Кіріспе

Екі тісті бекіткіш

Степлер – әдетте металлдан жасалған, екі тісті бекіткіштің бір түрі, материалдарды біріктіру, жинау немесе байланыстыру үшін қолданылады. Ірі степлерлер қасқамен немесе степлер тапаншасымен қалау, шатыр жабу, толқынды картон қораптар және басқа да ауыр жұмыстар үшін қолданылуы мүмкін. Кіші степлерлер қағазды бір-біріне тіркеу үшін қолданылады; мұндай степлерлер қағаз құжаттарын бекіту үшін қағаз қысқыштан гөрі тұрақтырақ және берік бекіткіш болып табылады.

Этимология

"Стапл" сөзі XIII ғасырдың соңында ежелгі ағылшын тілінен пайда болған, "қана, тірек" мағынасын білдіреді. Бұл сөздің қағазды байланыстыру мағынасында алғаш рет 1895 жылы қолданылғаны куәландырылған.

Тарих

Ежелгі заманда түйреуіш бірнеше түрлі қызмет атқарған. Біздің заманымыздан бұрын 6 ғасырға жататын ірі металл түйреуіштер Парсы империясының (көне Иран) тас қалауларында табылған. Пасаргада және кейінірек Кааба-и Зартошт құрылысында "құйрықшалы" немесе "ласточкин хвост" деп аталатын бұл түйреуіштер тастарды бірге бекіту үшін қолданылды. Генри Хейл 1877 жылы үйге арналған түйреуіш машинасының прототипін жасады және оны АҚШ патенті No. 195,603 ретінде тіркеді. Хейлдің компаниялары – "American Paper Box Machine Company", "Novelty Paper Box Company" және "Standard Box Company" (барлығы Филадельфияда орналасқан) қағаз қаптамасында және атлас тігісінде түйреуіштерді пайдаланатын машиналар өндірді.

Артықшылықтар

Көптеген түрдегі тіректерді шегелер мен бұрандаларға қарағанда жасау оңай. Тіректің басы біріктірілген материалдарды байланыстыру үшін қолданылуы мүмкін. Бас бір бөлікті тесіп бұзбай, екі жағынан тірегімен бекітіп ұстай алады, мысалы, электр кабельдерін ағаш қаңқасына бекіту үшін. Тіректің басы басқа салыстырмалы бекіткіштерге қарағанда үлкен беттік аумақты қамтамасыз етеді. Бұл әдетте жұқа материалдар үшін тиімдірек.

Кемшіліктер

Штепсельдердің ұстап тұру қабілеті, әдетте, шегелер мен бұрандаларға қарағанда төмен болады. Бұл оларды берік байланыс қажет болатын жұмыс түрлеріне қолайсыз етеді. Штепсельді бір рет қаққаннан кейін, оны қоршаған материалға зақым келтірмей алып тастау қиын. Бұл бұрандалардан өзгеше, оларды көбінесе алып тастап, қайта пайдалануға болады. Қағазды біріктіру үшін қолданылған штепсельдер көбінесе берік байланыс жасайды. Оларды қағазды бүліктірмей алып тастау қиынға соғады, ал қағаз қыстырғыштарын қағазға ешқандай зиян келтірмей оңай қоюға және алып тастауға болады. Штепсельдерді алып тастап, қайта пайдалануға болса да, бұл қиын болуы мүмкін және көбінесе оларды болашақта қолдануға жарамсыз етеді. Ал қағаз қыстырғыштары қайта пайдалану үшін жасалған.

Қағаз штепсельдері

"Стаппинг" термині қағаз парақтарын бүгілген немесе тік аяқтары бар тіреуіштермен біріктіру үшін қолданылады; алайда, егер осы екі әдіс арасында айырма жасау қажет болса, тік аяқтары бар тіреуіштермен біріктіруді "тақтау" деп, ал бүгілген аяқтары бар тіреуіштермен біріктіруді "стаппинг" деп атайды.

