Кіріспе

Операциялық жүйе

Оберон жүйесі – модульдік, бір пайдаланушылы, бір процестік, көп тапсырмалы операциялық жүйе, Oberon бағдарламалау тілінде жазылған. Ол бастапқыда 1980-жылдардың соңында Цюрихтегі ЭТХ-да (ETH Zurich) әзірленген. Оберон жүйесінде дәстүрлі командалық қатар интерфейсінің (CLI) немесе графикалық пайдаланушы интерфейсінің (GUI) орнына ерекше визуалды мәтіндік пайдаланушы интерфейсі (TUI) бар. Бұл TUI өз кезінде өте жаңашыл болды және Bell Labs операциялық жүйесінің Plan 9 үшін Acme мәтін редакторының дизайнына ықпал етті. Жүйе сондай-ақ көп процестік, симметриялық көп процессорлық (SMP) мүмкіндігі бар A2 (бұрын Active Object System (AOS), кейін Bluebottle) нұсқасына дамыды, оның пайдаланушы интерфейсі (ZUI) масштабтауға қолдау көрсетеді.

Версиялар мен қол жетімділік

V1 Oberon трилогиясы плагіні Oberon-нан бұрын, біраз уақыттан кейін пайдалануға жарамды алғашқы нұсқа болды. Oberon OLE, Netscape плагиндерін, сондай-ақ Oberon Module Interchange (OMI) немесе «жұқа» бинарлық файлдарын қолдады, бұл Intel x86, Motorola 68K және PowerPC архитектуралары арасында портативті объектілік кодты пайдалануға мүмкіндік берді. «Жұқа» бинарлық файлдарды Майкл Франц 1990 жылдардың басында ойлап тапты. Олар Apple компаниясы 68k-ден PowerPC архитектурасына өткел кезінде құрастырған «семіз» бинарлық файлдарға қарсы болды. OMI абстрактілі синтаксис ағашының сығылған нұсқасына негізделген портативті кодты қамтамасыз етті. Портативті кодты ұсыну үшін сығылған абстрактілі синтаксис ағашы тәсілі GraalVM және Truffle үшін Java әлемінде қайта жаңғыртылды.

Оберон V4

Oberon V4 деп аталатын нұсқа (сонымен қатар Тарих бөлімін қараңыз) Вирт пен Гуткнехт әзірлеген бастапқы операциялық жүйеге жақын. Ол бастапқыда ETHZ-де әзірленген, бірақ H. P. Mössenböck Линцтегі Йоханнес Кеплер университетінің (JKU) Жүйелік бағдарламалық құралдар институтына (Institut für Systemsoftware) өткен кезде V4-тің әзірлеу ортасы да сол жаққа көшті. Сондықтан V4 кейде ETH Oberon-нан өзгеше, Линц Оберон деп те аталады. V4 және оған қосымшалардың ең соңғы нұсқасы JKU-да қолжетімді. Oberon V4, көрінері, қолдаусыз қалған, 2000 жылдан бері ешқандай өзгеріс енгізілмеген. V4-тің тағы бір репозиторийі – Клаудио Нидердің Oberon V4, ол әртүрлі V4 нұсқаларының арасындағы айырмашылықты көрсетеді. 2013 жылдан бері бұл бет SourceForge-те көшіріліп, жарияланған. V4 өздігінен операциялық жүйеге қарағанда, қазіргі интеграцияланған даму ортасы сияқты көрінеді. V4 үшін көптеген қосымшалар жазылған, олар әлі күнге дейін JKU-дағы SSW ftp серверінен қолжетімді; кейбір құжаттама олардың веб-беттерінде табылады, ал толық ақпарат әдетте пакеттерге қоса беріледі және Oberon-нің ерекше, толық мәтіндік форматында ұсынылады.

AOS/Bluebottle/A2

2010 жылы ETH Цюрихтің компьютерлік ғылым бөлімі операциялық жүйелер үшін белсенді объектілер мен қатарластыруды зерттей бастады. 2002 жылы Active Object System (AOS) деп аталған жаңа тіл Active Oberon және оған арналған жаңа операциялық жүйенің алғашқы нұсқасын жариялады. ETH Цюрихтің Native Systems Group тобы Oberon OS-тің ең соңғы нұсқасына негізделген stailaOS деп аталатын, нақты мақсаттағы операциялық жүйені әзірледі. Ол нақты уақыт аналитикасы, қаржылық қолданбалар, негізгі жадтағы кәсіпорын ресурстарын жоспарлау (ERP) және басқа да қолданулар үшін көзделіп отыр.

Жергілік Оберон

Native Oberon – бұл тікелей аппараттық құрылғыда жұмыс істейтін Oberon жүйесі. PC Native Oberon – IA 32 PC аппараттық құрылғысында жұмыс істейтін нұсқасы. V4 Native Oberon ешқашан жасалмаған, сондықтан осы бөлімдегі барлық ақпарат оның 3-жүйе екенін ескереді. Native Oberon-ның аппараттық талаптары төмен: 133 МГц Pentium процессор, 100 МБ қатты диск, кемінде 1024x768 пикселдік ажыратымдылығы бар VESA 2 графикалық картасы, қосымша 3Com желілік картасы. Негізгі жүйе бір HD дискеттен іске қосылады, ал желі арқылы қосымша бағдарламалық қамтамасты орнатуға болады. Толық орнату Gadgets GUI-ін қамтиды. Ол толығымен Oberon тілінде жазылған. Соңғы қол жетімді нұсқасы 2.3.7 болды. Ол 2003 жылдың 5 қаңтарында жарық көрген және кейде, әсіресе ETHZ ftp серверінде Update/Alpha деп те белгіленеді. Келесі нұсқалар AOS/BlueBottle/A2 құрамына енгізілді.

LNO

Linux Native Oberon (LNO) деп аталатын нұсқа Linux-ты аппараттық абстракция қабаты (HAL) ретінде пайдаланады. Оның мақсаты PC Native Oberon-ға мүмкіндігінше үйлесімді болу. Оберон жүйесінің атауларында "Native" жоқ басқа нұсқалары, төменгі деңгейлі модульдердің интерфейстерін жартылай өзгертілген күйде қолданды. 2015 жылы Питер Маттиас LNO-ны Oberon Linux Revival (OLR) деген атпен қайта жаңғыртты. LEO – Linux ETH Oberon. Linux x86 үшін ETHO 2.4.3. LNO – Linux Native Oberon. NO – Native Oberon. Басқа операциялық жүйеде емес, тікелей аппараттық құрылғыда жұмыс істейді. OLR – Oberon Linux Revival. Linux-ты HAL ретінде пайдаланатын және x86, ARM және MIPS процессорларында жұмыс істейтін NO нұсқасы. OP2 – Портативті Oberon 2 компиляторы. OP2 Oberon-ды коммерциялық платформаларға көшіру мақсатымен жасалды. PACO – (әрекет аймағы) Параллельді компилятор. A2 нұсқасында кездеседі (жоғарыдағы жазбаны қараңыз). Әрбір әрекет аймағын тәуелсіз жіпке жинақтайды. RISC5 – Вирттің RISC архитектурасына негізделген Oberon 2013 жобасының орталық процессорлық блогы (CPU). RISC V-пен шатастырмау керек. UnixAOS – Unix негізіндегі AOS, жоғарыда A2 жазбасын қараңыз. WinAOS – Windows негізіндегі AOS, жоғарыда A2 жазбасын қараңыз.