Кіріспе

Американдық кино сыншысы және кино тарихшысы (1950 жылы туған)

Леонард Майкл Мальтин (18 желтоқсан 1950 жылы туған) – американдық кино сыншысы, кино тарихшысы және автор. Ол 1969 жылдан 2014 жылға дейін жыл сайын жарық көрген, кино туралы қысқаша пікірлер жинағынан тұратын "Леонард Мальтиннің кино нұсқауы" кітабымен әйгілі. Мальтин 1982 жылдан 2010 жылға дейін Entertainment Tonight бағдарламасында кино сыншысы болды. Қазіргі уақытта ол USC кино өнері мектебінде оқытады және апта сайын "Maltin on Movies" подкастын жүргізеді. Ол Лос-Анджелес кино сыншылары қауымдастығының президенті қызметін екі рет атқарды және Ұлттық кино тізіліміне енгізілетін фильмдерге дауыс береді. Ол анимация және кино тарихы туралы кітаптар жазған. Сонымен қатар, ол көптеген арнайы бағдарламаларды жүргізіп, бірнеше фильмге түсіндірме берген. 2021 жылы ол "Star Lucky: My Unlikely Road to Hollywood" атты естеліктер кітабын жариялады. 2022 жылы Turner Classic Movies-тен Роберт Осборн сыйлығымен марапатталды.

Ерте өмір және білім

Мальтин Нью-Йорк қаласында әнші Жаклин (қызметтік аты Гулд; 1923–2012) мен Арон Исаак Мальтиннің (1915–2002), заңгер және иммиграция судьясының ұлы болып дүниеге келді. Мальтин Нью-Джерси штатының Тинек қаласында еврей отбасында өсті. 1968 жылы Тинек орта мектебін бітірді. Мальтин 15 жасында жазушылық жолын бастады, «Classic Images» журналына материалдар жазып, «Film Fan Monthly» атты жеке фанзин журналын өңдеп, басылымға шығарды, ол Голливудтың алтын ғасырындағы фильмдерге арналған еді. Мальтин Нью-Йорк университетінде журналистика мамандығы бойынша білім алды.

1969-1979: Алғашқы еңбектері

Малтин әр түрлі кино журналдарында, газеттерде және журналдарда, оның ішінде Variety және TV Guide-да мақалалар жариялады. 1970 жылдары Мальтин Downbeat джаз журналындағы жазбаларды рецензиялады. Роджер Эберт ұсынғаннан кейін Мальтин алты жыл бойы Playboy журналының кино сыншысы болды. Мальтин 1969 жылдың қыркүйегінде алғаш жарық көрген және 1987 жылдың қазанынан 2014 жылдың қыркүйегіне дейін жыл сайын жаңартылып келген, әр басылымы келесі жылдың күнін көрсеткен «Леонард Мальтиннің Кино Жолдауы» кітабын жазды. Оның бастапқы атауы «Телефильмдер» болды, ал кейбір басылымдары «Леонард Мальтиннің Кино және Бейне Жолдауы» деп аталды. 2005 жылы 1960 жылға дейін шыққан көптеген фильмдер туралы ақпарат «Леонард Мальтиннің Классикалық Кино Жолдауы» атты жеке томға көшірілді, бұл негізгі кітапқа жаңа фильмдерді қосуға мүмкіндік берді. Ол сонымен қатар «Камера Артында» (кинематографияны зерттеу), «Фильмнің Толық Анықтамалығы», «Леонард Мальтиннің Кино Энциклопедиясы», «Біздің Топ: Кішкентай Алаяқтардың Өмірі мен Заманы» және «Тышқандар мен Сиқыр: Американдық Анимациялық Мультфильмдер Тарихы» сияқты бірнеше басқа да еңбектердің авторы.

