Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уилтширдегі бұрынғы шағын сарай, Англия
Former country house in Wiltshire, England
Сомерсеттегі ақымақ ғимарат
the folly in Somerset
Фонтиль абаттығы (Бекфордтың ақымағы деп те аталады) – 1796 және 1813 жылдар аралығында Уилтширдегі Фонтиль Гиффордта Уильям Томас Бекфорд пен архитектор Джеймс Уайеттің басшылығымен салынған үлкен готикалық жаңғыру стиліндегі ауылдық үй. Ол оның әкесі Уильям Бекфордтың 1770 жылы салған, кейіннен Фонтиль Спленденс деп аталған Палладиан стиліндегі үйдің орнында салынды. Бұл үй өз кезегінде 1744 жылы сатып алынған және 1755 жылы өрт сөндірілген Елизавета заманының үйінің орнын басты. Абаттықтың басты мұнарасы бірнеше рет құлады, соңғы рет 1825 жылы батыс қанатына зақым келтірді. Кейіннен абаттық толығымен бұзылды.
Fonthill Abbey—also known as Beckford's Folly—was a large Gothic Revival country house built between 1796 and 1813 at Fonthill Gifford in Wiltshire, England, at the direction of William Thomas Beckford and architect James Wyatt. It was built near the site of the Palladian house, later known as Fonthill Splendens, which had been constructed by 1770 by his father William Beckford. This, in turn, had replaced the Elizabethan house that Beckford the Elder had purchased in 1744 and which had been destroyed by fire in 1755. The abbey's main tower collapsed several times, lastly in 1825 damaging the western wing. The abbey was later almost completely demolished.
Тарих
Фонтилл аббатшылығы Уильям Томас Бекфордтың туындысы болды, ол бай ағылшын плантация иесі Уильям Бекфордтың ұлы және архитектор сэр Уильям Чемберстің шәкірті, сондай-ақ жобаның архитекторы Джеймс Уайаттың оқушысы еді. 1771 жылы Бекфорд он жасқа толғанда, оған 1 миллион фунт стерлинг (1822 жылы бұл соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> тең) және оның замандастары жылына шамамен 100 000 фунт стерлинг деп бағалаған кіріс мұра болды, бұл сол кездегі өте үлкен сома, бірақ өмірбаян жазушылар бұл соманың жартысына жуық екенін анықтады. Сол кездегі газеттер оны "Англиядағы ең бай қарапайым адам" деп сипаттады. Ол алғаш рет 1778 жылы Уильям Куртенэймен (Виконт Куртенэйдің 11 жасар ұлы) танысты. Бала үшін Фонтиллде үш күнге созылған керемет Рождестволық кеш өткізілді. Осы кезеңде (шамамен 1782 ж.) Бекфорд өзінің ең танымал романы – «Ватек» романын жазуға кірісті. 1784 жылы Куртенэйдің ағасы, 1-ші барон Лугборо, Бекфордты Куртенэйді ұзақ уақыт бойы зорлаған деп айыптады. Бұл құқықбұзушылық дәлелденбеді, бірақ оның елден қууды қажет ететіндей үлкен жанжал тудырды. Бекфорд әйелі, леди Маргарет Гордонмен бірге жер аударылуды таңдады, оны терең сүйді, бірақ ерлі-зайыпты Швейцарияда пана тапқаннан кейін оның бала туғанда қайтыс болды. Осы қайғылы оқиғадан кейін Бекфорд Францияға, бірнеше рет Германияға, Италияға, Испанияға және Португалияға (оның ең сүйікті елі) кеңінен саяхаттады. Ағылшын қоғамынан шеттетілген ол туған еліне оралуға шешім қабылдады; Фонтилл иелігін алты шақырымдық қабырғамен қоршағаннан кейін (оңшылар оның жеріне түлкі мен қоянды қуалап кірмеуі үшін жеткілікті биіктікте), романтик Бекфорд үйі үшін готикалық собор салуға шешім қабылдады. Фонтилл аббатшылығы "он сегізінші ғасырдың ортасында философ Эдмунд Берк анықтаған 'көріктінің' эстетикалық санатын" көрсететіндей зор болар еді.
