Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1 8 4 5 - 1 8 4 6 - 1 8 4 7
1 8 4 5 - 1 8 4 6 - 1 8 4 7
Қаңтар-наурыз
5 қаңтар – АҚШ Өкілдер палатасы Орегон аймағын Ұлыбританиямен бөлісуді тоқтатуға дауыс береді. 13 қаңтар – Италиядағы Венеция мен Местре арасындағы Венеция лагунасы арқылы салынған Милан-Венеция темір жолының көпірі ашылады, ол 1151 жылдан бергі ең ұзын көпір болып табылады. 4 ақпан – Көптеген мормондар Бригам Янг басшылығымен Науву, Иллинойс қаласынан Ұлы тұзды көлге қарай көшуді бастайды. 10 ақпан – Бірінші ағылшын-сикх соғысы: Собраон шайқасы – британдық әскерлер сикхтерді жеңіске жетеді. 18 ақпан – Галициядағы шаруалар көтерілісі, «Галиция қырғыны» басталады. 19 ақпан – АҚШ президенті Джеймс К. Полк Техас Республикасын аннексиялауды ресми түрде бекітеді, ал Техас президенті Ансон Джонс егемендікті берудің салтанатты рәсімін өткізеді. Жаңа құрылған Техас штатының үкіметі Остин қаласында ресми түрде орнатылады. 20 ақпан – 29 ақпан – Краков көтерілісі: Галиция қырғыны – Польша ұлтшылдары Краков еркін қаласында көтеріліс ұйымдастырады; ол шаруалардың қолдауымен Австрия империясының күштері таратылады. 22 ақпан – Филадельфиядағы «Еркіндік қоңырауы» Джордж Вашингтонның туған күніне орайлап соғылғанда жарылады. 9 наурыз – Бірінші ағылшын-сикх соғысы Лахор шартының қол қойылуымен аяқталады. Кашмир британдық Шығыс Үндістан компаниясына беріледі, ал «Кох-и-Нур» алмазы Виктория патшайымына тапсырылады. 10 наурыз – Жапонияның қайтыс болған императоры Нинконың төртінші ұлы, принц Осахито император Комей болады.
January 5 – The United States House of Representatives votes to stop sharing the Oregon Country with the United Kingdom. January 13 – The Milan–Venice railway's bridge, over the Venetian Lagoon between Mestre and Venice in Italy, opens, the world's longest since 1151. February 4 – Many Mormons begin their migration west from Nauvoo, Illinois, to the Great Salt Lake, led by Brigham Young. February 10 – First Anglo Sikh War: Battle of Sobraon – British forces defeat the Sikhs. February 18 – The Galician slaughter, a peasant revolt, begins. February 19 – United States president James K. Polk's annexation of the Republic of Texas is finalized by Texas president Anson Jones in a formal ceremony of transfer of sovereignty. The newly formed Texas state government is officially installed in Austin. February 20–29 – Kraków uprising: Galician slaughter – Polish nationalists stage an uprising in the Free City of Kraków; it is suppressed by forces of the Austrian Empire, supported by peasants. February 22 – The Liberty Bell in Philadelphia is cracked while being rung for George Washington's birthday. March 9 – The First Anglo Sikh War ends, with the signing of the Treaty of Lahore. Kashmir is ceded to the British East India Company, and the Koh i Noor diamond is surrendered to Queen Victoria. March 10 – Prince Osahito, fourth son of deceased Emperor Ninkō of Japan, becomes Emperor Kōmei.
шілде-қыркүйек
7 шілде – Мексика-Америка соғысы: Монтерей шайқасы – Вашингтондан келген нұсқауларға сәйкес, коммодор Джон Дрейк Слот өз әскерлеріне Монтерей мен Ерба Буэнаны басып алуға бұйрық береді, осылайша Калифорнияның АҚШ-қа қосылуы басталады. Тамыз – Канадалық дәрігер және геолог Абрахам Пайнео Геснер көмірден, битумнан немесе мұнай тасынан сұйық отынды тазарту процесін көрсетеді, ол оны керосин деп атайды. 22 тамыз – Мексиканың Екінші Федеративтік Республикасы құрылды. 28 тамыз – Ұлыбритания Парламенті 1846 жылғы Жаңа Зеландия Конституциясы заңын қабылдады, британдық колонияға өзін-өзі басқару құқығын беру мақсатында. Губернатор Джордж Грей Заңның көп бөлігін іске асыруды тоқтатады, Жаңа Ольстер және Жаңа Мунстер провинцияларын құрудан басқа, және ол 1852 жылғы Жаңа Зеландия Конституциясы заңымен алмастырылды. Қыркүйек – Испанияда Екінші Карлист соғысы (немесе Матинерлер немесе Мадругадорлар соғысы) басталады. 3 қыркүйек – Ұлыбританияда Electric Telegraph Company компаниясы құрылды. 7 қыркүйек – 1790 жылы Вирджиниядан бөлінген Колумбия округінің бөлігі Вирджинияға қайтарылады. 10 қыркүйек – Элиас Хоуға құлып тігісін пайдаланатын тігін машинасына алғашқы АҚШ патенты берілді. 12 қыркүйек – Ақындар Элизабет Барретт пен Роберт Браунинг Лондонда жеке түрде үйленеді, бір аптадан кейін континентке аттанады. 14 қыркүйек – Чан Бахадур мен оның бауырлары Непал сарайының шамамен 40 мүшесін өлтіреді. 19 қыркүйек – Ла Салеттедегі Әзіреті Мария, Мариан көрінісі, Францияның Ла Салетте Фаллаво қаласында екі бала көрді делінеді. 23 қыркүйек – Нептунның табылуы: Бұл планетаны алғаш рет неміс астрономдары Иоганн Готфрид Галле мен Генрих Луи д'Арест байқады, бұл британ астрономы Джон Кауч Адамс және француз астрономы Урбен Ле Веррье болжағандай.
