Кіріспе
Бағдарламалық жасақтаманы іске қосу үшін қажетті орта
Барлық компьютерлік бағдарламалық жасақтама тиімді жұмыс істеуі үшін компьютерде белгілі бір аппараттық компоненттер немесе басқа бағдарламалық ресурстардың болуын қажет етеді. Бұл алғышарттар (компьютерлік) жүйе талаптары деп аталады және көбінесе абсолютті ереже емес, нұсқау ретінде қолданылады. Көптеген бағдарламалық жасақтамалар жүйе талаптарының екі жиынтығын анықтайды: ең төменгі және ұсынылатын. Бағдарламалық жасақтаманың жаңа нұсқаларында өңдеу қуаты мен ресурстарға деген қажеттілік артатындықтан, жүйе талаптары уақыт өте келе көбейе түседі. Сала сарапшылары бұл тенденция технологиялық жетістіктерге қарағанда, қолданыстағы компьютерлік жүйелерді жаңартуға ықпал ететінін айтады. «Жүйе талаптары» терминінің екінші мағынасы – бұл бірінші анықтаманың жалпылауы, ол жүйе немесе жүйенің бөлігін жобалау кезінде орындалуы тиіс талаптарды көрсетеді.
Ұсынылған жүйелік талаптар
Көбінесе ойын өндірушілер тұтынушыға бағдарламалық қамтаманы іске қосу үшін қажетті талаптардан өзгеше талаптар жиынтығын ұсынады. Бұл талаптар әдетте ұсынылатын талаптар деп аталады. Бұл талаптар міндетті талаптарға қарағанда әлдеқайда жоғары болып келеді және бағдарламалық қамтаманы оңтайлы жағдайда іске қосуға мүмкіндік береді. Жалпы алғанда, бағдарламалық қамтаманымен толыққанды және жағымды тәжірибе алу үшін, жүйелік талаптардың ең төменгі деңгейінен гөрі осы талаптарға бас жүгізу дұрыс.
Жабдықтарға қойылатын талаптар
Кез келген операциялық жүйе немесе бағдарламалық қосымша анықтайтын ең көп таралған талаптар жиынтығы – физикалық компьютер ресурстары, басқаша айтқанда аппараттық құралдар. Аппараттық талаптар тізімі, әсіресе операциялық жүйелер үшін, көбінесе аппараттық үйлесімділік тізімімен (HCL) бірге келеді. HCL нақты операциялық жүйе немесе қосымша үшін сынақтан өткен, үйлесімді және кейде үйлесімсіз аппараттық құрылғылардың тізімін ұсынады. Келесі тарауларда аппараттық талаптардың түрлі жақтары талқыланады.
Сәулет
Барлық компьютерлік операциялық жүйелер нақты бір компьютерлік архитектура үшін жасалған. Көптеген бағдарламалық қолданбалар белгілі бір архитектурадағы белгілі бір операциялық жүйелерде ғана жұмыс істей алады. Архитектурадан тәуелсіз операциялық жүйелер мен қолданбалар болғанымен, көбінесе жаңа архитектурада жұмыс істеуі үшін қайта компиляциялау қажет. Танымал операциялық жүйелер мен оларды қолдайтын архитектуралардың тізімін де қараңыз.
Өңдеу қуаты
Орталық процессордың (CPU) қуаты кез келген бағдарламалық қамтамасының негізгі жүйелік талабы болып табылады. x86 архитектурасында жұмыс істейтін көптеген бағдарламалық қамтамалар өңдеу қуатын процессордың моделі және сағаттық жиілігі арқылы анықтайды. Бірақ, процессордың жылдамдығы мен қуатына әсер ететін шина жылдамдығы, кэш жад және MIPS сияқты маңызды факторлар көбінесе назардан тыс қалады. Мұндай қуат анықтамасы көбінесе дұрыс емес, себебі бірдей сағаттық жиілікке ие әртүрлі өндірісшілер мен модельдердегі процессорлардың өнімділігі әртүрлі болуы мүмкін.
Жады
Барлық бағдарламалық жасақтама жұмыс істеген кезде компьютердің кездейсоқ кіру жадында (RAM) орналасады. Жад талаптары қолданбаның, операциялық жүйенің, қосымша бағдарламалық жасақтаманың және файлдардың, сондай-ақ басқа да іске қосылған процестердің қажеттіліктерін ескере отырып анықталады. Көп тапсырмалы компьютерлік жүйеде басқа да байланыссыз бағдарламалық жасақтаманың тиімді жұмыс істеуі де осы талапты анықтауда қарастырылады.