Fonthill Abbey was the brainchild of William Thomas Beckford, son of wealthy English plantation owner William Beckford and a student of architect Sir William Chambers, as well as of James Wyatt, architect of the project. In 1771, when Beckford was ten years old, he inherited £1 million (1000000.0 in 1822 is equivalent to about <calculated amount> in recent years) and an income which his contemporaries estimated at around £100,000 per annum, a colossal amount at the time, but which biographers have found to be closer to half of that sum. Newspapers of the period described him as "the richest commoner in England". He first met William Courtenay (Viscount Courtenay's 11 year old son) in 1778. A spectacular Christmas party lasting for three days was held for the boy at Fonthill. During this time (c.1782), Beckford began writing Vathek, his most famous novel. In 1784, Beckford was accused by Courtenay's uncle, the 1st Baron Lougborough, of having molested Courtenay over a prolonged period. The allegations of misconduct remained unproven, but the scandal was significant enough to require his exile. Beckford chose exile in the company of his wife, Lady Margaret Gordon, whom he grew to love deeply, but who died in childbirth after the couple had found refuge in Switzerland. Beckford travelled extensively after this tragedy—to France, repeatedly, to Germany, Italy, Spain, and Portugal (the country he favoured above all). Shunned by English society, he nevertheless decided to return to his native country; after enclosing the Fonthill estate in a six mile long wall (high enough to prevent hunters from chasing foxes and hares on his property), the arch romantic Beckford decided to have a Gothic cathedral built for his home. Fonthill Abbey would be vast, reflecting "the aesthetic category of 'the Sublime' as defined by the philosopher Edmund Burke in the middle of the eighteenth century."
Құрылыс
Аббатхананың құрылысы 1796 жылы оңтүстік Уилтширдегі Хиндонға жақын Фонтхилл Гиффордта, Бекфордтың иелігінде басталды. Ол 18 ғасырдың соңындағы ең танымал және табысты сәулетшілердің бірі – Джеймс Уайатты жұмысқа алды. Уайатты көбінесе әйелдерге және ішімдікке көп уақыт жұмсайды деп айыптады. Осының салдарынан ол көптеген клиенттерін, соның ішінде Бекфордты ашуландырды, себебі ол клиенттермен кездесулерге жиі келмейтін, басқаратын құрылыс жұмыстарын қадағалауға немқұрайлы қараған және уәде берілген нәтижелерді уақтылы жеткізбейтін еді. Кейбір клиенттер оны жылдар бойы кешіктіруде айыптады. Дегенмен, Уайаттың өміріндегі ең жарқын сәттерді Фонтиллдегі алып жұмысты басқару кезінде өткізген болуы мүмкін. Бұл Уайаттың құрылыстағы рөлі Бекфордтыкінен кем болғанын білдірмейді. Уайат ғимаратты жобалаумен ғана шектелмеді (Бекфордтың идеялары негізінде), сонымен қатар әртүрлі көлемдер мен масштабтарды үйлестіруде шеберлік танытты. Әртүрлі архитектуралық стильдер мен элементтерді біріктіру арқылы Уайат ғимаратта қабаттасқан тарихи дамудың иллюзиясын жасады. Шыны суретшісі Фрэнсис Эгинтон ғимаратта көп жұмыс істеді, соның ішінде тридцать екі патша, рыцарь және т.б. бейнелеген суреттер, көптеген терезелер салды. Бекфорд оған 12 000 фунт төледі. Бекфордтың 500 жұмысшысы күндізгі және түнгі сменалар бойынша жұмыс істеді. Жұмысты жылдамдату үшін ол Виндзор сарайындағы жаңа патшалық пәтерлер құрылысынан 450 жұмысшыны (кейбіреулер пара берді дейді) артық сатып алды, оларға сыра мөлшерін арттырды. Сонымен қатар, ол құрылыс материалдарын тасымалдау үшін барлық жергілікті арбаларды иеленді. Өтеу ретінде Бекфорд суық ауа райында мұқтаждарға тегін көмір мен жамылғылар берді. Алғаш құрылысы басталған бөлік – мұнара, ол құлау алдында шамамен 90 метрге жетті. Жаңа мұнара алты жылдан кейін аяқталды, оның биіктігі де 90 метр болды. Бірақ ол да құлады. Бекфорд дереу тағы бір мұнара салуға кірісті, бұл жолы тастан, және ол жеті жылда аяқталды.
