Кіріспе

Австриялық музыка мұғалімі және композитор (1788–1867)

Саймон Сехтер (11 қазан 1788 – 10 қыркүйек 1867) – австриялық музыка теоретигі, мұғалімі, органшы, дирижер және композитор. Ол өмір бойында ең көп шығарма жазған композиторлардың бірі болды, бірақ оның музыкасы көбінесе ұмытылып, қазір көбінесе қатаң музыка мұғалімі ретінде еске алынады, әсіресе Антон Брукнердің ұстазы ретінде. Өмір бойы музыка мұғалімі ретінде зор құрметке ие болды, Бетховен, Шуберт және Шуманның мақтауын алды. Карл Кристиан Мюллер (1831–1914) Сехтердің «Негізгі гармониялардың дұрыс тізбегі» (Die richtige Folge der Grundharmonien) еңбегін жинақтап, бейімдеп, «Негізгі гармониялардың дұрыс тәртібі: Басты бас және оның инверсиялары мен алмастырулары туралы трактат» (Wm. A. Pond, 1871; G. Schirmer, 1898) деп жариялады.

Өмірбаян

Сехтер Фридбергте (Фримбург) дүниеге келді, Богемияда, бұл кезде Австрия империясының құрамында болған, 1804 жылы Венаға көшіп келді. 1824 жылы Ян Вацлав Воришек қайтыс болғаннан кейін сарай органистігіне тағайындалды. 1810 жылы ол соқыр студенттер академиясында фортепиано мен ән сабақтарын бастады. 1828 жылы ауырған Франц Шуберт одан бір контрапункт сабағын алды. 1851 жылы Сехтер Вена консерваториясында композиция профессоры болып тағайындалды. Ол күйеу баласының банкротқа ұшырауы салдарынан кедейлікте қайтыс болды. Консерваторияда оның орнын бұрынғы студенті, оның оқыту әдістемесіне негізделген Антон Брукнер басты.

Оқыту әдістері

Сехтердің басқа да шәкірттеріне Анри Вьекстемп, Франц Лахнер, Эдуард Маркссен (Иоганн Брамсқа фортепиано және контрапункт сабақтарын берген), Иоганн Непомук Фукс, Густав Ноттебохм, Антон Дор, Карл Умлауф, Бела Келер, Нина Столлеверк, Сигизмунд Тальберг, Адольф фон Хензелт, Антон де Концки, Корнелие Станкович және Теодор Дёлер жатады. Сехтердің оқыту әдістері өте қатаң болды. Мысалы, ол Брукнерге контрапункт оқып жатқанда, ешқандай түпнұсқа шығарма жазуға тыйым салды. Ғалым Роберт Симпсон "Сехтер Брукнердің өзгешелігін, оны басып тастауға талап ету арқылы, оның өзінен тудырды, оны тоқтату мүмкін болмай қалғанша" деп санайды. Сехтер 1855 жылдан 1861 жылға дейін Брукнерге пошта арқылы сабақ берді және оны ең адал шәкірті деп есептеді. Брукнер бітірген кезде Сехтер студентіне арнап фуга жазды. Композиция принциптері туралы үш томдық еңбекте, Die Grundsätze der musikalischen Komposition, Сехтер көптеген кейінгі теоретиктерге әсер еткен маңызды жұмыс жазды. Сехтердің идеялары Жан-Филипп Рамоның бас дыбыс теориясынан туындаған, тіпті беткі қабаты түстес болған кезде де әрқашан диатоникалық; музыка теориясы тарихшылары Сехтерді бас дыбыс теориясының Веналық түсінігімен тығыз байланыстырады. Сехтер, жақсы темперленген құралдан гөрі, табиғи интонацияны қолдаушы болды.

Композитор ретінде

Сехтер сонымен қатар композитор болды, және ол көбінесе 5000-ге жуық фуга жазғаны үшін есте қалды (ол күніне кем дегенде бір фуга жазуға тырысты), бірақ ол сонымен қатар мессалар мен ораторийлер де жазды. Одан бөлек, ол бес опера жазды: «Магтің өсиеті» (1842), «Эззелин, Дели Катессіден келген бақытсыз келуші» (1843), «Али Хич Хатч» (1844), «Мелузин» (1851) және «Диваншының сақинасы» (?). 1823–24 жылдары ол Vaterländischer Künstlerverein үшін Антон Диабеллидің вальсіне 51 композитордың бірі ретінде вариация жазды.