Сипаттамалар

Қазіргі кездегі қағаз тігу машиналары үшін тігістер мырышпен қапталған болат сымдардан біріктіріліп, иіліп, ұзын тігістер жолағын құрайды. Тігістердің таспалары әдетте "толық таспалар" ретінде, әр таспаға 210 түймешікпен беріледі. Мыспен қапталған және қымбатқа түсетін, тот баспайтын болаттан жасалған тігістер де бар, бірақ олар сирек кездеседі. Кейбір тігістердің өлшемдері қолданылуына қарай жиірек қолданылады. Кейбір компаниялар өз өнімдері үшін арнайы тігістер шығарады. Бір өндірушінің тігістері басқа өндірушінің машинасына сырттан ұқсас болса да, бірдей мақсатқа қызмет етсе де, сәйкес келмеуі мүмкін. Тігістер көбінесе X/Y түрінде сипатталады (мысалы, 24/6 немесе 26/6), мұнда бірінші X саны сымның қалыңдығын (AWG), ал екінші Y саны – мм-дегі тігістің (аяғының) ұзындығын көрсетеді. Бұл ережеден No. 10 тігісі сияқты кейбір ерекшеліктер бар. Үй және кеңсе үшін жиі қолданылатын өлшемдер: 26/6, 24/6, 24/8, 13/6, 13/8 және мини-степлер үшін No. 10. Ауыр жұмысқа арналған тігіштер үшін жиі қолданылатын өлшемдер: 23/8, 23/12, 23/15, 23/20, 23/24, 13/10 және 13/14. No./аты Өлшемі Тақтың ені [мм] Диаметрі Тігістің (аяқтың) ұзындығы [мм] No 56 26/6 12.7 26 AWG (0,405 мм) 6 No 16 24/6 12.9 24 AWG (0,511 мм) 6 No 18 24/8 24 AWG (0,511 мм) 8 13/6 10.0 13 AWG (1,828 мм) 6 13/8 13 AWG (1,828 мм) 8 23/6 13.0 23 AWG (0,573 мм) 6 23/8 13.0 23 AWG (0,573 мм) 8 23/10 13.0 23 AWG (0,573 мм) 10 23/12 13.0 23 AWG (0,573 мм) 12 23/15 13.0 23 AWG (0,573 мм) 15 23/20 13.0 23 AWG (0,573 мм) 20 23/24 13.0 23 AWG (0,573 мм) 24 No 10 10/4 9.4 24 AWG (0.511 мм) 4.5 No 25 Bambi 25/4 7.0 25 AWG 4 (5/32") 21/4 No. 123 11.4 6.6 Металл бекіткіштерді пайдаланбай, қағазды кесіп, бүгуге арналған тігіштер бар.

Стандарттар

Негізгі өлшем, ұзындығы және қалыңдығы бойынша стандарттар аз. Бұл көптеген түрлі үйлесімсіз тігістер мен тігіс құралдарына әкелді, олардың барлығы бірдей мақсатқа немесе қолдану саласына арналған. 24/6 тігістер неміс DIN 7405 стандартында сипатталған. АҚШ-та медициналық емес өнеркәсіптік тігістердің техникалық талаптары ASTM F1667 15 стандартында сипатталған, Қозғалтқышты бекіту элементтеріне арналған стандартты талаптар: шегелер, тікенектер және тігістер. Ауыр жұмысқа арналған кеңселік тігіс F1667 STFCC 04 деп белгіленуі мүмкін: ST – тігіс, FC – жалпақ басы, C – біріктірілген (жолаққа біріктірілген), ал 04 – ұзындығы 0,250 дюйм (6 мм), тіреуінің қалыңдығы 0,020 дюйм (500 мкм), тіреуінің ені 0,030 дюйм (800 мкм) және басының ені 0,500 дюйм (13 мм) тігіс үшін нөмір.