July 7 – Mexican–American War: Battle of Monterey – Acting on instructions from Washington, D. C., Commodore John Drake Sloat orders his troops to occupy Monterey and Yerba Buena, thus beginning the United States annexation of California. August – Canadian physician and geologist Abraham Pineo Gesner demonstrates a process to refine a liquid fuel, which he calls kerosene, from coal, bitumen or oil shale. August 22 – The Second Federal Republic of Mexico is established. August 28 – The New Zealand Constitution Act 1846 is passed by the Parliament of the United Kingdom with the intention of granting self government to the British colony. Governor George Grey suspends implementation of the majority of the Act, with the exception of the creation of New Ulster and New Munster Provinces, and it is superseded by the New Zealand Constitution Act 1852. September – The Second Carlist War (or the War of the Matiners or Madrugadores) begins in Spain. September 3 – Electric Telegraph Company founded in Britain. September 7 – The portion of the District of Columbia in the United States that was ceded by Virginia in 1790 is re ceded to Virginia. September 10 – Elias Howe is awarded the first United States patent for a sewing machine, using a lockstitch design. September 12 – Poets Elizabeth Barrett and Robert Browning marry privately in London, departing a week later for the continent. September 14 – Jang Bahadur and his brothers massacre about 40 members of the Nepalese palace court. September 19 – Our Lady of La Salette, a Marian apparition, is said to have been seen by two children at La Salette Fallavaux in France. September 23 – Discovery of Neptune: The planet is observed for the first time by German astronomers Johann Gottfried Galle and Heinrich Louis d'Arrest, as predicted by British astronomer John Couch Adams and French astronomer Urbain Le Verrier.
Күні белгісіз
1846–1860 жылдары Оңтүстік Азияда холера пандемиясы басталады; Ұлыбританияда Парламент "Жағымсыз жағдайларды жою және аурулардың алдын алу туралы" заң қабылдайды. Ирландияда Ұлы ашаршылық жалғасуда. Жыл басында аштықтан алғашқы өлімдер тіркеледі және Phytophthora infestans жазғы картоп егінін толығымен қырып салады. Форт-Уэйн әйелдер колледжі Индиана штатында методисттік оқу орны ретінде ашылады; кейіннен ол Тейлор университеті деп аталады. Данияда әйелдерге арналған алғашқы жоғары білім беру мекемесі, Den højere Dannelsesanstalt for Damer Копенгагенде құрылады.
1846–1860 cholera pandemic breaks out in south Asia; in the United Kingdom, Parliament passes The Nuisances Removal and Diseases Prevention Act. The Great Famine continues in Ireland. The first deaths from hunger take place early in the year and Phytophthora infestans almost totally destroys the summer potato crop. Fort Wayne Female College is founded in Indiana as a Methodist institution; it will later be renamed Taylor University. The first higher school of academic learning for women in Denmark, Den højere Dannelsesanstalt for Damer, is founded in Copenhagen.
Күні белгісіз
Жанна Шмаль, Ұлыбританияда туған француз феминисі (1915 жылы қайтыс болды)
Jeanne Schmahl, British born French feminist (d. 1915)
Қаңтар - маусым
21 ақпан – Жапония императоры Нинко (т. 1800)
27 ақпан – Мария Тринидад Санчес, Доминикан Тәуелсіздік соғысының қаһарманы (т. 1794)
17 наурыз – Фридрих Бессель, неміс математигі және астрономы (т. 1784)
11 мамыр – Джейн Ирвин Харрисон, АҚШ-тың де-факто бірінші ханымы (т. 1804)
12 мамыр – Сэр Роберт Отуэй, британдық адмирал (т. 1770)
23 мамыр – Франциск Ксавери Друцкий Любецкий, поляк саясаткері (т. 1778)
1 маусым – Папа Григорий XVI (т. 1765)
8 маусым – Родольф Төпфер, швейцариялық жазушы, суретші және карикатурашы (т. 1799)
13 маусым – Жан Батист Бенуа Эйриес, француз географы, жазушы және аудармашы (т. 1767)
February 21 – Emperor Ninkō of Japan (b. 1800)
February 27 – María Trinidad Sánchez, heroine of the Dominican War of Independence (b. 1794)
March 17 – Friedrich Bessel, German mathematician and astronomer (b. 1784)
May 11 – Jane Irwin Harrison, de facto First Lady of the United States (b. 1804)
May 12 – Sir Robert Otway, British admiral (b. 1770)
May 23 – Franciszek Ksawery Drucki Lubecki, Polish politician (b. 1778)
June 1 – Pope Gregory XVI (b. 1765)
June 8 – Rodolphe Töpffer, Swiss author, painter, and caricature artist (b. 1799)
June 13 – Jean Baptiste Benoît Eyriès, French geographer, author and translator (b. 1767)
Күні белгісіз
Мария Медина Коэли, итальяндық дәрігер (1764 ж. туған)