Construction of the abbey began in earnest in 1796 on Beckford's estate of Fonthill Gifford near Hindon in southern Wiltshire. He hired James Wyatt, one of the most popular and successful architects of the late 18th century, to lead the works. Wyatt was often accused of spending a good deal of his time on women and drink. Consequently, he also angered many of his clients—including Beckford—because of his all too common absences from client meetings, for a general disregard for supervising the construction works he was in charge of, and for not delivering the promised results in time, with clients accusing him—in certain instances—of years of delay. suggests, must even have lived some of the brightest moments of his adult life managing the gigantic efforts at Fonthill. This is not to say that Wyatt's role in the construction was by any means less than Beckford's. Wyatt had not only designed the building (based on Beckford's ideas), but was ultimately a master at combining the different volumes and scales. By combining different architectural styles and elements, Wyatt achieved a faux effect of layered historical development in the building. Glass painter Francis Eginton did much work in the building, including thirty two figures of kings, knights, etc., and many windows, for which Beckford paid him £12,000. Beckford's 500 labourers worked in day and night shifts. To speed the work, he out bid (some would say bribed) 450 more from the building of the new royal apartments at Windsor Castle by increasing an ale ration. He also commandeered all the local wagons for transportation of building materials. To compensate, Beckford delivered free coal and blankets to the poor in cold weather. The first part to be built was the tower, which reached about before it collapsed. The new tower was finished six years later, again 90 metres tall. It collapsed as well. Beckford immediately started to build another one, this time with stone, and this work was finished in seven years.
Жасалған әшекейлер
Әбатхана бөлігі күміс, алтын, қызыл және күлгін түстермен безендірілген. Ортаңғы сегізбұрышты бөлмеден төрт ұзын қанаттар шағылысты. Оның алдыңғы есіктері биік болды. 1813 жылы құрылысы аяқталды деп жарияланды.
The abbey part was decorated in silver, gold, red and purple. Four long wings radiated from the octagonal central room. Its front doors were tall. It was declared finished in 1813.
Қолдану
Аббатханаға дейін созылған, 900 метрлік және Ұлы Батыс аллеясы деп аталған жол, Хиндон-Тисбери жолынан солтүстік-шығысқа қарай орман арқылы түзу сызықта өтеді. Бекфорд аббатханада жалғыз өмір сүрді және оның жатын бөлмелерінің тек біреуін ғана пайдаланды. Оның асханасы күн сайын 12 адамға тамақ дайындады, бірақ ол әрқашан жалғыз тамақтанып, қалған тамақты кейін жіберіп отырды. Тек 1800 жылы бір рет, ол қонақтар шақырды – Хорацио Нельсон, сэр Уильям Гамильтон және Эмма Гамильтон Рождество мерекесін аббатханада тойлады. Бірде ол Рождестволық кешкі асты жаңа аббатхана асханасынан берілсе ғана жейтінін айтты және жұмысшыларын асығуға бұйырды. Кешкі ас аяқталғаннан кейін асхана құлап кетті. Бекфорд 1822 жылға дейін Фонтилл аббатханасында тұрды, сол кезде ол сот арқылы екі ямайкалық қант плантациясын жоғалтты. Ол оны және оның барлық мүлкін 330 000 фунт стерлингке (1822 жылғы 330 000 фунт стерлинг қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) қару сатушы Джон Фаркуарға сатуға мәжбүр болды.
The approach to the abbey, some 900 metres long and named the Great Western Avenue, ran in a straight line through woodland ENE from the Hindon Tisbury road. Beckford lived alone in his abbey and used only one of its bedrooms. His kitchens prepared food for 12 every day, although he always dined alone and sent the surplus food away afterwards. Only once, in 1800, did he entertain guests, when Horatio Nelson, Sir William Hamilton and Emma Hamilton visited the abbey for Christmas. Once he stipulated that he would eat a Christmas dinner only if it were served from the new abbey kitchens, and told his workmen to hurry. The kitchens collapsed as soon as the meal was over. Beckford lived in Fonthill Abbey until 1822 when he lost two of his Jamaican sugar plantations in a legal action. He was forced to sell it and its contents for £330,000 (330000.0 in 1822 is equivalent to about <calculated amount> in recent years) to arms dealer John Farquhar.