1980-2010: Кешкі ойын-сауық

1982 жылдың 29 мамырынан бастап Малтин 30 жыл бойы Entertainment Tonight телесериалдарының киносыншысы болды. Ол шоуда бір кезде Анимациялық турнеге (Лос-Анджелес халықаралық анимациялық фестивальмен бірге) жоғары баға берді. Ол сондай-ақ Starz кабельдік арнасында пайда болды және өзінің жеке радио бағдарламасын жүргізді, «Леонард Мальтин Видеода», сондай-ақ Бостондық киносыншы Джойс Кулхавикпен бірге (бастапқыда E! арнасының және ойын-сауық шоуының жүргізушісі Тод Ньютон) «Ыстық билет» телешоуын жүргізді. Малтин сонымен қатар ReelzChannel арнасында «Secret's Out» телешоуын жүргізді. Ол 2001 жылы Walt Disney Treasures коллекциялық DVD сериясын құруға жетекшілік етті және әртүрлі жиынтықтарды дайындауға және шығармашылық үлес қосуға жалғастырды. 1980 және 1990 жылдары Малтин Ұлттық студенттік кино институтының кеңесші кеңесінде жұмыс істеді. 1990 жылдардың ортасында Малтин Лос-Анджелес киносыншылары қауымдастығының президенті болды және Голливуд ойын-сауық мұражайының кеңесші кеңесінде болды. Шамамен он жыл бойы Малтин Нью-Йорктегі New School for Social Research мектебінде оқытушы болып жұмыс істеді. 2018 жылдан бастап Малтин Оңтүстік Калифорния университетінің Кино өнері мектебінде сабақ береді. 1990 жылы ол Warner Archive Collection арқылы тапсырыс бойынша шығарылған DVD-де қолжетімді «The Lost Stooges» фильмінде MGM-нің The Three Stooges жылдарына шолу жасады. Малтин 2010 жылы Entertainment Tonight-тен кетті. Оның шоудағы соңғы ресми тілші ретіндегі көрінісі 2010 жылдың 19 шілдесінде болды. Ол сондай-ақ «The Complete Peanuts: 1983–1984» кітабына кіріспе жазды. 1985 жылы ол Entertainment Tonight бағдарламасында сол жылғы қорқыныш фильмінің пародиязы «Transylvania 6 5000» туралы үш сөзді рецензия берді. Рецензия Глен Миллер оркестрінің «Pennsylvania 6 5000» әнін орындайтын үнсіз Малтиннің тербелуімен басталды, аспаптық әуен телефонның қоңырау салуымен үзіледі (түпнұсқалық жазбаның бөлігі), содан кейін оркестр әннің атауын айтады. Өзінің рецензиясында Малтин оны телефонның қоңырау шалуымен бастағандай етіп жасады: «Трансильвания 6 5000 – жаман!» Малтин сондай-ақ «Gremlins 2: The New Batch» (1990) фильмінде өзінің рөлінде пайда болды, ол Gremlins-тің алғашқы фильмін сынаған, бірақ Gremlins-тердің шабуылына ұшыраған киносыншыны сомдады. Бұл көрініс шынайы өмірдегі оқиғаны еске түсірді, өйткені Малтин алғашқы фильмге жаман баға берді, оны жаман мінезді деп тапты, бұл режиссер Джо Дантемен оның достығына әсер етті. Бұл көрініс «Mad» журналының «Gremlins 2» пародиасында көрсетілді, онда ол Роджер Эберт фильмге нашар рецензия берген кезде оны жеуге қарсылық білдіреді, бірақ Gremlins Эбертті табу үшін алғыс күніне дейін күтіп отырады, өйткені «ол 15 адамнан тұратын отбасын тойдыра алады!». Малтин «South Park» анимациялық сериалының «Mecha Streisand» (1998) эпизодында Сидни Пуатье және Роберт Смитпен бірге Барбра Стрейзандтың робот тәрізді Годзиллаға ұқсас нұсқасымен күресті. Малтин «Freakazoid!» эпизодында «Доктор Мистико аралында» өзін сомдады, онда атақты жаман жігіт доктор Мистико оны кино білімін пайдалану үшін ұрлап әкетті. Малтин «Mystery Science Theater 3000» сериалының түпнұсқалық кезеңінде «қонақ жұлдыз» ретінде пайда болған азақтардың бірі болды; тоғызыншы маусымның бір эпизодында ол Майк Нельсонды және боттарды «Gorgo» фильмімен азаптауда Перл Форрестерге қосылды. Сондай-ақ, ол «Laserblast» фильмін 2,5 жұлдызға бағалағаны үшін шоуда оны күлдірді. Майк пен боттар фильмді көріп болғаннан кейін, олар бағаға таң қалды, ал Майк Малтиннің осындай баға берген танымал фильмдердің тізімін оқыды. Малтин Канаданың Ұлттық кино басқармасының анимациялық қысқаметражды фильмдерінен құралған «Leonard Maltin's Animation Favorites» жинағын жүргізді.

