Кіріспе

Венгрияның Ноград округі – қазіргі әкімшілік бірлік, Ноград округі (vármegye) деп аталады.

Ноград (Nógrád vármegye) – Венгрияның округі (vármegye). Ол Венгрияның солтүстік жиегінде орналасқан және Словакиямен шектеседі.

Сипаттама

Ноград округі Венгрияның солтүстігінде орналасқан. Ол Словакиямен және Венгрияның Пест, Хевеш және Боршод-Абауй-Земплен округтерімен шекаралас. Ноград округінің орталығы – Салготарьян. Оның ауданы 2 544 км². Бұл халық саны бойынша ең кіші округ және ауданы бойынша екінші (Комаром-Эстергомнан кейін). Ноград өзінің ежелгі готикалық шіркеулері мен 13 ғасырда салынған тас қамалдарының тарихи сәулетімен әйгілі. Тарихи ескерткіштердің ішінде Салго қамалы және 18 ғасырда салынған бірнеше барокко стиліндегі ғимараттар, сондай-ақ Вей және Телеки үйлері бар. Округтің солтүстік шекарасының көп бөлігін Ипол өзені құрайды. Börzsöny, Cserhát және Mátra тауларының бір бөлігі округ аумағында орналасқан. Таулардың болуына байланысты округте аңғарларда жайласқан шағын ауылдар көптеп кездеседі. Екі ірі елді мекен – бұрынғы округ орталығы Баласагярмат және 20 ғасырдың басында жақын жердегі көмір шахталарының арқасында өнеркәсіп орталығына айналған Салготарьян.

Тарих

Ноград (венгр, латынша: comitatus Neogradiensis, немісше: Neuburg немесе Neograd, словакша: Novohrad) – Венгрия Корольдігінің тарихи әкімшілік округі (комитетусы) атауы болған. Атау бұрынғы Ноград қамалынан шыққан (осы атау әлі де Словакияда, сондай-ақ қазіргі Оңтүстік Словакия және Солтүстік Венгрияда орналасқан сәйкес аумақтың бейресми атауы ретінде қолданылады). Новоград сөзі словак тілінде "жаңа қала" деген мағынаны білдіреді.

Демография

2015 жылы оның халқы 195 923 адамды құрады, ал халық тығыздығы 77/км² болды. Жыл Аудан халқының өзгеруі 1949 214 757 мәлімет жоқ 1960 235 675 9,74% 1970 234 430 0,53% 1980 240 251 (рекордтық) 2,48% 1990 227 137 5,46% 2001 220 261 3,03% 2011 202 427 8,10% 2015 195 923 3,31% 2018 190 947 2,60%

Өңірлік құрылым

№Ағылшын және венгр тіліндегі атауларАумағы (км²)Халық саны (2011)Тығыздығы (адам/км²)ОрталығыМуниципалитеттер саны1Баласағырмат ауданыБаласағырмати járás 532.94 40,326 76Баласағырмат292Батонтерене ауданыБатонтеренеи járás 215.45 21,789 101Батонтерене83Пашто ауданыПаштой járás 551.56 31,729 58Пашто264Ретсаг ауданыРетсаги járás 435.03 24,395 56Ретсаг255Салготарьян ауданыСалготарьяни járás 525.23 64,601 123Салготарьян296Сечен ауданыСечени járás 285.26 19,587 69Сечен14Ноград облысы 2,545.48 202,427 80Салготарьян131