Құлау
Бекфордтың орасан зәулім ғимаратты асығыс түрде тұрғызуы, мұнараны құрылымдық тұрғыдан нашар биіктікке жеткізуге тырысуы және Уайтттың цементпен жабық ағаштан тұратын "компоцемент" деп аталатын құрылыс әдісін қолдануы 1825 жылы мұнараның құлауына, сондай-ақ ғимараттың батыс жанағына зардап келтіруіне себеп болды. Осы кезде Бекфорд ғимаратты сатылып қойған еді. Ол 1844 жылы Бат қаласында қайтыс болды. 1845 жылға қарай монастырьдың қалған бөлігі бұзылды. Қазірге дейін тек солтүстік қанаттың төрт қабатты мұнарасы бар екі қабатты кішкентай бөлігі ғана сақталған; бұл фрагмент 1966 жылы II* санатқа енгізілді. Терезелер мен ою-өрнектерді қоса алғанда, осы жерден алынған тастар жақын орналасқан Тисберидегі ғимараттарды салуға пайдаланылды.
Beckford's obsessive haste in erecting the grandiose building, coupled with his wish to achieve heights in the tower which were structurally unsound, and the use of a building method called "compo cement" by Wyatt, which consisted of timber stuccoed with cement, led to the eventual collapse of the tower—damaging the western wing of the building too—in 1825. By this time, Beckford had already sold the building. He died in 1844 in Bath. The rest of the abbey was demolished c. 1845. Only a small two storey remnant of the north wing, with a four storey tower, still stands; this fragment was designated as Grade II* listed in 1966. Stone from the site, including windows and carvings, was used in the construction of buildings in nearby Tisbury.
Фонтилл жаңа аббатшылығы
Бекфордтың батыс бөлігін кейіннен Вестминстердің 2-маркизі сатып алды, ол 1846–1852 (Певснер) немесе 1856–1859 (VCH) жылдары Бекфордтың аббаттығынан оңтүстік-шығысқа қарай 500 метр жерде жаңа Фонтилл аббаттығын салдырды. Шотландия барондық стилінде Уильям Берн жобалаған бұл сарай 1955 жылы бұзылды. Тұрақты ғимараттар тұрғын үйлер ретінде қолданылады, сондай-ақ 1860 жылға дейін салынған төрт ложа сақталған: Фонтилл Гиффорд шіркеуінен оңтүстікке қарай орналасқан Тисбери ложасы, Бернмен Шотландия стилінде салынған; сол жол бойында оңтүстікке қарай Лаун ложасы, сонымен қатар Берн жобалаған, бірақ қарапайым таспен қаланған; Бекфордтың оңтүстік-батысындағы Батыс қақпа ложасы, қызыл және сары кірпіштен салынған; және Бекфордтың батыс кіреберісіндегі Stone Gate Lodge, сол кірпіш стилінде. Бұрынғы сарайдың аумағында әшекейлі тас өрнектер де сақталған. Сайттың оңтүстік-шығысында ағаштар арасында төрт маусым мен төрт элементті бейнелейтін төрт мүсіннің екі тобы тұр. Маркиздің 1855 немесе 1867 жылғы Париж көрмесінен сатып алғаны айтылады. Солтүстік-батысқа қарай, Бекфорд аббаттығының жанында, сол көзден шыққан деген үш әшекейлі құмыра тұғырлармен бірге орналасқан.
The western part of Beckford's estate was later acquired by the 2nd Marquess of Westminster, who had a new Fonthill Abbey built in 1846–1852 (Pevsner) or 1856–1859 (VCH), some 500 metres southeast of the site of Beckford's abbey. This mansion, designed by William Burn in Scottish Baronial style, was demolished in 1955. The stable buildings survive in residential use, as do four lodges at estate entrances, built in or around 1860: Tisbury Lodge, south of Fonthill Gifford church, designed in matching Scottish style by Burn; Lawn Lodge, further south along the same road, also by Burn but in plain ashlar; West Gate Lodge, in the southwest of Beckford's estate, in red and yellow brick; and Stone Gate Lodge, at Beckford's western entrance, in the same brick style. Ornamental stonework also survives in the grounds of the former mansion. Two groups of four statues, representing the four seasons and the four elements, stand among trees southeast of the site; they are thought to have been bought by the Marquess at the Paris Exhibition of 1855 or 1867. To the northwest, close to the site of Beckford's abbey, are three decorated urns on plinths, said to be from the same source.