2011 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Комедияшы Даг Бенсонның Doug Loves Movies подкастында Леонард Мальтин ойыны деп аталатын бөлім бар, онда қонақ актерлік құрам тізімінің бір бөлігіне сүйене отырып, фильмнің атын кері тәртіппен және Леонард Мальтиннің «Кино нұсқаулығынан» фильм туралы қысқаша шолудан алынған бірнеше мағынасы жасырын нұсқаулар арқылы табуға тиіс. Мальтин 2010 жылдың ақпан айында подкастқа қатысып, өзі осы ойынды ойнады. Ол 2010 жылдың тамызында тағы да шоуға келді. 2010 жылдың қарашасында Бенсон мен Мальтин Кевин Поллакпен бірге Chat Show бағдарламасында осы ойынды ойнады. Мальтин 2011 жылдың қыркүйегінде Джимми Пардо мен Сэм Левинмен, 2012 жылдың қыркүйегінде Крис Эванс пен Адам Скоттпен және 2013 жылдың қарашасында Питер Сегал, «Вернер Герцог» және Клэр Крамермен бірге Doug Loves Movies подкастында қайтадан пайда болды. 2014 жылдың қарашасынан бастап Мальтин Maltin on Movies подкастын жүргізе бастады. Бұл подкаст Пол Шеердің қазір тоқтатылған Wolfpop желісінде басталды, оның бірге жүргізушісі комедияшы және актер Барон Вон болды. Екеуі де көбінесе қазір кинотеатрларда көрсетіліп жатқан фильмдерге сүйене отырып тақырыпты таңдап, содан кейін осы тақырыптағы үш фильмді талқылады: екеуіне де ұнаған, екеуіне де ұнамаған және олардың санаттағы аса танылмаған немесе «ұйықтап жатқан» фильм деп санаған туынды. Тақырыптардың ішінде тарихи фильмдер, жаңа актерлік жетістіктер және сілтемелер болды. Мальтин қазіргі уақытта қызы Джесси Мальтинмен бірге жүргізеді. 2014 жылдан 2019 жылға дейін Мальтин Turner Classic Movies арнасында «Disney Vault-тан қазыналар» атты төрт ай сайынғы бағдарламаны жүргізді. «Disney Vault-тан қазыналар» бағдарламасының соңғы көрсетілімі 2019 жылдың 2 қыркүйегінде өтті. 2016 жылдан бастап Мальтин Коронадо аралы кинофестивалінің құрметті бас төрешісі қызметін атқарып келеді. 2020 жылы фестиваль үздік сыйлығын Леонард Мальтин атындағы марапат деп атады. 2019 жылы Мальтин және оның қызы Джесси Мальтин Египет театрында үш күнге созылған MaltinFest кинофестивалін ұйымдастырды. Арнайы қонақтардың қатарында Лора Дерн мен Александр Пэйн болды. 2018 жылдан бері Мальтин Legion M кеңесінің құрамында қызмет етеді. 2022 жылы ол Кино өнері мен ғылымы академиясына Үлкен мүшелер тобының құрамына қабылданды.

