1914 жылғы ғылым мен технология: Юпитердің жаңа серігі (Синопе) ашылды, Питтсбургта үлкен телескоп салынды, Роберт Годдард ракеталар құрастыруды бастады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1914 жылы ғылым және техника саласында маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.
The year 1914 in science and technology involved some significant events, listed below.
Астрономия және ғарыш зерттеулері
Юпитердің ең шеткі белгілі серігі Синопа Сет Барнс Николсон Лик обсерваториясында ашылды. Питтсбург, Пенсильваниядағы Аллегейни обсерваториясында 76 см-лік рефрактор телескоп салынды. Бұл әлемдегі бесінші үлкен рефрактор. Роберт Годдард ракеталар құрастыруға кіріседі. Уолтер Сидни Адамс Сириус В-ның тым жоғары тығыздығын анықтады.
Sinope, the outermost known moon of Jupiter, is discovered by Seth Barnes Nicholson at Lick Observatory. A 76 cm refracting telescope is built at Allegheny Observatory in Pittsburgh, Pennsylvania. It is the fifth largest refractor in the world. Robert Goddard begins building rockets. Walter Sydney Adams determines an incredibly high density for Sirius B.
Биология және медицина
27 наурыз – бельгиялық хирург Альберт Хастин антикоагулянттарды пайдаланып, алғашқы сәтті тікелей емес қан құюды жүзеге асырады. 1 тамыз – Швейцарияның Энгадин аймағында Швейцария Ұлттық паркі (Parc Naziunal Svizzer) құрылды. 1 қыркүйек – соңғы белгілі жолаушы көгершін Марта Цинциннати хайуанат бағында қайтыс болды. 6 қараша – Жак Лёб теңіз ереуілінің жасанды партеногенезі туралы мақала жариялады. 26 қараша – Карл фон Фриш бал арасының мінез-құлқы туралы алғашқы маңызды еңбегін, "Der Farbensinn und Formensinn der Biene" атты жұмысын жариялады. Джулиан Хаксли этология саласындағы маңызды мәтін – "Ұлы тоқылдақтың құдалану әдеттері" еңбегін жариялайды. Джон Жоли радийді бөліп алу және оны сәулелік терапияда қолдану әдісін әзірлейді. Эдвард Келвин Кендалл тироксинді бөліп шығарады. Морис Симмондс алғаш рет гипопитуитаризм туралы хабарлайды. Оксиморфон – морфинге жақын, күшті анальгетикалық есірткі, алғаш рет Германияда жасалды.
March 27 – Belgian surgeon Albert Hustin makes the first successful non direct blood transfusion, using anticoagulants. August 1 – Swiss National Park (Parc Naziunal Svizzer) established in the Engadin region of Switzerland. September 1 – Martha, the last known passenger pigeon, dies, in the Cincinnati Zoo. November 6 – Jacques Loeb publishes a paper on artificial parthenogenesis in sea urchins. November 26 – Karl von Frisch publishes his first significant paper on honey bee behavior, "Der Farbensinn und Formensinn der Biene". Julian Huxley publishes The Courtship Habits of the Great Crested Grebe, a key text in ethology. John Joly develops a method of extracting radium and applying it in radiotherapy. Edward Calvin Kendall isolates thyroxine. Morris Simmonds first reports hypopituitarism. Oxymorphone, a powerful narcotic analgesic closely related to morphine, is first developed in Germany.
Химия
Т. В. Ричардс әр түрлі минералдық көздерден алынған қорғасынның атомдық салмағындағы айырмашылықты анықтайды, бұл әртүрлі радиоактивтік пайда болу орындарына байланысты изотоптық құрамының өзгешелігімен түсіндіріледі.
T. W. Richards finds variations between the atomic weight of lead from different mineral sources, attributable to variations in isotopic composition due to different radioactive origins.
Минералогия
Паскоит алғаш рет сипатталды.
Pascoite is first described.
Физика
24 сәуір – Джеймс Франк пен Густав Герцтің электрон соқтығысуы бойынша, атомдардың ішкі кванттық деңгейлерін көрсететін эксперименті Deutsche Physikalische Gesellschaft-ке таныстырылды. 1 қазан – Эдгар Букингем өлшемсіз айнымалылар (немесе параметрлер) үшін "i" символын пайдалануды ұсынады, бұл кейіннен Букингемнің π теоремасы ретінде белгілі болады, және ол өлшемдік талдау үшін маңызды. Эрнест Резерфорд атом ядросының оң зарядталған құрамында протон бар екенін айтады.
