Кіріспе

кабинеттер, дәретханалардағы кеңселердегі жиһаз концентрацияға мүмкіндік беруге арналған. Кабинет – бұл жартылай жабық кеңсе жұмыс орны, ол әдетте биік бөліктермен көршілес жұмыс орындарынан бөлінеді. Оның мақсаты – кеңсе қызметкерлері мен менеджерлерді ашық кеңістіктің көрінісінен және шуынан оқшаулау, осылайша олар аз алаңдатумен шоғырлана алады. Кабинеттер қабырғалар, жұмыс беттері, үстіндегі сақтау бөлімдері, шумақтар мен сөрелер сияқты модульдік элементтерден құралады, оларды пайдаланушының қажеттіліктеріне сәйкес конфигурациялауға болады. Орнатуды әдетте арнайы оқытылған мамандар жүргізеді, бірақ кейбір кабинеттерде пайдаланушылар арнайы оқытусыз конфигурацияны өзгерте алады. 2010 және 2020 жылдардағы кабинеттерде әдетте жұмыс бетінде компьютер, монитор, пернетақта және тышқан болады. Көбінесе үстел телефоны да болады. Көптеген кеңселер кеңседі жарықтандыру үшін флуоресцентті шамдарды қолданады, сондықтан кабинеттерде шамдар немесе қосымша жарық болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін. Басқа жиһазға кеңсе креслолары мен мұрағат шкафтары жатады. Кеңсе кабинетін дизайнер Роберт Пропст Скоттсдейлде, Аризона штатында Herman Miller үшін жасап, 1967 жылы «Action Office II» деген атпен шығарды. Кабинеттер көбінесе біркелкілігі мен қарапайымдылығы үшін заманауи кеңседегі жұмыстың символы ретінде қарастырылса да, олар қызметкерге бұрынғы жұмыс орындарына қарағанда жеке өмір мен жекешелендіруге көбірек мүмкіндік береді, олар көбінесе ашық бөлмеде қатарластырылған үстелдерден тұратын. Кейбір кеңселердегі жұмыс орындарында қызметкерлер өз кабинеттерінің қабырғаларын плакаттармен, суреттермен және басқа да заттармен безендіре алады. Кабинетті «кабинет үстелі», «кеңсе кабинеті», «кабинет жұмыс орны» немесе жай ғана «куб» деп те атайды. Кабинеттермен толтырылған кеңсе кейде «кабинеттер теңізі» деп аталады, сондай-ақ «подтар» (мысалы, 4 под немесе 8 под кубтар) немесе «куб фермасы» деп те аталады. Бұл фраза әзілді болғанымен, көбінесе жағымсыз мән береді. Куб фермаларын технология, сақтандыру және мемлекеттік кеңселер сияқты көптеген салаларда кездестіруге болады.

Этимология

Кубикль термині латын тіліндегі "cubiculum" сөзінен, яғни жатын бөлмесінен шыққан. Ол ағылшын тілінде алғаш рет 15 ғасырда қолданылған. Кейіннен ол түрлі кішкентай бөлмелерді, сондай-ақ төбеге дейін жетпейтін бөлімшелері бар кішкентай бөлмелерді немесе оқу орындарын сипаттау үшін қолданыла бастады. Ескі карел үстелі сияқты, кубикль пайдаланушыға үлкен немесе орташа бөлмеде минималды орын алып, белгілі бір деңгейде жеке кеңістік беруге тырысады. 1870 жылы "Панч" журналындағы сатирикалық әзілде "кубикль" сөзі колледж жатақханасының жарнамасында қолданылған: "Жатақханада жеке-жеке кубикльдер бар". Әзілдің мағынасы, тым көп оқитын адамды күлдіру болып табылады, сұрақ қойылады: "Бірақ тоқтаңыз, кубикль деген не? Біз ешқашан кубикльде ұйықтағанбыз ба? Жоқ, біз велосипедте ұйықтағанды да ойламаған болар едік". Мақалада "кубикль" сөзінің латын тіліндегі шығу тегі және оның анықтамасы түсіндіріледі. 1879 жылы "кубикль" сөзі электр инженериясы саласында қолданылды, ол қазір коммутаторлар мен автоматтарға арналған электр корпустары деп аталады.

Тарих

1960 жылдарға дейін кеңселерде кеңінен қолданылған кабинеттер пайда болмас бұрын, кеңсе қызметкерлері көбінесе ашық бөлмеде қатар тізілген үстелдерде жұмыс істеді, олар айналасындағы адамдардың шуы мен әрекетіне толығымен бейім болды.