Танымал мәдениетте

Леонард Мальтиннің Кино нұсқаулығын комедияшы Паттон Освольт «Бір адамның зор және кең ауқымды талғамына арналған қағаз бетіндегі Кубрикке ескерткіші» деп сипаттады. Басқа да құрметтейтіндер – Ноа Баумбах, Александр Пэйн және Билли Боб Торнтон. «Симпсон» сериалының «Жұлдыз туады» атты эпизодында Мардж былай дейді: «Телевизияда 600-дан астам киносыншы бар екенін және Леонард Мальтин олардың арасындағы ең әдемісі екенін білесіз бе?» Лиза: «Ифуууу!» деп жауап береді. 1995 жылы шыққан «Жұлдызды соғыстар» трилогиясының видеожазбасында фильмдер басталар алдында Мальтин Джордж Лукаспен сұхбаттасты. Мальтин Гиннестің рекордтар кітабына әлемдегі ең қысқа киносын үшін енгізілді; оның 1948 жылғы «Бұл романтика емес пе?» мюзикліне берген екі жұлдыздық бағасы тек «Жоқ» деген сөзден тұрады. Мальтин 2016 жылғы «БоДжек Хорсмен» сериалының «Брап Брап Пью Пью» атты эпизодында өзін-өзі дауыстайды, онда басты кейіпкер Леонард Мальтин сыйлығына қатысады. Эпизодта коктейль тізімінде Леонард Мальтиннің Кино нұсқаулығына екі сілтеме бар, олардың екеуі «Бұл ром мен кока-кола емес пе? Жоқ» (Мальтиннің «Бұл романтика емес пе?» туралы әйгілі пікіріне сілтеме) және «Jaeger BOMB» деп аталады, екінші сөз Мальтин фильмдерге беретін ең төменгі бағаға сәйкес стильде жазылған. «Саут Парк» сериалының «Меха Стрейзанд» эпизодында Мальтин Колорадоның шағын қаласына келіп, механикалық Барбра Стрейзандпен күресу үшін алып роботқа айналады. 2020 жылы Леонард Мальтиннің «Кино королі: Леонард Мальтин ойыны» атты ойыны жарық көрді.

Жеке өмір

Мальтин Лос-Анджелесте тұрады. Ол зерттеуші және продюсер Элис Тластиге үйленген, және онымен бірге жұмыс істейтін Джесси атты қызы бар (оның JessieFilm атты өндіріс компаниясы оның құрметіне аталған). 2018 жылдың шілдесінде Мальтин үш жарым жыл бұрын Паркинсон ауруының диагнозы қойылғанын хабарлады. 1998 жылы Мальтин «Ата біледі» сериалымен танымал болған бұрынғы бала актер Билли Грейдің шағымын реттеді, ол «Дастли мен Свитс МакГи» фильміне жазған рецензиясында оны нағыз есірткіге тәуелді және сатушы ретінде көрсеткен. Бұл мәлімдеме Мальтиннің жылдық кино басшылығында шамамен 25 жыл бойы жарияланған, содан кейін Мальтин бұл қате үшін көптен кешірім сұрады.

Марапаттар мен құрметтер

1997 жылы Мальтин Халықаралық кинематографистер гильдиясының баспасөз сыйлығын алды. 2002 жылы Мальтин ASIFA Голливудтың 29-шы «Энни» сыйлығында анимация өнері мен индустриясына елеулі және қайырымдылық әсер еткендерге берілетін «Июнь Форэй» сыйлығымен құрметтелді. 2005 жылы Мальтинге Америка кинематографистер қоғамы ASC Bud Stone Award of Distinction сыйлығы табыс етілді. Сол жылы Мальтин Темекула аңғарындағы халықаралық кинофестивальде мансаптық жетістік сыйлығымен марапатталды. 2007 жылы Мальтин киноиндустриясындағы жетістіктері үшін Теллурид кинофестивалінің күміс медалін алды. 2010 жылы Мальтин NFFC Disneyana Fan Club Heritage Award сыйлығын алды. 2010 жылы Мальтин Ұлттық киносарапшылар кеңесінің Уильям К. Эверсон атындағы кино тарихы сыйлығымен құрметтелді. 2013 жылы Мальтин Comic Con International-дан Inkpot сыйлығын алды. 2018 жылы Мальтин Онлайн кино және теледидар қауымдастығының Даңқ залына енгізілді. 2018 жылдың 24 сәуірінде Лос-Анджелес қалалық кеңесі оны Леонард Мальтин күні деп жариялады. 2018 жылдың тамызында Калифорниядағы тәуелсіз кинофестиваль Мальтинді «фильм және кино тарихына көп жылдық үлесі үшін» «Алтын тақта» сыйлығымен марапаттады. 2022 жылы, COVID-19 пандемиясынан туындаған екі жылдық үзілістен кейін, TCM кинофестивалі Мальтинді «классикалық фильмнің мәдени мұрасын болашақ ұрпақ үшін сақтап қалуға» көмектескені үшін Роберт Осборн сыйлығымен марапаттады. Сыйлықты Уоррен Битти табыс етті.