April 24 – James Franck and Gustav Hertz's experiment on electron collisions showing internal quantum levels of atoms is presented to the Deutsche Physikalische Gesellschaft. October 1 – Edgar Buckingham introduces use of the symbol "i" for the dimensionless variables (or parameters) in what becomes known as the Buckingham π theorem, significant to dimensional analysis. Ernest Rutherford suggests that the positively charged atomic nucleus contains protons.
Технология
3 ақпан – Уиллис Карриер АҚШ-та кондиционерді патенттеді. 5 қыркүйек – Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің барлаушы крейсері Ферт (Шотландия) бұғазында неміс U 21 субмаринасымен батырылды. Бұл субмаринадан ұшырылған локомотивтік торпедамен батырылған алғашқы кеме болды. 3 қараша – Поли Джейкоб АҚШ-та арқасы ашық бюстгальтерді патенттеді. Kodak Autographic жүйесін ұсынады.
February 3 – Willis Carrier patents an air conditioner in the United States. September 5 – British Royal Navy scout cruiser is sunk by German submarine U 21 in the Firth of Forth (Scotland), the first ship ever to be sunk by a locomotive torpedo fired from a submarine. November 3 – Polly Jacob patents a backless bra in the United States. Kodak introduce the Autographic system.
Басқа іс-шаралар
23 қазан – Германияда Тоқсан Үш манифесті жарияланды.
October 23 – Manifesto of the Ninety Three proclaimed in Germany.
Өлімдер
24 қаңтар – Сэр Дэвид Гилл (1843 жылы туған), шотланд астрономы. 19 наурыз – Джузеппе Меркалли (1850 жылы туған), итальяндық вулканолог. 30 наурыз – Джон Генри Пойнтинг (1852 жылы туған), ағылшын физигі, Пойнтинг-Робертсон әсерін ашқан және Пойнтинг векторын жасаған. 16 сәуір – Джордж Уильям Хилл (1838 жылы туған), американдық астроном. 26 сәуір – Эдуард Сусс (1831 жылы туған), неміс геологы және экологы. 15 мамыр – Ида Фрёйнд (1863 жылы туған), австриялық тегі британдық химик және педагог. 27 мамыр – Джозеф Свон (1828 жылы туған), ағылшын физигі. 13 қыркүйек – Роберт Хоуп Джонс (1859 жылы туған), театр органының ағылшын өнертапқышы (өзін-өзі өлтірді). 5 қараша – Август Вейсманн (1834 жылы туған), неміс эволюциялық биологы. 10 қараша – Лидия Шеклтон (1828 жылы туған), ирланд ботаникалық суретшісі. 28 қараша – Иоганн Вильгельм Хитторф (1824 жылы туған), неміс физигі. 24 желтоқсан – Джон Мьюр (1838 жылы туған), шотланд-американдық геолог және эколог, Сьерра клубының негізін қалаушы. 29 желтоқсан – Йоханнес Людвиг Янсон (1849 жылы туған), неміс ветеринарлық ғалымы.
January 24 – Sir David Gill (born 1843), Scottish astronomer. March 19 – Giuseppe Mercalli (born 1850), Italian volcanologist. March 30 – John Henry Poynting (born 1852), English physicist, discovered the Poynting–Robertson effect and developed the Poynting vector. April 16 – George William Hill (born 1838), American astronomer. April 26 – Eduard Suess (born 1831), German geologist and ecologist. May 15 – Ida Freund (born 1863), Austrian born British chemist and educator. May 27 – Joseph Swan (born 1828), English physicist. September 13 – Robert Hope Jones (born 1859), English born inventor of the theatre organ (suicide). November 5 – August Weismann (born 1834), German evolutionary biologist. November 10 – Lydia Shackleton (born 1828), Irish botanical artist. November 28 – Johann Wilhelm Hittorf (born 1824), German physicist. December 24 – John Muir (born 1838), Scottish American geologist and ecologist, founder of the Sierra Club. December 29 – Johannes Ludwig Janson (born 1849), German veterinary scientist.