Екінші дүниежүзілік соғыстағы польшаның жеңіл танкысы 7TP
7TP
Екінші дүниежүзілік соғыстағы польшаның 7TP жеңіл танкысы туралы ақпарат. Vickers 6 ton негізінде жасалған, 150 дана ғана шығарылған. C7P тракторының базасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
7TP (полякша: siedmiotonowy polski 7 тонналық) – Екінші дүниежүзілік соғыстағы поляк жеңіл танкысі. Ол британдық Vickers 6 тонналық танкысінен дамытылды. 1939 жылғы Польшаға жасалған шабуыл кезінде Польша армиясының стандартты танкысі болды, оның өндірісі 150 машинадан аспады. Оның шассиі C7P артиллериялық тракторының негізі ретінде қолданылды.
WW2 Polish light tank
The 7TP (siedmiotonowy polski 7 tonne Polish) was a Polish light tank of the Second World War. It was developed from the British Vickers 6 ton. A standard tank of the Polish Army during the 1939 Invasion of Poland, its production did not exceed 150 vehicles. Its chassis was used as the base for the C7P artillery tractor.
Дизайн
7TP – британдық Vickers 6 тонналық Mark E танкісінің поляк үлгісі. Vickers танкісімен салыстырғанда 7TP-нің негізгі жаңалықтары: жақсы, сенімді және қуатты дизельді қозғалтқыш, 37 мм танкіге қарсы зеңбірек, қалың броня (алдыңғы жағында 13 мм орнына 17 мм), жетілдірілген желдеткіш, Гундлах танкі перископы және радио. 1935 жылдан соғыс басталғанға дейін 132 танк, сондай-ақ төрт темір прототип өндірілді. 7TP таңбасы «7 тонна, поляк» дегенді білдіреді (іс жүзінде бастапқы прототиптен кейін салмағы 9 тоннаға дейін артты). 7TP көбінесе әлемдегі алғашқы (сериялық) дизельді танк деп есептелсе де, бұл құрмет шын мәнінде 1934 жылдан бастап дизельді қозғалтқышпен шығарылған жапондық 89B I Go Otsu танкісіне тиесілі. Одан басқа, дизельмен жұмыс істейтін бірінші мақсатты жобаланған танк туралы талас 1935 жылы сериялық өндіріске кірген 95-ші типті Ха Гомен байланысты. Британдық алдыңғы үлгісі сияқты, 7TP бастапқыда екі нұсқада өндірілді: 2 Ckm wz.30 пулеметтерімен қаруланған екі мұнаралы нұсқа және 37 мм Bofors wz. 37 зеңбірегімен қаруланған бір мұнаралы нұсқа. Алғашқы сынақтардан кейін екі мұнаралы нұсқаның ескіргені және атыс қуаты жеткіліксіз екені анық болды, сондықтан ол заманауи бір мұнаралы конструкцияға ауыстырылды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін екі мұнаралы танктердің көпшілігі бір мұнаралы нұсқаларға айналдырылды және Польшада тек 24 екі мұнаралы тип қызметте болды (шамамен 108 бір мұнаралы типке қарағанда). Екі және бір мұнаралы нұсқалардың арнайы таңбаламалары болған жоқ. Кейбір қазіргі кітаптарда олар ресми емес түрде «7TP dw.» және «7TP jw.» деп белгіленеді (полякша қысқартулар: dwuwieżowy – екі мұнаралы; jednowieżowy – бір мұнаралы). 1938 жылы Państwowe Zakłady Inżynierii 7TP-нің жақсы броньдалған нұсқасы – 9TP-нің 13 прототипін өндірді. 9TP ешқашан сериялық өндіріске енгізілмегенімен, бұл прототиптер 1939 жылдың қыркүйегінде Варшаваны қорғау кезінде қолданылды.
