Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық кино сыншысы (1928–2012)
American film critic (1928–2012)
Эндрю Саррис (31 қазан 1928 – 20 маусым 2012) – американдық кино сыншысы. Ол кинотанудағы авторлық теорияның көрнекті жақтаушысы болды.
Andrew Sarris (October 31, 1928 – June 20, 2012) was an American film critic. He was a leading proponent of the auteur theory of film criticism.
Ерте өмір
Саррис Нью-Йорк қаласының Бруклин ауданында грек иммигранттары Темис (құрмет аты Катаволос) және Джордж Эндрю Сарристің отбасында дүниеге келді, ал Куинс аймағының Озон Парк қаласында өсті. Оңтүстік Озон Парктегі Джон Адамс орта мектебінде оқығанда (сол жерде ол Джимми Бреслинмен бірге оқыды), 1951 жылы Колумбия университетін бітірді, содан кейін Корея соғысы кезінде АҚШ Армиясының байланыс корпусында үш жыл қызмет етті. Бір жылға Парижге көшіп, Жан-Люк Годар мен Франсуа Трюффомен дос болды. Нью-Йорктің төменгі Шығыс жағына қайтып келген соң, Саррис қысқа мерзімге өз университетінде және Колумбия университетінің Педагогикалық колледжінде аспирантурада оқыды, бірақ кино сыншысы болуды кәсіп етті.
Sarris was born in Brooklyn, New York, to Greek immigrant parents, Themis (née Katavolos) and George Andrew Sarris, and grew up in Ozone Park, Queens. After attending John Adams High School in South Ozone Park (where he overlapped with Jimmy Breslin), he graduated from Columbia University in 1951 and then served for three years in the U. S. Army Signal Corps, during the Korean War, before moving to Paris for a year, where he became a friend of Jean Luc Godard and François Truffaut. Upon returning to New York's Lower East Side, Sarris briefly pursued graduate studies at his alma mater and Teachers College, Columbia University before turning to film criticism as a vocation.
Мансап
Алғашында "Фильм мәдениеті" журналына жазғаннан кейін, ол "The Village Voice" газетіне ауысты, онда оның алғашқы мақаласы – "Психо" фильміне арналған мақтаулы рецензиясы 1960 жылы жарияланды. Кейін ол былай деп еске алды: "The Voice" газетінің оқырмандары көп еді – батыс жағында тұратын қарт әйелдер, Испания Азамат соғысында шайқасқан ерлер – және оларға бұл өте регрессивті көрінді, яғни Хичкок – ұлы суретші деген пікір". Осы шамада ол Парижге қайтып келді, онда Француз жаңа толқыны фильмдерінің тұңғыш көрсетіліміне қатысты, мысалы, Труффоның "Пианиношыны атып тастау" (1960) және Годардың "Әйел – әйел" (1961) фильмдері. Бұл тәжірибе оның кино сынға қатысты көзқарасын кеңейтті: "Менің ойлауымдағы айырмашылықты көрсету үшін, 1958 жылы "The Voice" газеті үшін жасаған үздік он фильм тізіміне Стэнли Крамердің фильмін қосқанмын, ал "Vertigo" және "Touch of Evil" фильмдерін тізімнен шығардым". Ол 2009 жылға дейін "The New York Observer" газеті үшін үнемі кино сын жазуын жалғастырды, сондай-ақ Колумбия университетінде кино профессоры болды (ол 1998 жылы ағылшын тілінде магистр дәрежесін алған), 2011 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін халықаралық кино тарихы, американдық кино және Альфред Хичкокқа арналған курстарды оқытты. Саррис Ұлттық кино сыншылары қоғамын құрушылардың бірі болды.
After initially writing for Film Culture, he moved to The Village Voice where his first piece—a laudatory review of Psycho—was published in 1960. Later he remembered, "The Voice had all these readers—little old ladies who lived on the West Side, guys who had fought in the Spanish Civil War—and this seemed so regressive to them, to say that Hitchcock was a great artist". Around this time, he returned to Paris where he was present at the premiere of such French New Wave films such as Truffaut's Shoot the Piano Player (1960) and Godard's A Woman Is a Woman (1961). The experience expanded his view of film criticism: "To show you the dividing line in my thinking, when I did a Top Ten list for the Voice in 1958, I had a Stanley Kramer film on the list and I left off both Vertigo and Touch of Evil". He continued to write film criticism regularly until 2009 for The New York Observer, and was a professor of film at Columbia University (where he earned an M. A. in English in 1998), teaching courses in international film history, American cinema, and Alfred Hitchcock until his retirement in 2011. Sarris was a co founder of the National Society of Film Critics.
