздік немесе мұхиттық климат (Кёппен климаттық жіктелімі Cfb) басылады. Қала жылы жазды және суық қысты бастан кешіреді.

Көлік

Автобустарды Arriva Shires & Essex, Centrebus және Uno компаниялары қамтамасыз етеді, ал Hertfordshire округі кеңесі де көмек көрсетеді. Arriva-ның 300/301 Centraline бағыты Welwyn Garden City-ді жақын маңдағы Stevenage, Hatfield, St Albans және Hemel Hempstead қалаларымен, сондай-ақ көршілес Woolmer Green және Knebworth ауылдарымен байланыстырады. 301 бағыты қосымша Stevenage және Welwyn Garden City-дегі жақын орналасқан ауруханаларға да тоқтайды, ал 300 бағыты Welwyn Garden City-дегі Stanborough Lakes және St Albans-тағы Verulamium римдік қаласы сияқты демалыс орнына тікелей қатынас ұсынады. 314-бағыт Centrebus компаниясымен қамтамасыз етіледі, ол Welwyn-ді Codicote және Hitchin қалаларымен байланыстырады. Автобус станциясы теміржол станциясына жақын орналасқан. Uno автобустары жақын маңдағы Hatfield, St Albans, Potters Bar, Hemel Hempstead, Watford және Barnet қалаларына жол тартады. Uno автобустары Солтүстік Лондонға дейін де қатынайды. 601 және 653 бағыттары Hertfordshire университетіне де байланыс ұсынады. Green Line 724 автобус бағыты Harlow қаласынан Welwyn Garden City арқылы Heathrow әуежайына дейін қатынайды, Watford және Rickmansworth сияқты жерлерде тоқтайды. Теміржол станциясы қала орталығында орналасқан. Пойыздар Thameslink компаниясымен жүзеге асырылады, олар оңтүстікке қарай Лондон King's Cross және Great Northern Лондон Moorgate бағытына, ал Thameslink солтүстікке қарай Stevenage, Hitchin, Cambridge қалаларына қатынайды. Welwyn Garden City A1(M) және A414 сияқты маңызды магистральдық жолдармен жақсы қамтамасыз етілген. Great North Road да A1(M) қасынан өтеді. Бұған қоса, St Albans, Harpenden және Luton (B653 арқылы), Hatfield (A1000 және A1001 арқылы) және Hertford (B1000 арқылы) қалаларына қосымша байланыстар бар. 1950-1960 жылдарда автокөліктердің саны артуымен қала жеткілікті гараждар немесе тұрақтар салуға күресті, нәтижесінде көптеген үйлердің дәстүрлі тікенектері мен алдыңғы бақшалары жоғалып, олардың орнына тұрақтар салынды.

Мәдениет

Уэлвин Гарден Ситидің Музыкалық қоғамы қаланың негізі қаланғаннан кейін бірнеше апта ішінде 1921 жылы алғашқы концертін өткізді; Джеймс Росс жетекшілік еткен хоры мен оркестрі содан бері қалада тұрақты концерттік маусымдар ұйымдастырып келеді. Қалада камералық музыка кештерін өткізетін Концерт клубы мен ерлер хоры да бар. Welwyn Garden City Band тобы 1934 жылы құрылған. Barn Theatre театры Handside Lane көшесіндегі ІІ санаттағы ескерткіш болып табылады. Уэлвин Талианс әуесқой театр және опера тобы 1929 жылдан бері қалада өнер көрсетіп келеді.

Медиа

Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC London және ITV London ұсынады. Телевизия сигналдары Кристалл сарайынан немесе жергілікті қайталағыш таратушылардан қабылданады. BBC East және ITV Anglia телеарналарын Sandy Heath телевизиялық таратушысынан да алуға болады. Жергілікті радиостанциялар: BBC Three Counties Radio 90.4 FM, Heart Hertfordshire 106.9 FM және Radio Verulam 92.6 FM. Welwyn Hatfield Times қаланың жергілікті апталық газеті.

Спорт және демалыс

Гослинг спорт орталығында құрғақ шаңғы трассасы, гольф ойнау полигоны, жабық және ашық теннис, сквош, футбол алаңдары, жеңіл атлетика жолы, велотрек, спортзал, боулинг және трамплин паркі бар. 1921 жылы құрылған және «Граждандар» деп аталатын Уэлвин Гарден Сити футбол командасы Хернс-Лейнде орналасқан. Ескі Хатфилд Хайд ауылының шекарасындағы Король Георг V ойын алаңы 1889 жылдан бері Хатфилд Хайд крикет клубының үйі болып табылады, бұл Уэлвин Гарден Ситиден 31 жыл бұрын құрылған. Бұл алаң бір кезде Англия футбол құрамасының жаттығуларына пайдаланылған. 1966 жылғы футболдан әлем чемпионаты кезінде француз, Батыс Германия және Аргентина футбол командалары Король Георг V ойын алаңының жанындағы «Хоумстед Корт» қонақ үйінде орналасқан. Үш гольф алаңы бар: Паншенгер, оны кенттік кеңес басқарады, Милл Грин гольф алаңы Жипси-Лейнде орналасқан және Уэлвин Гарден Сити гольф клубы, мүшесі болған Ник Фальдо сияқты. Digswell Park Sports Association, Knightsfield, Digswell Park-тағы Welwyn Garden City Крикет клубы, Welwyn Garden City Bowls Club және Digswell Park Спорттық және Әлеуметтік клубын біріктіреді. Уэлвин Гарден Сити Крикет клубы 1921 жылы құрылған және жасөспірімдер арасындағы крикет бағдарламасымен бірге 7 үлкен команданы басқарады. WGCCC First XI Сараценс Херц Премьер лигасында өнер көрсетеді. Қалада «Welwyn RFC» деп аталатын регби клубы бар. Станборо паркіндегі көлде Велвин Гарден Сити желкендеу клубы (1973 жылы құрылған) және WGC балық аулау клубы орналасқан.