The 7TP was the Polish development of the British Vickers 6 ton Mark E tank licence. Comparing to Vickers, the main new features of 7TP were: a better, more reliable and powerful diesel engine, a 37 mm anti tank gun, thicker armour (17 mm instead of 13 mm on the front), modified ventilation, the Gundlach tank periscope, and a radio. About 132 tanks were produced between 1935 and the outbreak of the war, plus four iron prototypes. The designation 7TP meant "7 Tonne, Polish" (in fact its weight increased to 9 tonnes after the initial prototype). Although the 7TP is often claimed to be the world's first (production) diesel powered tank, this distinction actually goes to Japanese Type 89B I Go Otsu, produced with a diesel engine from 1934 onwards. Barring that, the claim of a first purpose designed diesel powered tank is tied with Type 95 Ha Go, whose series production also commenced in 1935. Like its British predecessor, the 7TP was initially produced in two variants: twin turret version armed with 2 Ckm wz.30 machine guns, and a single turret version, armed with 37 mm Bofors wz. 37 gun. After initial tests, it became clear that the twin turret variant was obsolete and lacked firepower, so it was abandoned in favour of the more modern single turret design. Prior to the outbreak of World War II most of the twin turret tanks were converted to single turret versions and only 24 twin turret types remained in Polish service (as opposed to roughly 108 of the other type). Twin and single turret variants had no specific designations. In some modern books they are unofficially designated "7TP dw." and "7TP jw." (Polish abbreviations for dwuwieżowy – dual turreted; jednowieżowy – single turreted). In 1938 Państwowe Zakłady Inżynierii also produced 13 prototype models of a better armored version of the 7TP – the 9TP. Although the 9TP never entered production, these prototypes were used in the defense of Warsaw in September 1939.
Шетелдік мүдделер
Румыния 1935 жылдың күзінде болашақта сатып алу мақсатында 7TP танкын бағалау үшін әскери комиссия жіберді. Танк далалық сынақтарда жақсы көрсеткенімен, румын офицерлерін поляк прототипінің бронясы әсер етпеді және олар Чехословакияның LT vz. 35 танкын сатып алуды ұсынды.
Romania sent a military commission in late autumn 1935 to evaluate the 7TP for a future acquisition. Although the tank fared well during field trials, the Romanian officers were not impressed by the armour of the Polish prototype and instead recommended the acquisition of the Czechoslovak LT vz. 35 tank.
Жауынгерлік тарихы
Барлық 7TP танктері 1939 жылы Польшаға неміс басқындығы кезінде Польшаны қорғауда жауынгерлік қимылдарға қатысты. Олардың көпшілігі екі жеңіл танк батальонына (1-ші және 2-ші) қосылды. Қалған танктер, яғни оқу-жаттығулар үшін пайдаланылған, сондай-ақ соғыс басталғаннан кейін дайын болған танктер Варшаваны қорғауда импровизацияланған танк бөлімінде қолданылды. Техникалық тұрғыдан сол кездегі неміс жеңіл танктерінен артық болғанымен, 7TP соғыстың барысын өзгертуге жеткіліксіз болды. 1-ші жеңіл танк батальоны (49 бір мұнаралы танк) Пруссия армиясының құрамында, Польша армиясының стратегиялық резервтік күші ретінде шайқасты. 1939 жылдың 4 қыркүйегінде шайқасқа кірісіп, көбінесе мобильді резерв және шегінуді қамтамасыз ету рөлінде ерекше көзге түсті. Ол бірнеше шайқастарда, ең бастысы Пшедборж, Сулейов, Иновлодз, Одрзивул және Држевица шайқастарында шайқасты. 