Кіріспе

Компьютерлік файлдармен жұмыс жасау
кері операция

Компьютерлік желілерде жүктеу – қашықтағы жүйеден, әдетте веб-сервер, FTP-сервер, электрондық пошта сервері немесе басқа ұқсас жүйелерден деректерді алуды білдіреді. Бұл деректерді қашықтағы серверге жіберумен, яғни көтерумен қарама-қайшы келеді. Жүктеу – жүктеуге ұсынылған немесе жүктелген файл, немесе мұндай файлды алу процесі.

Анықтама

Жүктеу, әдетте, деректерді тікелей таратумен салыстырғанда, жергілікті сақтау үшін толық файлдарды көшіруді білдіреді және кейін пайдалануға арналған. Ал тікелей таратуда деректер әлі беріліп жатқан кезде дер кезінде қолданылады және ұзақ мерзімге сақталмауы мүмкін. YouTube сияқты медиа-трансляцияларды немесе браузерде көрсетілетін медианы ұсынатын веб-сайттар, пайдаланушылардың осы материалдарды алғаннан кейін өз компьютерлеріне сақтау мүмкіндігін шектейді. Компьютерлік желілерде жүктеу – бұл веб-сервер, FTP-сервер немесе электрондық пошта сервері сияқты қашықтағы жүйеден деректерді алу, ал жүктеуден өзгеше, жүктеу деректерді қашықтағы серверге жіберуді білдіреді. Жүктеу – файлды алуға қолжетімді ету немесе алынған файлды білдіруі мүмкін, бұл файлды алу процесінің барлығын қамтиды. Жүктеу деректерді берумен шатастырылмауы керек; екі сақтау құрылғысы арасында деректерді жылжыту немесе көшіру деректерді беру болып табылады, ал Интернеттен немесе BBS-тен деректерді алу – жүктеу.

Авторлық құқықтар

Медиа файлдарды жүктеу интернет материалдарын байланыстыру және жақтауды қамтиды және авторлық құқық заңнамасына қатысты. Ағымдық және жүктеу әрекеттері авторлық құқықтарды немесе басқа да құқықтарды бұзатын туындылардың көшірмелерін жасауға алып келуі мүмкін, ал мұндай веб-сайттарды басқаратын ұйымдар басқаларды осылай істеуге ықпал ету арқылы авторлық құқықты бұзуға байланысты жауапкершілікке тартылуы мүмкін. Ашық хостинг серверлері адамдарға файлдарды орталық серверге жүктеуге мүмкіндік береді, бұл әр жүктеумен байланысты жолақтық ені мен қатты дискідегі орын шығындарын тудырады. Анонимді және ашық хостинг серверлері хосттарды жауапқа тартуды қиындатады. Заңсыз "файл алмасу" технологияларына қарсы заң шаралары Napster сияқты орталықтандырылған желілер үшін тиімді болды, бірақ Gnutella немесе BitTorrent сияқты таратылған желілер үшін тиімсіз болды. YouTube аудио файлдарын бұзуға арналған жетекші сайт, жазу компанияларының үлкен коалициясы сотқа шақырғаннан кейін жабылуға келісті. Жүктеу және ағымдық тарату – бұл авторлық құқықты бұзуды жеңілдету үшін Интернеттің жалпы қолданылуымен байланысты, сондай-ақ "бағдарламалық пираттық" деп те аталады. Рұқсатсыз туындылардың ашық статикалық хостингі (яғни орталықтандырылған желілер) көбінесе жылдам және даусыз тоқтатылғандықтан, соңғы жылдары құқықтық мәселелер динамикалық веб-технологияларды (таратылған желілер, трекерсіз BitTorrent) пайдаланумен байланысты, авторлық құқық иелерінің нақты дистрибьюторлар мен тұтынушыларға тікелей әсер ету мүмкіндігін жоғалтуға бағытталған.

Еуропалық одақтағы сот ісінің шешімі

Еуропадағы Еуропалық Одақ Соты (ЕОС) онлайн режимінде авторлық құқыққа ие немесе басқа да туындылардың уақытша немесе кэштелген көшірмелерін жасау заңды деп шешті. Бұл шешім 2014 жылғы 5 маусымда қарастырылған британдық Meltwater ісіне қатысты. Соттың үкімінде былай делінген: «Авторлық құқық және оған қатысты құқықтардың кейбір аспектілерін ақпараттық қоғамда үйлестіру туралы 2001 жылғы 22 мамырдағы 2001/29/ЕО Еуропалық Парламент пен Кеңестің директивасының 5-бабын пайдаланушының компьютер экранындағы және осы компьютердің қатты дискідегі интернет-кэштегі көшірмелер, егер олар веб-сайтты қарау барысында жасалған болса, көшірмелердің уақытша болуы, олардың өткінші немесе туындама болуы және технологиялық процестің ажырамас және маңызды бөлігі болуы, сондай-ақ осы директиваның 5(5) бабында белгіленген шарттарға сәйкес келуі керек, демек, авторлық құқық иелерінің рұқсатынсыз жасалуы мүмкін». 2009 жылғы 17 сәуірде швед соты The Pirate Bay интернет-сайтын басқарған төрт адамды авторлық құқықты бұзуда айыпты деп тапты. The Pirate Bay 2003 жылы шведтік Piratbyrån авторлық құқыққа қарсы ұйымы тарапынан үшінші тараптардан фильмдер мен музыка файлдарын жүктеуге қажетті ақпаратты ұсыну мақсатымен құрылды, олардың көпшілігі файлдарды рұқсатсыз көшірді. The Pirate Bay өз серверлерінде файлдардың көшірмелерін сақтамайды, бірақ құқық бұзушылық көшірмелері сақталған басқа серверлерге пір-тұра пір сілтемелерді ұсынады. Прокуратураның пікірінше, айыпталушылар өз әрекеттерімен құқық бұзушылыққа ықпал еткен. АҚШ авторлық құқық заңнамасы бойынша бұл құқық бұзушылық үшін жауапкершілікке тартудың «Грокстер» теориясы деп аталады. Швед аудандық соты төрт айыпталушыға 30 миллион швед кроны (3,6 миллион АҚШ доллары) өтемақы төлеу және бір жылға бас бостандығынан айыру жазасын берді. «Айыпталушылар файлдарды бөлісетін адамдардың жасаған қылмыстарын одан әрі ояулық танытты», - деді аудандық сот судьясы Томас Норстём. Ол былай қосты: «Олар қылмыстық жауапкершілікке тартылатын деңгейге жетті». «Біз, әрине, шағымданамыз», - деді қорғаушы адвокат Пер Самуэльсон. The Pirate Bay 25 миллион пайдаланушыға ие және әлемдегі ең ірі файлдарды бөлісетін сайттардың бірі болып саналады. The Pirate Bay өзі көшірме жасамайды немесе файлдарды сақтамайды, бірақ сот бұл фактіні шешуші деп санамады. «Жақсы дамыған іздеу функциялары, оңай жүктеу және сақтау мүмкіндіктері бар веб-сайтты және веб-сайтқа қосылған трекерді ұсыну арқылы айыпталушылар файлдарды бөлісетін адамдардың жасаған қылмыстарына итермеледі», - делінген сот мәлімдемесінде.