Екінші реттік сақтау
Деректерді сақтау құрылғысының талаптары бағдарламалық жасақтаманы орнату көлеміне, орнату немесе жұмыс істеу кезінде жасалатын және сақталынатын уақытша файлдарға, сондай-ақ RAM жеткіліксіз болған жағдайда ауыстыру кеңістігін пайдалану мүмкіндігіне қарай өзгеріп отырады.
Дисплей адаптері
Графикалық редакторлар мен жоғары сапалы ойындар сияқты, орташадан жақсы компьютерлік графикалық дисплейді қажет ететін бағдарламалық құралдар, жүйе талаптарында жоғары деңгейдегі дисплей адаптерлерін жиі көрсетеді.
Шекаралық құрылғылар
Кейбір бағдарламалық қолданбаларға кейбір шеткі құрылғыларды кеңінен немесе арнайы пайдалану қажет болуы мүмкін, бұл осындай құрылғылардан жоғары өнімділік немесе қосымша мүмкіндіктерді талап етеді. Мұндай шеткі құрылғыларға CD-ROM дискілері, пернетақталар, көрсеткіш құрылғылары, желілік құрылғылар және тағы да басқалары жатады.
Бағдарламалық қамтамасыз ету талаптары
Бағдарламалық қамтамасыз ету талаптары – қолданбаның ең жақсы жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін компьютерге орнатылуы тиіс бағдарламалық қамтамасыз ету ресурстары мен алғышарттарды анықтаумен айналысады. Бұл талаптар немесе алғышарттар көбінесе бағдарламалық жасақтаманы орнату жинағына кірмейді және бағдарламалық жасақтаманы орнату алдында жеке орнатылуы керек.
Платформа
Компьютерлік платформа – бағдарламалық жасақтаманың іске қосылуына мүмкіндік беретін аппараттық немесе бағдарламалық құрылымды сипаттайды. Типтік платформаларға компьютерлік архитектура, операциялық жүйе немесе бағдарламалау тілдері және олардың орындалу кітапханалары жатады. Операциялық жүйе – жүйелік талаптарды (бағдарламалық қамтамасыз ету) анықтағанда көрсетілетін талаптардың бірі. Бағдарламалық жасақтаманың бір операциялық жүйенің әртүрлі нұсқаларымен үйлесімді болмауы мүмкін, бірақ кейбір кері үйлесімділік көбінесе сақталады. Мысалы, Microsoft Windows XP үшін жасалған көптеген бағдарламалық жасақтамалар Microsoft Windows 98-де жұмыс істемейді, бірақ керісінше әрқашан да дұрыс емес. Сол сияқты, Linux Kernel v2.6-ның жаңа мүмкіндіктерін пайдаланып жасалған бағдарламалық қамтамасыз ету, әдетте, Kernel v2.2 немесе v2.4 қолданатын Linux дистрибутивтерінде дұрыс (немесе мүлдем) іске қосылмайды немесе компиляцияланбайды.
API және драйверлер
Арнайы аппараттық құрылғыларды, мысалы, жоғары сапалы дисплей адаптерлерін көп пайдаланатын бағдарламалық жасақтамаға арнайы API немесе жаңа құрылғы драйверлері қажет. DirectX – Microsoft платформаларында мультимедианы, әсіресе ойын бағдарламалауды басқаруға арналған API жиынтығының жақсы мысалы.
Веб- шолғышы
Веб-қосымшалар мен бағдарламалық құралдардың көпшілігі жүйеге орнатылған стандартты шолғыштан пайдалану үшін веб-технологияларға көп тәуелді. Microsoft Edge – Microsoft Windows жүйесінде жұмыс істейтін бағдарламалық құралдардың көптеген таңдауы, ол осалдықтарына қарамастан ActiveX элементтерін қолданады.
Басқа талаптар
Кейбір бағдарламалық жасақтамалардың қалыпты жұмыс істеуі үшін тағы да талаптар болуы мүмкін. Интернет қосылымының түрі мен жылдамдығы, сондай-ақ дисплей экранының ажыратымдылығы осыған қатысты маңызды мысалдар.