Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австриялық діни қызметкер және композитор, неміс гимнодисі Иосиф Франциск Мохр, кейде Йозеф деп те жазылады (11 желтоқсан 1792 – 4 желтоқсан 1848) – Австриялық Рим-католик діни қызметкері және жазушы, "Тынық түн" Рождество әнінің сөзін жазған.
Austrian priest and composer
the German hymnodist
Josephus Franciscus Mohr, sometimes spelled Josef (11 December 1792 – 4 December 1848) was an Austrian Roman Catholic priest and writer, who wrote the words to the Christmas carol "Silent Night."
Ерте өмір және білім
Мохр 1792 жылғы 11 желтоқсанда Зальцбургте, үйленбеген кестеші Анна Шойберин мен Жозефтің анасын жүкті болғанша тастап кеткен жалдамалы сарбаз және дезертир Франц Мохрдың отбасында дүниеге келді. Оның әкесі тарапынан шыққан ата-бабалары Зальцбургтің оңтүстігіндегі таулы Лунгау аймағындағы Мариапфарр қаласынан, ал анасының туыстары тұз өндіруші Халлейн қаласынан еді. Дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай крещение рәсімінде, крест әкесі ретінде Зальцбургтің соңғы ресми атқарушысы Жозеф Вольмут тіркелді, ол жеке қатыспаған, бірақ Франциска Закин арқылы өкілдік еткен. Әке-шешесі үйленбегендіктен, Йосеф әдет бойынша крест әкесінің атын алды. Зальцбург соборындағы музыка жетекшісі және викарий Иоганн Непомук Хернле Мохрға білім алуға жағдай жасады және оны музыкаға баулыды. Бала кезінде Мохр Университет шіркеуі мен Санкт-Петер монастырының шіркеу хорларында әнші және скрипкашы болып бірдей қызмет етті. 1808-1810 жылдары Мохр Жоғарғы Австрия провинциясындағы Кремсмюнстер бенедиктин монастырында оқыды. Содан кейін ол Зальцбургке оралып, Лицей мектебіне түсті, ал 1811 жылы семинарияға қабылданды. Заңсыз туылғандықтан, сол кезде семинарияға түсу үшін ерекше рұқсат қажет болды. 1815 жылғы 21 тамызда Мохр бітіріп, дін қызметкері болып тағайындалды. Грюбер Мохрдың "Stille Nacht" әніне мелодиясын бірнеше сағаттың ішінде жазды. Ән гитара мен хорға қарапайым аранжировкамен түн ортасында орындалды. "Тынық түннің" пайда болуына қатысты жылдар бойы түрлі аңыздар тарады, бірақ ең қарапайым және ықтимал түсіндірмесі – Мохр өзінің сүйікті аспабы – гитарада ойнай алатын жаңа ән жазғысы келгендігі болды. Бірнеше жылдың ішінде ән Зальцбург архиепископтығының шіркеулерінде әртүрлі аранжировкаларда пайда болды, ал Зиллер аңғарының халық әншілері композицияны Еуропа бойынша гастрольдік сапарларға алып жүрді.
Mohr was born in Salzburg on 11 December 1792, to an unmarried embroiderer, Anna Schoiberin, and Franz Mohr, a mercenary soldier and deserter, who abandoned Joseph's mother before the birth. The ancestors on his father's side came from the town of Mariapfarr in the mountainous Lungau region south of Salzburg, while his mother's family was from the salt mining city of Hallein. At his baptism shortly after birth, the godfather was recorded as Joseph Wohlmuth, the last official executioner of Salzburg, who did not personally attend but had himself represented by one Franziska Zachin. As the parents were unmarried, Joseph received the name of his godfather, according to custom. Johann Nepomuk Hiernle, vicar and leader of music at Salzburg Cathedral, enabled Mohr to have an education and encouraged him in music. As a boy, Mohr would serve simultaneously as a singer and violinist in the choirs of the University Church and at the Benedictine monastery church of St. Peter. From 1808 to 1810, Mohr studied at the Benedictine monastery of Kremsmünster in the province of Upper Austria. He then returned to Salzburg to attend the Lyceum school, and in 1811, he entered the seminary. Since he was of illegitimate birth, a special dispensation was required in those days for him to attend seminary. On 21 August 1815, Mohr graduated and was ordained as a priest. Gruber composed the melody for Mohr's "Stille Nacht" in just a few hours. The song was sung at Midnight Mass in a simple arrangement for guitar and choir. Various legends have sprung up over the years concerning the genesis of "Silent Night", but the simplest and likeliest explanation seems to have been that Mohr simply wanted an original song that he could play on his favourite instrument, the guitar. Within a few years, arrangements of the carol appeared in churches in the Salzburg Archdiocese and folk singers from the Ziller Valley were taking the composition on tours around Europe.