Автор теориясы туралы жазбалар
Саррис авторлық теорияны АҚШ-та танымал етумен және 1962 жылғы «Аутор теориясы туралы жазбалар» атты эссесінде осы терминнің авторы болумен кеңінен даңқ алды, оған Cahiers du Cinéma журналында жазған сыншылар шабыттандырған болатын. Саррис өте ықпалды «Американдық кино: режиссерлер мен бағыттар 1929–1968» (1968) кітабының авторы, ол дыбыстық кезеңдегі фильмдерге режиссерлер бойынша жүйеленген, субъективті баға берген еңбек. Бұл кітап көптеген сыншыларға әсер етіп, кинорежиссердің рөлін, әсіресе авторлық теорияны түсінуге көмектесті. «Американдық кинода» Саррис АҚШ-та жұмыс істеген 14 ең ұлы кинорежиссердің «пантеонын» тізімдеді: американдық Роберт Флаэрти, Джон Форд, Д.У. Гриффит, Говард Хокс, Бастер Китон және Орсон Уэллс; неміс/австриялық Фриц Ланг, Эрнст Любич, Ф.В. Мурнау, Макс Офюльс және Йозеф фон Стернберг; британдық Чарльз Чаплин мен Альфред Хичкок; және француз Жан Ренуар. Ол сондай-ақ Билли Уайлдер, Дэвид Лин және Стэнли Кубриктің еңбектерін екінші және үшінші деңгейдегі режиссерлер деп бағалап, оларға көңіл бөлмеді. 1998 жылғы «Әлі ештеңе естімедің: американдық сөйлейтін кино, тарих және естелік 1927–1949» кітабында Саррис Билли Уайлдердің мәртебесін пантеон деңгейіне көтерді және «Американдық кинодағы» бұрынғы қатал бағасы үшін кешірім сұрады. Ол көп жылдар бойы NY Film Bulletin және The Village Voice басылымдарында жазды. Мансабының осы кезеңінде ол «Аутор теориясына» «Шеңберлер мен шаршылар» атты эссесінде шабуыл жасаған The New Yorker-дің Паулин Каэлмен бәсекелес ретінде танылды. Каэлмен ұзақ жылдар бойы соқтығысқан сындар туралы Саррис таңқаларлық түрде былай деді: «Біз бір-бірімізді жасадық. Біз диалектиканы құрдық».
Sarris is generally credited with popularizing the auteur theory in the United States and coining the term in his 1962 essay, "Notes on the Auteur Theory," which critics writing in Cahiers du Cinéma had inspired. Sarris wrote the highly influential book The American Cinema: Directors and Directions 1929–1968 (1968), an opinionated assessment of films of the sound era, organized by director. The book would influence many other critics and help raise awareness of the role of the film director and, in particular, of the auteur theory. In The American Cinema, Sarris lists what he termed the "pantheon" of the 14 greatest film directors who had worked in the United States: the Americans Robert Flaherty, John Ford, D. W. Griffith, Howard Hawks, Buster Keaton, and Orson Welles; the Germans/Austrians Fritz Lang, Ernst Lubitsch, F. W. Murnau, Max Ophüls, and Josef von Sternberg; the British Charles Chaplin and Alfred Hitchcock; and the French Jean Renoir. He also identified second—and third—tier directors, downplaying the work of Billy Wilder, David Lean, and Stanley Kubrick, among others. In his 1998 book You Ain't Heard Nothing Yet: The American Talking Film, History and Memory 1927–1949, Sarris upgraded the status of Billy Wilder to pantheon level and apologized for his earlier harsh assessment in The American Cinema. For many years, he wrote for both NY Film Bulletin and The Village Voice. During this part of his career, he was often seen as a rival to The New Yorkers Pauline Kael, who had originally attacked the auteur theory in her essay "Circles and Squares." Speaking of his long time critical feuds with Kael, Sarris says that, oddly, "We made each other. We established a dialectic."
