Кіріспе

Тагайтай қаласы, ресми түрде Тагайтай қаласы, Филиппиннің Кавите провинциясындағы 2-ші сыныпты құрамдас қала.

Филиппин революциясы

1896 жылғы Филиппин революциясы кезінде Тагайтайдың қыраттары мен ормандары, жақын маңдағы провинциялардан келгендердің ішінде, революционерлерге паналау орны болды. Тагайтай арқылы қалаларға қатынау жергілікті тұрғындардың сөздігіне "мананағайтай" деген сөзді қосты. Ол "қыраттарды кесіп өту" дегенді білдіреді.

Қалалық аудан

Тагайтай 1938 жылғы 21 маусымда президент Мануэль Л. Кэзонның қол қоюымен қабылданған 338 нөміріндегі Ұлттық акті арқылы харталық қалаға айналды, осы актіні Кавите облысының өкілі Джюстиниано Монтано жазған. Жаңа құрылған қаланы құру үшін Силанг, Мендес, Инданг және Амадео қалаларының аумақтары олардың қалалық басқаруларынан бөлініп алынды, осылайша ол провинциядағы алғашқы жоспарланған қауымдастық және сол кездегі аймақта жүргізіліп жатқан тас жол құрылысына байланысты бастапқыдан салынған алғашқы қала болды.

Аумақтық өзгерістер

1941 жылдың 1 сәуір күні президент Кесон қол қойған 336-шы жарлық арқылы Талисай, Батангас және Альфонсо, Кавите аудандарының бір бөлігі Тагатай қаласына берілді, осылайша оның аумағы кеңейтілді. Алайда, 1956 жылдың 7 маусымында Таал көлінің жағасында орналасқан Биринаян (Беринаян) және Калукан атты көл жағалауындағы бараңайлар Талисайға қайтарылды. Бернаян кейін 1969 жылы муниципалитет құрылғанда Лорел қаласының құрамына кірді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1945 жылғы 23 ақпанда генерал-лейтенант Роберт Л. Эйхелбергердің 8-ші армиясының 11-ші әуедесанттық дивизиясы 511-ші парашюттік жаяу әскер полкі мен оған қосымша бөлімдері жотаға ұрыспен десант түсірді. Десант аймағы Манила қонақ үйінің филиалы маңында орналасты, оны Филиппин Армиясының 4-ші, 42-ші, 43-ші, 45-ші және 46-шы жаяу әскер дивизияларының филиппиндік сарбаздары, Филиппин полициясының 4-ші полкі және танымал партизандық отрядтар тазартқан болатын. Осы оқиғаны еске алу үшін 1951 жылы қала әкімдері Филиппиннің Ұлттық тарихи институтымен келісімдесіп, Силанг, Канлубанг, Насугбу тас жолдарының қиылысында ескерткіш орнатты. Тагайтайдағы Сунгай тауы – Кавите провинциясының ең биік нүктесі. Батангас провинциясындағы Таал көліне көрінетін жота Таал кальдерасының шетін құрайды. Үлкен қуыс кеңістікті Таал көлі жабады. Тагайтайдың құрылыс аймақтары, оның ішінде қалалық орталық, кальдера жиегінің салыстырмалы түрде тегіс бөлігінде орналасқан, бірақ шетінен кейін Таал көліне тік құлайтын терең шатқалдарға айналады. Мендес, Инданг, Амадео, Силанг және Альфонсо муниципалитеттеріне жақын жерлер тегіс немесе иілген, көлбеу бетімен араласқан жерлер. Көлдің оңтүстік жағында, қаланың қарсы бетінде Таал кальдерасының ең биік нүктесі – Маколод тауы орналасқан.

Демография

2020 жылғы санақта Тагайтай қаласының халқы 85 330 адамды құрады. 2010 жылғы санақта Тагайтайдың халқы 62 030 адамды құрады. Тагайтайенолардың басым діні – христиан діні, ал Рим католик діні ең басым секта болып табылады және жалпы халықтың 95,36 пайызын құрайды. Тагайтай тұрғындары арасындағы ең танымал христиан діндері – протестанттар (3,37%), соның ішінде Iglesia ni Cristo (2,5%). Шығыс православие шіркеуі Филиппин православие шіркеуінің бір бөлігі болып табылады, ол Филиппинде Мәскеу патриархатының және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы өзінің православие епархиясы – Филиппин және Вьетнам епархиясының құзырында болды, және Тагайтай халқының 1 пайызын құрайды. Көптеген православие қауымы қаланың барлық аймақтарында тұрады. Халықтың қалған бөлігі (0,20%) басқа діндерді ұстанады. Тагалог тілі қалада ең көп таралған тіл болып табылады, халықтың 93,58 пайызы осы тілде сөйлейді. Басқа да танымал филиппин тілдері: биколано (1,52%), илокано (1,52%) және себуано (1,00%).