8 қыркүйекте поляк күштерінің орталық бөлігіне қарсы неміс шабуылын тоқтата алды, бірақ келесі күні негізгі күштен бөлініп, артқа шегінуге мәжбүр болды. Батальонның бір бөлігі Гловачов шайқасында жойылды, ал қалған бөлігі 13 қыркүйекте Висланың арғы жағына өтіп, Люблин армиясына және полковник Стефан Ровецкийдің Варшава бронемашиналы мотобригадасына қосылды. Осы бөлімнің құрамында батальон Жозефов шайқасына қатысып, Львовқа және румындық көпірбасына шабуыл жасауға тырысқан поляк бөлімдерінің алғы шебін құрады. 1939 жылдың 21 қыркүйегінде Томашов-Любельский шайқасынан кейін қалған танктер экипаждармен жойылды және бөлім немістерге берілді. 2-ші жеңіл танк батальоны (49 бір мұнаралы танк) Лодзь армиясының Пётркув операциялық тобына қосылды. Ол 4 қыркүйекте Прудка өзенінің жанында, Бельхату маңында шайқасқа түсті. Келесі күні оған поляктардың Пётркувқа қарсы шабуылын бастау бұйырылды, бірақ шабуыл сәтсіз аяқталды, өйткені немістерден кейбір жерлерді қайтарып алып, неміс танктері мен бронемашиналарын жойғанмен, миссияның мақсатына жетілмеді (немістер өз позицияларын артиллериямен нығайтты). Бөлім 2 танкты жоғалтып, тағы 6 танк істен шығып қалды. Бөлімде 24 толыққанды жұмыс істейтін танк қалды. Содан кейін батальон қайта жиналып, Варшаваға, содан кейін Брестке қайтты, онда ол поляк 60-шы жаяу әскер дивизиясының жұмылдырылуын қорғады. 15 қыркүйекте ол екі күндік Влодава шайқасына қатысты, бірақ әуе шабуылдарынан ауыр зардап шекті және оңтүстікке қарай шегінді. Қалған 11 танкты экипаждар майдың жетіспеуіне байланысты жоюға мәжбүр болды. 17 қыркүйекте Кеңес Одағы Германияға қарсы Польшадағы соғысқа қосылғаннан кейін экипаждар мен бөлім қызметкерлері Румыния шекарасын өтті. Варшавада табылған қалған танктер Варшава қорғанысының басшылығымен жеңіл танктердің 1-ші және 2-ші роталарын құрады. 1-ші ротада бұрын оқу-жаттығулар үшін пайдаланылған 11 екі мұнаралы танк болды. Варшава қоршауының алғашқы кезеңдерінде бөлім Варшаваның Океция маңындағы және онда орналасқан ірі әуежай үшін ауыр шайқастарға қатысты. Танкіге қарсы қару-жарақ жетіспегендіктен 1-ші ротаның танктері зардап шекті және 12 қыркүйекте артқа шегінді, онда бөлім 2-ші ротаға қосылды. 2-ші ротада 11 бір мұнаралы танк, сондай-ақ басқа да бронетранспорт құралдарының белгісіз саны болды. Ол Вола ауданын неміс жаяу әскері мен бронетанкілік бөлімшелерінен сәтті қорғауға қатысты. Сондай-ақ, ол тактикалық қарсы шабуылдар үшін де қолданылды, мысалы Вавржишев ауылы үшін, онда рота қарсыластың шабуылға дайындығын бұза алды. 15 қыркүйекте ротаға Варшавадан солтүстікке қарай Кампинос орман арқылы Бзура шайқасынан кейін шегінген Познань армиясының күштерімен байланысуды мақсат еткен поляк шабуылының алғы шебі болу бұйырылды. Неміс әуе шабуылдары жеке құрам мен танктерде ауыр шығынға ұшыраса да, шабуыл сәл сәтті аяқталды. Қалған 7TP танктері Варшаваны қорғау аяқталғанға дейін, 27 қыркүйекте майданның әртүрлі секторларында қолданылды, содан кейін олар экипаждармен жойылды. Сонымен қатар, бір 7TP Кеңес әскерлері Польшаға шабуыл жасаған кезде тұтқынға алынды. Жауынгерлік тәжірибе 7TP-де қолданылатын Bofors wz. 37 танкіге қарсы зеңбірегі сол кездегі кез келген неміс танктерінің бронясын, тіпті ең жаңа Panzer IV-тің бронясын да тесіп өте алатынын көрсетті. Екінші жағынан, 7TP әуе шабуылына қарсы өте нашар брондалған.