Мұра
2001 жылы кинотанушы және сыншы Эммануэль Леви «Эндрю Сарристің құрметіне арналған эсселер» атты «Citizen Sarris» жинағын шығарды. Бұл жинаққа көрнекті сыншылар (Дэйв Кер, Тодд Маккарти, Джеральд Перри) мен кинорежиссерлердің (Мартин Скорсезе, Джон Сейлс, Питер Богданович, Кертис Хэнсон) қатар, Саррис еңбектерінің жанкүйерлерінің 39 эссесі енді. Ж. Хоберман, Кеннет Туран, Армонд Уайт, Майкл Филлипс және А.О. Скотт сияқты киносыншылар оны өздеріне үлгі-өнеге еткенін айтты. Оның мансабы «Фильмдерді сүю үшін: американдық киносынның тарихы» еңбегінде талқыланады, онда алдымен басқа сыншылар ол авторлық теорияны Франциядан қалай әкелгенін, ал кейін Саррис өзі Альфред Хичкоктің «Психо» фильміне жазған алғашқы рецензиясында осы теорияны қалай қолданғанын түсіндіреді. 1997 жылы Камиль Паглиа Сарристі өзінің үшінші сүйікті сыншысы деп атап, «The Village Voice» журналының өркендеген кезеңіндегі оның өткір мақалаларын жоғары бағалады.
In 2001, film scholar and critic Emanuel Levy edited Citizen Sarris, American Film Critic: Essays in Honor of Andrew Sarris, a collection of 39 essays by notable critics (Dave Kehr, Todd McCarthy, Gerald Perry) and filmmakers (Martin Scorsese, John Sayles, Peter Bogdanovich, Curtis Hanson) alongside fans of Sarris's works. Film critics such as J. Hoberman, Kenneth Turan, Armond White,
Michael Phillips, and A. O. Scott have cited him as an influence. His career is discussed in For the Love of Movies: The Story of American Film Criticism, first with other critics discussing how he brought the auteur theory from France, and then by Sarris himself explaining how he applied that theory to his original review of Alfred Hitchcock's Psycho. In 1997, Camille Paglia described Sarris as her third favorite critic, praising "his acute columns during the high period of The Village Voice."
Жеке өмір
1969 жылы Саррис киносыншы Молли Хаскеллге үйленді; олар Манхэттеннің жоғарғы шығыс бөлігінде тұрды.
Sarris married fellow film critic Molly Haskell in 1969; they lived on the Upper East Side of Manhattan.
Сын
Американдық кинодағы режиссерлерді рейтингтеудің Сэрристің әдісі элиталық және субъективті деп сынға түсті. Оның 1968 жылғы Пантеон санатына кірмегендер мазмұн тізіліміндегі категориялық тақырыптар бойынша төмендегідей сұрыпталды: «Жұмақтың алыс жағы», «Экспрессивті эзотерика», «Қосымша пайдалар», «Көзге көрінбейтін нәрселер», «Жәй ғана ұнайтын», «Жіңішке мағыналылық», «Ерекшеліктер», «Бір реттік туындылар», «Жаңа келгендер», «Одан әрі зерттеуге қажетті тақырыптар», «Клоундарға жол беріңдер!», және «Әртүрлі». Авторлық теорияны сынға алу көбінесе оның «догматикалық» сипатын дұрыс түсінбеуден туындайды. Пікірлерін үздіксіз қайта қарап, түзетулер енгізе отырып, Саррис «Американдық кинодағы» «Авторлық теория туралы ескертулер» атты бастапқы мақаласын қорғап, былай деді: «Мақала мен қарапайым, сынамалы, тәжірибелік деп ойлаған түрде жазылған, ол бұл тақырып бойынша соңғы сөз ретінде қарастырылмаған».
Sarris's method of ranking directors in The American Cinema has been criticized as elitist and subjective. Those who do not make the cut of his 1968 Pantheon category were sorted under categorical headings listed in the table of contents that descend as follows: The Far Side of Paradise, Expressive Esoterica, Fringe Benefits, Less Than Meets The Eye, Lightly Likable, Strained Seriousness, Oddities, One Shots, and Newcomers, Subjects for Further Research, Make Way for the Clowns!, and Miscellany. Criticism of the auteur theory often stems from a misunderstanding of its "dogmatic" nature. Endlessly reviewing and revising his opinions, Sarris defended his original article "Notes on Auteur Theory" in The American Cinema stating: "the article was written in what I thought was a modest, tentative, experimental manner, it was certainly not intended as the last word on the subject".