Кіріспе

Диаконов атымен тағы басқа адамдар

Пауль Элуардың бұрынғы әйелі және Сальвадор Далидің әйелі

Гала Дали (туған Елена Ивановна Диаконова, Елена Ивановна Дьяконова; 7 қыркүйек 1894 [ескі стиль бойынша 26 тамыз 1894] – 10 маусым 1982), көбінесе Гала деп аталады, ол ақын Пауль Элуардың және кейін суретші Сальвадор Далидің әйелі болды, екеуі де сюрреализмде көрнекті болды. Ол көптеген жазушылар мен суретшілерге шабыт берді.

Алғашқы жылдар

Гала Елена Ивановна Дьяконова (орысша: Елена Ивановна Дьяконова) Ресей империясының Қазан қаласында, зиялы отбасында дүниеге келді. Оның балалық шағындағы достарының бірі ақын Марина Цветаева еді. 1915 жылы мектепте мұғалім болып жұмыс істеуге кірісті, сол кезде ол Мәскеуде тұрған.

Элуармен неке

1912 жылы ол туберкулезді емдеу үшін Швейцарияның Давос қаласына жақын орналасқан Клавдел санаторийіне жіберілді. Швейцарияда ол Пауль Элуармен танысып, оған ғашық болды. Олардың екеуі де он жеті жаста болды. 1916 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Ресейден Парижге барып, онымен қайта қосылды; олар бір жылдан кейін үйленді. Олардың бір баласы, қызы Сесиль (11 мамыр 1918 — 10 тамыз 2016) болды. Гала ана болуды ұнатпады, баласына дұрыс қарамай, оны елемеді. Элуармен бірге Гала сюрреалистік қозғалысқа қатысты. Ол көптеген суретшілерге, соның ішінде Элуар, Луи Арагон, Макс Эрнст және Андре Бретонға шабыт берді. Кейіннен Бретон оны жек көріп, ол танысқан суретшілерге зиянды әсер еткенін айтты. Ол, Элуар және Эрнст 1924 жылдан 1927 жылға дейін үш жыл бойы бірге өмір сүрді. 1929 жылдың тамыз айының басында Элуар мен Гала Испаниядағы жас сюрреалистік суретші Сальвадор Далиді көрді. Біраз уақыттан соң Гала мен одан 10 жас кіші Далидің арасында махаббат пайда болды. Дегенмен, тіпті некелері ажырасқаннан кейін де Элуар мен Гала жақын қарым-қатынаста болды.

Далимен неке

1929 жылдан бері бірге өмір сүрген Дали мен Гала 1934 жылы азаматтық түрде үйленді, ал 1958 жылы Пиреней тауларындағы Монтрежик шағын ауылында католик діні бойынша қайтадан неке қиды. 1929 жылы Коста-Бравада танысқан кезде Дали әйелдердің жыныс мүшелерінен қорқу себепті бойжеткен күйінде болған деген әңгіме бар. 1930 жылдардың басында Дали суреттерін "(көбінесе сіздің қаныңызбен, Гала, мен суреттерімді жасаймын)" деп өзінің және оның атын қойып қол қоя бастады.

Өлім

Гала 1982 жылдың 10 маусымында таңертең Испанияның Каталония аймағындағы Порт-Ллигатта 87 жасында дүние салды. Ол күйеуі 1968 жылы оған сатып берген Пубол қамалындағы шахмат доскасы пішінді склепке жерленді.

Гала үлгі ретінде

Гала Далидің туындыларында жиі кездесетін модель, көбінесе діни рөлдерде, мысалы, 1949 жылғы «Порт-Ллигат Мадоннасы» картинасындағы Баталы Мария. Оның суреттері оған деген терең махаббатын көрсетеді, ал кейбіреулері Батыс өнерінде орта жастағы әйелдің ең жылы және сезімтал бейнелерінің бірі болуы мүмкін. Ол модель болған картиналардың арасында: «Бала әйелге арналған императорлық монумент, Гала» (1929); «Бала әйелдің естелігі» (1932); «Галаның Ангелусы» (1935); «Гала және Милеттің «Ангелусы» конустық анаморфозалардың алдында» (1933); «Уильям Телл және Градива» (1931); «Уильям Теллдің қарттығы» (1931); «Кристофер Колумбтың Американы ашуы» (1958–59); «Экуменикалық кеңес» (1960); «Корпус Гиперкубус» (1954); және «Сфералардың Галатеясы» (1952). Гала басқа сюрреалистер үшін де модель болды, соның ішінде Макс Эрнсттің 1924 жылғы «Гала Элуард» картинасында.

Галаринаның суреті

Галаринаның портреті (1940–1945) картинасында Галаның жүзі қатал және тікелей қараған, оның ашық кеудесі нанды бейнелеу үшін, ал қолындағы жылан Далидің қолдаушысы Эдвард Джеймстің сыйы.