Кіріспе

Ағаш түрлері

Пахиподиум леали, немесе бөтелке ағашы – Пахиподиум туысына жататын өсімдік түрі. Ғылыми атауы 19 ғасырдағы португал геологы Фернандо да Коста Лиалдың есімімен аталды, ол Анголаның оңтүстігін зерттеу кезінде осы бөтелке ағашын сипаттаған. Бұл түр 6 метрге дейін биіктігі жететін бұта немесе ағаш түрінде кездеседі және қалың, бөтелке пішіндес сабағымен ерекшеленеді, ол жоғарғы бөлігіне дейін бұтақталмайды. Бұтақтары аз, ал олардың үсті жағы 30 см-ге дейін жететін жұқа тікендермен жабылған. Жапырақтары сопақ пішіндес және екі беті де қысқа түктермен жабылған. Гүлдері (төменде егжей-тегжейлі көрсетілген) көктемде гүлдейді, ағаш жапырақсыз тұрғанда. Апоцина тұқымдасына тән ақ гүлдер бұтақтардың ұштарында шоғырланады. Өсімдік ағыулы алкалоидтарға толы, сулы латекс шығарады, ол жергілікті халықтар тарапынан аң аудау үшін улағыш жебеге қолданылады. Бұл латекс көзге тисе, соқырлық тудыруы мүмкін.

Тарату

Шөлме ағашы – Намибия мен Анголаның оңтүстігінде кездесетін, жартылай шөлді аймақтар мен құрғақ бұталы жерлерді, көбінесе тасты төбелердің бойын мекендейтін эндемикалық түр. Ол әсіресе Намибияның солтүстік-шығысындағы Этендека үстіртінде көптеп өседі, мұнда базальтты беткейлерде өсетінін көруге болады.

Тіршілік ету ортасы

Бұл түрдің таралған биіктігі теңіз деңгейінен 1000–1600 метрді құрайды. Ең жоғары және ең төменгі температуралар 10 °C-қа дейін көтеріліп, 45 °C-қа жетеді.

Қорғау мәртебесі

Pachypodium lealii айқын қауіп төндіріп тұрған жоқ, бірақ жас түпкілердің аздығы және сауда мақсатымен жабайы өсімдіктерді жою Намибияда алаңдау тудырады. Ол CITES-тің II қосымшасына енгізілген, сондықтан осы өсімдіктерді рұқсатсыз халықаралық саудаға өткізу қылмыс болып есептеледі.