Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ғылыми фантастикалық роман
the science fiction novel
Филогенез (грекше φῦλον phylon "тайпа" + γένεσις genesis "тегі") – кез келген санаттағы таксонның пайда болу биологиялық процесі. Осы процестерді зерттейтін ғылым филогенетика деп аталады. Бұл терминдер филогенездің түсіндірілуі мен оның зерттелуінде молекулалық талдау әдістерінің (яғни молекулалық биология және геномиканың) қолданылуы – филогенетика терминімен шатастырылуы мүмкін. Филогенетикалық байланыстар ДНҚ тізбектері сияқты байқалатын мұрагерлік қасиеттерді немесе жалпы морфологиялық-анатомиялық, этиологиялық және басқа да ерекшеліктерді бағалайтын филогенетикалық қорытындылау әдістері арқылы анықталады.
Phylogenesis (from Greek φῦλον phylon "tribe" + γένεσις genesis "origin") is the biological process by which a taxon (of any rank) appears. The science that studies these processes is called phylogenetics. These terms may be confused with the term phylogenetics, the application of molecular analytical methods (i. e. molecular biology and genomics), in the explanation of phylogeny and its research. Phylogenetic relationships are discovered through phylogenetic inference methods that evaluate observed heritable traits, such as DNA sequences or overall morpho anatomical, ethological, and other characteristics.
Филогения
Бұл талдаулардың нәтижесі – филогенезия (сонымен қатар филогенетикалық ағаш деп те аталады) – организмдер тобының эволюциялық байланыстарының тарихы туралы схемалық гипотеза. Филогенетикалық талдаулар биологиялық түрлердің алуандығын, эволюцияны, экологиялық генетиканы және геномдарды түсінуде маңызды рөл атқарады.
The result of these analyses is a phylogeny (also known as a phylogenetic tree) – a diagrammatic hypothesis about the history of the evolutionary relationships of a group of organisms. Phylogenetic analyses have become central to understanding biodiversity, evolution, ecological genetics and genomes.
Кладистика
Кладистика (грекше κλάδος, klados, яғни "бұтақ") – организмдердің ортақ, туындаған белгілеріне негізделген биологиялық жіктеу тәсілі. Бұл белгілер топтың ең соңғы ортақ ата-тегіне дейін іздеуге болады, ал одан ертерек ата-тектерде кездеспейді. Сондықтан, топ мүшелері ортақ тарихы бар және жақын туыс деп есептеледі. Кладистикалық әдіс таксондар (немесе басқа да терминалдар) арасындағы ортақ белгілердің таралуынан туындайтын әрбір белгі күйінің өзгеруін топтастыру үшін мүмкін дәлел ретінде қарастырады. Кладистикалық талдаудың нәтижесі – кладограмма, бұл филогенетикалық қатынастардың ең жақсы гипотезасын көрсететін ағаш тәрізді диаграмма (дендрограмма). Әдетте, мұндай кладограммалар қолмен есептелген морфологиялық белгілерге негізделгенімен, қазір генетикалық тізбектер мен есептеу филогенетикасы жиі қолданылады. Көптеген филогенетиктер парсимония принципінен бас тартып, белгі күйінің өзгеруіне қатысты көбірек "жетілген" (бірақ аз парсимонды) эволюциялық модельдерді пайдаланады.
Cladistics (Greek κλάδος, klados, i. e. "branch") is an approach to biological classification in which organisms are categorized based on shared, derived characteristics that can be traced to a group's most recent common ancestor and are not present in more distant ancestors. Therefore, members of a group are assumed to share a common history and are considered to be closely related. The cladistic method interprets each character state transformation implied by the distribution of shared character states among taxa (or other terminals) as a potential piece of evidence for grouping. The outcome of a cladistic analysis is a cladogram – a tree shaped diagram (dendrogram) that is interpreted to represent the best hypothesis of phylogenetic relationships. Although traditionally such cladograms were generated largely on the basis of morphological characteristics calculated by hand, genetic sequencing data and computational phylogenetics are now commonly used and the parsimony criterion has been abandoned by many phylogeneticists in favor of more "sophisticated" (but less parsimonious) evolutionary models of character state transformation.
Таксономия
Таксономия (грек тіліндегі τάξις, taxis = 'рет', 'ұйымдастыру' + νόμος, nomos = 'заң' немесе 'ғылым') – организмдерді жіктеу, анықтау және атау ілімі. Ол көбінесе филогенетикадан кең мәлімет алады, бірақ әдістемелік және логикалық тұрғыдан дербес ғылым болып табылады. Таксономияның филогенезияға тәуелділік деңгейі (немесе жіктелу эволюциялық дамуға байланыстылығы) таксономия мектебіне қарай өзгереді: фенетика филогенезияны мүлдем ескермейді, организмдер арасындағы ұқсастықты бейнелеуге ұмтылады; кладистика (филогенетикалық жүйелеу) өз жіктелуінде филогенезияны көшіруге тырысады.
Taxonomy (Greek language τάξις, taxis = 'order', 'arrangement' + νόμος, nomos = 'law' or 'science') is the classification, identification and naming of organisms. It is usually richly informed by phylogenetics, but remains a methodologically and logically distinct discipline. The degree to which taxonomies depend on phylogenies (or classification depends on evolutionary development) differs depending on the school of taxonomy: phenetics ignores phylogeny altogether, trying to represent the similarity between organisms instead; cladistics (phylogenetic systematics) tries to reproduce phylogeny in its classification