Үйде

Степлер көбінесе жеке қағаз беттерін байланыстыру үшін қолданылады. Механикалық немесе электрлік степлер оларды қағаз беттерінен өткізіп, содан кейін қағаз үймесінің төменгі жағынан шығып тұрған степлер аяқтарын бүгіп бекітеді. Степлерді пайдаланғанда, байланыстырылатын қағаздар негізгі корпусы мен иінтірегіштің арасына салынады. Қағаздар корпус пен иінтірегіш арасында қысылады, содан кейін итеруші пышақ степлер жолағының ұшындағы степлердің басын итеріп жібереді. Степлер жолақтан бөлініп, оның аяқтары қағаз арқылы өткізіледі. Аяқтары иінтірегіштегі ойықтарға тиген кезде, қағаздарды бірге ұстап тұру үшін иіледі. Көптеген степлерлерде "қадау" немесе "стептеу" ауыстырғышы бар иінтірегіш болады. Бұл иілу бағытын таңдауға мүмкіндік береді. Сыртқа бүгілген степлерлерді алып тастау оңай және олар уақытша бекітуге немесе "қадауға" арналған. Көптеген степлерлер иінтірегішсіз де тік аяқты степлерлерді қадау үшін стептеуге қабілетті. Қағаз үшін түрлі типтегі степлерлер бар, оның ішінде 20, 50 немесе 100 беттен астам қалыңдығы бар құжаттарда қолдануға арналған ауыр степлерлер де бар. Сондай-ақ, қағазды оңай тесіп өтуге мүмкіндік беретін, тістері сәл өткіррек степлерлер де кездеседі.

Бизнесте

Степлерлер қағаздарды байлаудың ыңғайлы әрі тиімді тәсілі саналады, себебі олар көзге аса ірікпейді, арзанға түседі және қолжетімді. Толқынды картон қораптарда қолданылатын ірі түймешіктердің аяқтары бүгілген болады. Олар сырттан орнатылады және намысқа мұқтаж болмайды; жақ сияқты қосымшалар картон арқылы аяқтардың бойымен өтіп, оларды сырттан бүгеді. "Кітапша тігуші" деп те аталатын атлас тігушілер, жалпы мақсаттағы тігушілерге қарағанда, айналу нүктесінен ұзаққа жетеді және беттерді кітапшаға немесе "қолына" байлайды. Кейбіреулері бүктелген материалды сақиналы кітаптарға және мүшелеуіштерге қосуға мүмкіндік беретін "ілмекті түймешіктерді" пайдалана алады. Сыртқы бекіткіштер – жасырын бекіткіштер. Оларда намыс болмайды және олар пневматикалық тапаншамен орнатылады. Орнатылғанда, әрбір түймешіктің аяғы сыртқа қарай иілген қисық сызық құрайды. Бұл, негізінен, тәждің пішініне байланысты, ол кері "V" тәрізді, ал қарапайым түймешіктердегідей жалпақ емес. Сонымен қатар, аяқтардың ішкі жиегінде сүйірленген ұштары болады, олар негізгі материалға енгізілгенде сыртқа қарай жылжуға бейім. Бұл түймешіктер әсіресе көлік құралдарында мата немесе былғарыны көбік негізге бекіту үшін қолданылады. Оларды ауа арналарының айналасына фиберглас оқшаулағыш жамылғыларын орнату кезінде де қолданады. FSK қағаз қаптамасы бір-біріне жабыстырылады, ал екі қабатты таспамен бекітуден бұрын біріктіріледі.

Құрылыста

Құрылыс бастырмалары көбінесе үлкенірек болады, қолданылуы әртүрлі және бастырма тапаншасымен немесе шеге қағу құралымен қолданылады. Бастырма тапаншаларында тіректік иінтіректер болмайды және олар тек қана бекітуге (құбыр оқшаулауын бекітуге арналған сыртқы бүйірлеме бастырмаларды қоспағанда) қолданылады. Олардың көбінесе қалың металдан жасалған бастырмалары болады. Кейбір бастырма тапаншалары кішкентай кабельдерді, мысалы телефондық немесе кабельдік теледидар кабельдерін, кабельге зақым келтірмей бекіту үшін иісті бастырмаларды пайдаланады. Шеге қағу құралы немесе бастырма шегесі деп аталатын құрылғылар күрделі механикасыз жұмыс істейді, себебі бастырма жолағымен зарядталған қарапайым басы оларды тікелей қағу үшін қызмет етеді; бұл әдіс белгілі бір шеберлікті талап етеді. Электрлік немесе пневматикалық бастырма тапаншалары бастырмаларды оңай және дәл қағу үшін қолданылады; олар бастырмаларды қолданудың ең оңай жолы, бірақ сым немесе шланг кедергі келтіруі мүмкін. Сымсыз электрлік бастырма тапаншалары аккумуляторды пайдаланады, әдетте қайта зарядталатын, кейде алмастырылатын.

Медицинада

Хирургиялық тігістер кесіктер мен жараларды жабу үшін қолданылады, бұл функцияны тігістер де атқарады.