I іс-қимыл басқармасы

1960 жылы Герман Миллер Роберт Пропст басшылығымен және Джордж Нельсон қадағалауымен «Герман Миллер зерттеу корпорациясын» құрды. Оның мақсаты жиһаздың өзіне емес, оны қолданумен байланысты мәселелерді шешу болды. 1964 жылы бұл дизайн Индиана штатының Лафайетте қаласындағы әйелдер медициналық клиникасында қайта пайдаланылды. Нельсон сондай-ақ Нью-Йорктегі өзінің дизайн кеңселерінде де осы дизайлды қолданды. 1997-2003 жылдардағы дотком қарқыны кезінде көптеген «текше фермалары» салынды. 2000 және 2002 жылдар аралығында IBM «Steelcase» кеңсе жиһаздарын өндіруші компаниясымен серіктестік құрып, «Bluespace» деген атпен болашақ кеңсесінің (немесе болашақ кабинетінің) бағдарламалық қамтамасы, аппараттық жабдығы және эргономикалық аспектілерін зерттеді. Олар осы жоғары технологиялық көп экранды жұмыс кеңістігінің бірнеше прототипін жасап, тіпті біреуін «Уолт Дисней әлемінде» көрмеге қойды. «Bluespace» ішкі және сыртқы жылжымалы көптеген экрандар, проекция жүйесі, жетілдірілген жеке жарықтандыру, жылыту және желдету басқаруы, сондай-ақ қонақтарды анықтайтын құпиялылық жүйесін ұсынды.

Ашық кеңсендер

2000 және 2010 жылдары ашық жоспарлы кеңселер Силикон алқабындағы технологиялық компаниялардың ықпалымен, кабинеттерге заманауи жауап ретінде қайта пайда болды. Олар кабинеттерден бұрын пайда болған және 1939 жылы Франк Ллойд Райт сияқты сәулетшілердің қайта танымал етуіне себеп болғанмен, 21-ғасырдың ашық жоспарлары кейде "әдеттен тыс жағдай" деп сипатталады. Ашық жоспарлар қызметкерлердің өнімділігіне, психикалық денсаулығына және жалпы денсаулығына жағымсыз әсер етеді. 2020 жылы COVID-19 пандемиясының нәтижесінде True Manufacturing Co. сияқты ашық жоспарлы кеңселер плексиглас бөлікшелер орнатуды бастады. Сұраныс тым жоғары болды және материалдар жетіспеді, сондықтан қорғаныш экраны ретінде әйнек бөлікшелерді де кеңінен қолдануға көшті – бұл, мәні бойынша, ашық жоспарларды қайтадан кабинеттерге айналдырды.

Қоғамға әсері

1960 жылдары кеңсе кабинеттерінің пайда болуы сияқты әлеуметтік әсерді ешқандай кеңсе жиһазы жасағаны күмәнді, бірақ кабинеттердің пайда болуының нәтижесі әлі де талқылауда. Автор Томас Хайн кабинеттердің 1960 жылдары әйелдер үшін «шыны төбе» кедергісін бұзуға көмектескенін болжады. Әйелдер еркектер басым ашық кеңселердің «қақпаларынан» шеттетілуі мүмкін болғандықтан, кабинеттер оларға еркектерді ыңғайсыз қалдырмай орта буын басшылық лауазымдарына жоғарылауға мүмкіндік берді. Inc. журналының авторы Джеффри Джеймс де кабинеттерді қолдайды. Джеймс жұмыс орнындағы әртүрлілікті ынталандыратынын, ал ашық кеңселердің әлеуметтік жағдайы жақсы адамдарға артықшылық беретінін және басқаларға жайсыздық тудыратынын айтады. Сондықтан, ашық кеңістіктер жасқа, нәсілге, жынысқа және мүмкіндіктерге қатысты дискриминацияны жүйелі түрде қолдайды, өйткені олар көбінесе жас ақ ер адамдарды қалыпты деңгей деп есептейді. Дегенмен, кабинеттер жалпы жайлылықты арттырып, жұмыс орнында теңдікке ұласады. Кабинеттер туралы мәдени пікірлер 1990 және 2000 жылдардың басында айтылды. 1989 жылы, даулы карикатурист Скотт Адамс өзінің «Дилберт» комиксі арқылы кабинеттік мәдениетті пародиялады. Ол IT компаниясының қызметкерін, кабинетте жұмыс істейтінін бейнеледі. 2001 жылы ол IDEO дизайн компаниясымен бірігіп «Дилберттың ең жақсы кабинетін» жасады. Бұл жобада ойшау аспектілер, модулдік тәсіл және әдетте назар аударусыз қалған эргономикалық ерекшеліктерге, мысалы, күннің өтуімен жарық бағытының өзгеруіне назар аударылды. 1991 жылы Дуглас Купланд өзінің «X ұрпағы: үдемелі мәдениетке арналған әңгімелер» романында «мал өсіру қапы» деген фразаны қолданды, кабинеттерді кемсітетін сипаттама. 1999 жылы «Матрица» ғылыми-фантастикалық фильмінде кабинеттер бейнеленді, онда хакерлікпен айналысатын бағдарламашы күнін көңілсіз кабинетте өткізеді. 1999 жылғы «Office Space» комедиясы кабинеттерде жұмыс істейтін көңілсіз IT қызметкерлерінің тобын көрсетеді.