Кіріспе

Фрэнсис Хатчесон (13 тамыз 1721 – 5 қыркүйек 1784) – ирланд скрипашисі, композитор, дәрігер және химия сабақтарын оқыған оқытушы. Оның тегі көбінесе "Хатчинсон" деп жазылып қателескен. Ол өзінің музыкасын "Франсис Ирландия" деген атпен шығарған.

Ерте өмір

Фрэнсис Хатчесон Дублинде дүниеге келді. Оның ата-анасы философ Фрэнсис Хатчесон және оның әйелі Мэри (туған аты Уилсон) болды.

Оның әкесі 1729 жылы Глазго университетінің моральдық философия кафедрасына тағайындалды, бұл отбасының көшіп кетуіне себеп болды. Хатчесон Глазго университетінде оқыды, 1744 жылы магистр дәрежесін, ал 1750 жылы медицина докторы ғылымын қорғады. Оның әкесі 1746 жылы қайтыс болды, соның салдарынан кіші Хатчесонға Баллихакаморе және Друмалиг, Сентфилд, Даун графтығындағы, сондай-ақ Лонгфорд графтығындағы мүлік қалды. Хатчесон ағасы ұлына өзінің жазбаларын жариялау үшін жинау міндетін тапсырды. Әкесінің әріптесі, пастор Уильям Личманның көмегімен бұл міндет 1755 жылы Эдвард Синге арналған «Әдеп философиясының жүйесі» деген кітапты жариялау арқылы аяқталды.

Медициналық және ғылыми өмір Дублинде

Фрэнсис Хатчесон 1754 жылдың қаңтар айында Дублиндегі Корольдік дәрігерлер колледжіне қабылданды және Меат ауруханасына тағайындалды. Ол 12 шілде 1760 жылы Дублиндегі Тринити колледжінде химия пәнінен дәріс оқуға тағайындалды. 1761 жылдың 22 қарашасында Тринити колледжінен физика ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Ол студенттерге ғана емес, сонымен қатар халыққа ашық курстар да өткізді. Хатчесон 1767 жылдың 3 қарашасында Тринити колледжіндегі қызметінен кетті, бұл Корольдік дәрігерлер колледжінің мүшесі болып сайланған күнінен кейін болды. 1774 жылы Ротунда ауруханасына консультант-дәрігер болып тағайындалды және 1784 жылға дейін осы лауазымда қалды. Ол осы кезеңде Басқару кеңесінің де мүшесі болды. 1777 және 1780 жылдары Ирландия Корольдік дәрігерлер колледжінің президенті болды.

Музыкалық мансап

Фрэнсис Хатчесон – жақын скрипкашы, және ол, мүмкін, 1757 жылы Дублинде Лорд Морнингтон құрған Музыкалық академияның негізін қалаушы мүшесі болған «Доктор Хатчинсон» болса керек. Ол сол оркестрде скрипкада ойнаған. Сондай-ақ, «Доктор Хатчинсон» (төрт «дәмі тамаша джентльменнің» бірі) Ротунда ауруханасына көмек көрсету үшін қайырымдылық концерттерін ұйымдастыру комитетінің мүшесі ретінде тізілген. «Франциск Ирландия» псевдонімімен ол глейлер, кэтчтер және мадригалдар жазды. Бұл шығармалардың көпшілігі үш дауысқа (үш сопрано немесе екі сопрано және бас) арналған. Ол өзінің шығармашылығы туралы жұртшылықтың білуі оның кәсіби болашағына кері әсер етуінен сескеніп, осы псевдонимді қабылдаған деседі. The Noblemen's and Gentlemen's Catch Club оның үш шығармасына жүлде берді: «As Colin One Evening» (1771), «Jolly Bacchus» (1772) және «Where Weeping Yews» (1773). Томас Уорреннің «Кэтчтер, канон және глейлер жинағы» (Лондон, шамамен 1763–94 жж.) сериясына оның он бір глейі мен сегіз кэтчі енген. Хатчесонның туындылары басқа жинақтарда да жарияланды, соның ішінде Генри Маунтиннің «Джентльмендердің кэтч кітабы» (Дублин, шамамен 1790 ж.). Гров сөздігі (1900) Хатчесонды «көптеген құнды вокалдық композициялардың авторы» деп сипаттайды және оның «әдемі мадригалы, 'Return, return, my lovely maid,' – барлық елде танымал» екенін айтады.

Жеке өмір және өлім

Хатчесон Дублиннің Стаффорд көшесіндегі 32-ші үйінде тұрды. Ол Сара Кард ханымға үйленді. Олардың үш қызы мен бір ұлы болды, оның да аты Франсис еді. Бұл ұлы кейіннен пастор, доктор Фрэнсис Хатчесон, Донагади шлютері болды. Фрэнсис Хатчесон Дублинде 63 жасында қайтыс болды.