Кейінгі өмірі
Мохр, өзінің жалақысының көп бөлігін қайырымдылыққа берген жомарт адам еді, ол бір жерден екінші жерге ауыстырылып, 1819 жылға дейін ғана Оберндорфта тұрды. Оберндорфтан кейін ол Кухлге жіберілді, содан кейін Голлинг-ан-дер-Салзах, Бад-Вигаун, Аднет және Антерингте болды. 1827 жылы ол Хинтерзее, ал 1837 жылы Альпідегі Ваграйн ауылының пасторы тағайындалды. Сол жерде ол кедей отбасылардың балаларының мектепке баруы үшін қор құрды және қарттарға күтім көрсету жүйесін ұйымдастырды. Мохр 1848 жылдың 4 желтоқсанында, 55 жасында тыныс алу мүшелерінің ауруынан қайтыс болды.
Mohr, a generous man who donated most of his salary to charity, was moved from place to place, and remained in Oberndorf only until 1819. After Oberndorf he was sent to Kuchl, followed by stays in Golling an der Salzach, Bad Vigaun, Adnet and Anthering. In 1827 he was made pastor of Hintersee, and in 1837 of the Alpine village of Wagrain. Here he created a fund to allow children from poor families to attend school and set up a system for the care of the elderly. Mohr died of respiratory disease on 4 December 1848, at the age of 55.
Мұра
Мордың соңғы тыныс алатын жері 1848 жылы қайтыс болған Ваграйн шағын альпілік шаңғы курортында. Жозеф Мор мектебі лайықты естелік ретінде тұр, әлемге әйгілі болған ән сөздерін жазған адамның қабіріне жақын орналасқан. Ауыл мектебі оның құрметіне аталған, ал оның қабірі жақын жердегі шіркеу зиратында сақталған. Шіркеу мен ол бір кезде тұрған пасторлық үй арасындағы жол бойында Жозеф Мордың өмірін баяндайтын ашық көрме орналасқан. 2006 жылы қалалық Ваггерл мұражайы «Жозеф Мор – Ваграйнның викарийі» тұрақты көрмесін ашты. Австрияда «Силле Ноч» ұлттық құндылық саналады. Дәстүр бойынша, бұл ән Рождество алдында көпшілікке ойналмайды. 2006 жылға дейін Мор мен Грубер бір ғана шығарманың авторы деп есептелді, бірақ тағы біреуі Зальцбург архиепархиясының өкілдерімен Ваграйн шіркеу мұрағатында табылды. Жозеф Мор мәтінін, Франц Ксавер Грубер әуенін жазған «Те Деум» әні Ваггерл мұражайындағы аудио көрмеде тыңдауға болады.
Mohr's final resting place is in the tiny Alpine ski resort of Wagrain, where he died in 1848. The Joseph Mohr School stands as a fitting memorial, and close to the grave of the man who wrote the words heard around the world. The village school is named after him and his grave has been kept in a place of honour in the nearby churchyard cemetery. An outdoor exhibit detailing the life of Joseph Mohr is situated on the walkway between the church and the parish house where he once lived. In 2006, the town's Waggerl Museum set up a permanent exhibit – Joseph Mohr – Vicar of Wagrain. In Austria, Stille Nacht is considered a national treasure. Traditionally, the song may not be played publicly before Christmas Eve. Until 2006, it was thought that Mohr and Gruber had collaborated on just one composition, but another was located in the Wagrain parish archive by the Salzburg Archdiocesan authorities. The "Te Deum" with text by Joseph Mohr and melody by Franz Xaver Gruber can be heard in an audio exhibit at the Waggerl Museum in Wagrain.