All 7TP tanks took part in combat in the defence of Poland during the German Invasion of Poland in 1939. Most of them were attached to two light tank battalions (the 1st and the 2nd). The remaining tanks, that is the ones used for training as well as tanks that were finished after the outbreak of the war, were used in an improvised tank unit fighting in the defence of Warsaw. Although technically superior to any of the German light tanks of the era, the 7TP was too scarce to change the outcome of the war. The 1st Light Tank Battalion (49 single turret tanks) fought in the ranks of the Prusy Army as part of the strategic reserve force of the Polish Army. It entered combat on September 4, 1939, and fought with distinction in a variety of roles, mostly as a mobile reserve and for covering the withdrawal. It fought in a number of battles, most notably in the battles of Przedbórz, Sulejów, Inowłódz, Odrzywół and Drzewica. On September 8 it managed to stop the German advance on the centre of the Polish forces, but the following day it got separated from the main force and had to be withdrawn to the rear. Part of the battalion was destroyed in the Battle of Głowaczów, while the remainder on September 13 managed to break through to the other side of the Vistula, where it joined the Lublin Army and Col. Stefan Rowecki's Warsaw Armoured Motorised Brigade. As part of that unit, the battalion took part in the Battle of Józefów and formed part of the spearhead of the Polish units trying to break through to Lwów and the Romanian Bridgehead. After the Battle of Tomaszów Lubelski, on September 21, 1939, the remaining tanks were destroyed by their crews and the unit surrendered to the Germans. The 2nd Light Tank Battalion (49 single turret tanks) was attached to the Piotrków Operational Group of the Łódź Army. It entered combat on September 4 near the river of Prudka, Bełchatów. The following day it was ordered to lead the Polish counter assault on Piotrków, but the attack failed because, in spite of retaking some ground from the Germans and destroying German tanks and armored vehicles, the objectives of the mission were not met (the Germans reinforced their positions with artillery). The unit lost 2 tanks and 6 more were taken away disabled. The unit was down to 24 fully operational tanks. The battalion was then rallied and withdrew to Warsaw and then to Brześć, where it shielded the mobilization of the Polish 60th Infantry Division. On September 15 it took part in a two days long Battle of Włodawa, but suffered heavy losses due to air bombardment and was withdrawn southwards. The remaining 11 tanks had to be destroyed by the crews due to lack of oil and on September 17, after the Soviet Union joined Germany in her war against Poland, the crews and the staff of the unit crossed the border with Romania. The remaining tanks found in Warsaw were formed into the 1st and 2nd Company of Light Tanks by the Command of the Defence of Warsaw. The 1st company had 11 twin turreted tanks, previously used for training. In the opening stages of the Siege of Warsaw the unit took part in heavy fighting for Warsaw's suburb of Okęcie and the major airport located there. Due to lack of anti tank armament, the tanks of the 1st company suffered losses and were withdrawn to the rear on September 12, where the unit was joined with the 2nd company. The 2nd company had 11 single turret tanks, as well as an unknown number of other armoured vehicles. It took part in successful defence of the borough of Wola against German infantry and armoured units. It was also used for tactical counterattacks, among others for the village of Wawrzyszew, where the company managed to disrupt enemy preparations for the assault. On September 15 the company was ordered to form a spearhead of the Polish attack aimed at linking up with the forces of the Poznań Army withdrawing after the Battle of Bzura through the Kampinos forest north of Warsaw. The attack ended up as a minor success, although the German aerial bombardment caused heavy losses both in personnel and in tanks. The remaining 7TP tanks were used on various sectors of the front until the end of the defence of Warsaw on September 27, when they were destroyed by their crews. At the same time, one 7TP was captured by the Soviets during their invasion of Poland. The combat experience proved that the Bofors wz. 37 anti tank gun used in the 7TP was able to penetrate the armour of any of the German tanks of the time, including the newest, the Panzer IV. On the other hand, the 7TP was too lightly armoured, especially against aerial bombardment.
Қайта құру
7TP танкілерінің толық түрлері бүгінге дейін сақталған жоқ, бірақ Варшавадағы Польша армиясы мұражайы үшін танкінің көшірмесін жасау жоспарлануда. 1939 жылдың қыркүйегінде шабуылдаған немістерге қарсы қолданылған және кейін Францияда немістер қолданған 7TP танкісінің мұнаралық қаруы Лондондағы Польша институты мен Сикорский мұражайында қойылған. 7TP Бельско-Бяла қаласында қайта құрастырылуда, оның қайта құрастыруына Польшаның әртүрлі жерлерінен табылған көптеген түпнұсқа бөлшектер енгізіледі. Қазір ол түпнұсқа беріліс қорабына ие және жақын арада түпнұсқа 37 мм Bofors қаруымен жарақтандырылады. Шынжырлар T-26 танкісінен алынған. Қайта құрастырушылар өз жұмыстарының барысы туралы түрлі қайта жаңғыртушылардың басқосуларында және тарихи жылдық мерекелерде баяндады.
No complete 7TP tanks have survived to this day, although it is planned to build a copy of the tank for the Museum of the Polish Army in Warsaw. A turret gun from a 7TP which was used against the invading Germans in September 1939 and later employed by the Germans in France, is on display in the Polish Institute and Sikorski Museum in London. A 7TP is being reconstructed in Bielsko Biała, its reconstruction will include many original parts recovered from various places in Poland. It now has an original gearbox and will be soon armed with an original 37mm Bofors gun. The tracks come from a T 26. The reconstructors presented progress of their work at various reenactors' meetings and historic anniversaries.