Ауыл шаруашылығы

Тагайтайдың қарқынды қалалануына қарамастан, ауыл шаруашылығы қаланың экономикасы мен дамуының маңызды бөлігі болып қала береді. 2009 жылғы мәліметтер бойынша, қаланың жалпы жер ауданының шамамен 20 пайызын құрайтын ауыл шаруашылығы жерлері бар. Бұл қала бір кезде Таал жанартауының атқылауы кезінде ашылғаннан кейін когонмен жабылған жер болған. Топырағының құрамындағы бай вулкандық компоненттер егіншілікке өте қолайлы екені дәлелденді, негізгі ауыл шаруашылығы өнімдері ананас, кофе, банан, түйнек дақылдары, какао, тәтті картоп, маниок, сондай-ақ әртүрлі жемістер, көкөністер және гүлдер болып табылады, олар жергілікті және халықаралық нарықтарға жіберіледі. Тагайтай–Каламба тас жолында бау-бақша дүкендері гүлденіп өседі. Қала бір кезде туризмнің дамуы мен құрылыс шаруашылығының өркендеуіне дейін ромашка және гладиолус өсіруге өте қолайлы болған.

Туризм

Тагайтай Филиппиннің екінші жазғы астанасы саналады, ал біріншісі – Багио, өйткені оның салқын климаты Филиппиннің ылғалды аймақтарынан келгендер үшін танымал бағыт. Тагайтай сонымен қатар Таал жанартауы мен оны қоршаған көлдің әдемі көрінісін тамашалауға келген туристерді де қызықтырады. 2015 жылы Туризм министрлігі Тагайтайды Калабарзон аймағындағы үздік туристік орын деп атады. Тагайтайдағы ең танымал орындардың қатарында Sky Ranch, Ayala Malls Serin, Robinsons Summit Ridge (Robinsons Tagaytay), Пикник Гров кешені, People's Park in the Sky, Halfway Zoo және әйгілі булало мен қуырылған тавиль тағамдарын ұсынатын түрлі мейрамханалар бар. Махагони нарығында жаңа ет пен көкөніс сатылады. Тагайтай қалалық базарының қарсы бетінде жеміс-жидек сататын дүкендер орналасқан, онда Таал көлінен ұсталған жаңа тилапия балықтары сатылады. Тагайтайдың Манила қаласына жақын орналасуы қаланың туризміне ықпал етеді. Тагайтайға Рождество және Ұлы апта мерекелерінде туристер көптеп келеді, сонымен қатар қала шіркеулерге, қасиетті орындарға және демалыс үйлеріне саяхат жасаушылар үшін де маңызды орын. Таал Виста қонақ үйі Тагайтайдың тарихының символы болып табылады.

Жолдар

Тагайтай ұлттық автомобиль жолдары арқылы Метро-Манила аймағымен және Батангас және Лагуна провинцияларымен байланысты. Екінші деңгейдегі жолдар қаланы солтүстік-батысқа қарай Кавиттегі Амадео, Мендес, Инданг, Силанг және Альфонсо муниципалитеттерімен, солтүстік-шығыста Каламба, Кабуяо және Лагунадағы Санта-Роза қалаларымен, ал оңтүстікте Батангастағы Талисай қаласымен жалғастырады. Оңтүстік Лусон экспрес-жолы Тагайтай-Санта-Роза жолы арқылы қалаға қызмет көрсетеді, бұл жол Санта-Роза мен Этон Сити шығуларынан Санта-Роза және Силанг арқылы өтеді, сондай-ақ Тагайтай-Каламба жолы Батино шығу орнынан Каламба Премьер Халықаралық паркі арқылы өтеді, бірақ бұрын Тагайтай Хайлендс аумағында болғандықтан, бұл жол толыққанды болмаған. Дасмариньястағы Пала-Пала жолына дейінгі Губернатор жолы және Силангтағы Силанг-Агуинальдо шығу орны арқылы Кавите-Лагуна экспрес-жолы (CALAX) қалаға барудың басқа да балама жолдары болып табылады, себебі екі жол да Тагайтайда аяқталатын Агуинальдо тас жолымен қиылысады. Манила-Кавите экспрес-жолы (CAVITEx немесе бұрын Жағалау жолы) да оңтүстікке қарай Агуинальдо тас жолы арқылы Тагайтайға қызмет көрсетеді. Батангастан Тагайтайға барудың негізгі жолдары – Тагайтай-Насугбу тас жолы (Тагайтай Ротондасынан Насугбуға дейінгі маңызды магистраль), Лигая Драйв (Талисай қаласының жанынан басталып, Тагайтай Пикник аймағының жанында аяқталатын серпінді жол) немесе Тагайтай-Талисай жолы (Лемери-Агонцилло-Лаурел-Талисай жолынан Тагайтай Ротондасына дейін). Лагунадан негізгі бағыт – Санта-Розадан (Лагуна) Тагайтай-Санта-Роза жолы, ал тағы бір бағыт – Тагайтай-Каламба жолы (Тагайтай Хайлендс арқылы және болашақта Каламбаға қосылатын жол) Каламбадан (Лагуна). Махогани аллеясы Тагайтай қаласының ішінде Тагайтай-Насугбу тас жолының балама жолы ретінде де қызмет етеді. Тагайтайдағы жоғарыда аталған маңызды жолдардағы трафик жүктемесін азайту үшін жартылай ашылған Тагайтай айналма жолы және жоспарланған Кавите-Тагайтай-Батангас экспрес-жолы (CTBEX) Тагайтай-Насугбу тас жолымен қатар жүретіндей етіп жобаланды. CTBEX Силангтегі CALAX-қа қосылып, Батангас штатындағы Насугбуға жетеді.