Кіріспе
Joseph Locke FRSA (9 тамыз 1805 – 18 қыркүйек 1860) – XIX ғасырғы ағылшын азаматтық инженеры, ең көп жұмыстары теміржол жобаларымен байланысты. Локк Роберт Стивенсон және Изамбард Кингдом Брунел қатарлы теміржол құрылысын дамытудың маңызды пионерлерінің бірі саналады.
Joseph Locke FRSA (9 August 1805 – 18 September 1860) was an English civil engineer of the nineteenth century, particularly associated with railway projects. Locke ranked alongside Robert Stephenson and Isambard Kingdom Brunel as one of the major pioneers of railway development.
Ерте өмір және мансап
Локк Йоркширдегі Шеффилд қаласында туды, бес жасында жақын орналасқан Барнслиге көшіп келді. 17 жасқа келгенде Джозеф Тайн өзенінің оңтүстік жағалауындағы Пелауда Уильям Стобарттың және өз әкесі Уильямның басшылығымен тәлімгерлікке алынды. Ол тәжірибелі кен инженері болатын, жерді зерттеуге, шахталар қазуға, темір жолдар, туннельдер мен стационарлық двигательдер салуға қабілетті еді. Джозефтің әкесі Джордж Стивенсон оттықшы болған кезде Тайнсайдтағы Уоллботтл кенішінде менеджер болып жұмыс істеген. 1823 жылы, Джозеф 17 жасқа толғанда, Стивенсон Стоктон және Дарлингтон теміржолын жоспарлауға қатысты. Ол және оның ұлы Роберт Стивенсон Уильям Локк пен оның ұлына Барнслиге барып, Джозефтің Стивенсондарда жұмыс істеуіне келісім жасады. Стивенсондар жаңа теміржол үшін локомотивтер шығару мақсатында Форт-стрит, Ньюкасл-апон-Тайн жанында локомотивтер зауытын ашты. Жозеф Локк жас болғанына қарамастан, көп ұзамай өкіметтік лауазымға ие болды. Ол Роберт Стивенсонмен жақын дос болды, бірақ 1824 жылы Роберт үш жылға Колумбияға жұмыс істеуге кеткен кезде олардың достығы үзілді.
Ливерпуль мен Манчестер темір жолы
Джордж Стивенсон Ливерпуль мен Манчестер темір жолының бастапқы жобасын жасады, бірақ оның кемшіліктері бар екені анықталды, содан кейін осы жолды талантты жас инженер Чарльз Вигнолес қайта жобалады. Директорлар Жозеф Локке жоспарланған туннельдерді зерттеп, есеп дайындауды тапсырды. Есепте Стивенсонның бұрынғы жұмысына қатысты сын пікірлер көп айтылды. Стивенсон ашуға булықты, осыдан кейін екеуінің арақатынасы шиеленісті, бірақ Локк Стивенсонның жұмысын жалғастырды, мүмкін, оның қабілетін мойындағандықтан. Стивенсонның жұмысына көп сын айтылса да, 1826 жылы жаңа жолға қатысты заң қабылданғаннан кейін Стивенсон инженер болып тағайындалды және ол Жозеф Локты өзінің көмекшісі етіп, Вигнольспен бірге жұмыс істеуге тағайындады. Бірақ Стивенсон мен Вигнольс арасындағы келіспеушілік Вигнольстың отставкаға кетуіне әкелді, соның салдарынан Локк жалғыз инженердің көмекшісі болды. Локк жолдың батыс бөлігіне жауапкершілікті алды. Ең үлкен қиындықтардың бірі – Chat Moss, үлкен батпақ, оны кесіп өту қажет болды. Бұл жетістік үшін Стивенсон мақталып жүргенімен, батпақты кесіп өтудің дұрыс жолын ұсынған Локк екеніне сенушілер де бар. Ливерпуль мен Манчестер темір жолын салу кезінде Стивенсон ірі құрылыс жобаларын ұйымдастырудағы қабілетсіздігін көрсетті. Ал Локк күрделі жобаларды басқарудағы шеберлігімен танымал болды. Жаңа темір жол директорлары келісімге келіп, Локкқа жолдың солтүстік бөлігін, ал Стивенсонға оңтүстік бөлігін тапсырды. Бірақ Стивенсонның әкімшілік нашарлығы тез байқалды, ал Локк өзінің бөлігі үшін шығындарды мұқият және жылдам бағалап, Стивенсонның бөлігі үшін бірде-бір келісімшартқа қол қойылмастан бұрын, өзінің бөлігіне арналған барлық келісімшарттарға қол қойды. Темір жол компаниясы Стивенсонға шыдамынан безіп, екеуін де бірлескен инженерлер етіп келісімге келуге тырысты. Бірақ Стивенсонның мақтанышы оған мұны қабылдауға мүмкіндік бермеді, сондықтан ол жобадан бас тартты. 1835 жылдың күзінде Локк жолдың бас инженеры болды. Бұл екеуінің арақатынасын нашарлатты және Локк пен Роберт Стивенсон арасындағы қарым-қатынасқа керіс бұзды. Осы уақытқа дейін Локк Джордж Стивенсонның көлеңкесінде болды. Одан кейін ол өзінің жеке жолын таңдап, өзінің жетістіктерімен мойындалды. Жол 1837 жылдың 4 шілдесінде ашылды. Локк Стивенсонға қарағанда жұмыс берушілердің ақшасына құн табуға көбірек бейімді болды. Пенкридж виадугы үшін Стивенсон 26 000 фунт стерлингтік ұсыныс алды. Локк жұмысты бастағаннан кейін, ол әлеуетті мердігерге толыққанды ақпарат берді және бағаны 6 000 фунт стерлингке дейін төмендетті. Локк сондай-ақ туннельдерден қашуға тырысты, өйткені сол кезде туннельдер көбінесе жоспарланғаннан ұзаққа созылып, қымбатқа түсетін. Стивенсондар 1:330 еңістің қозғалтқышқа ең жоғарғы шек екенін есептеді және Роберт Стивенсон Лондон мен Бирмингем темір жолында жеті туннельді пайдаланып, бұл шығынды және кешіктіруді арттырды. Локк Гранд-Джанкшн жолында туннельдерден мүлдем бас тартып, Крюден оңтүстікке қарай алты шақырымда еңіс шегінен асып кетті. Локктың шығынды дәл бағалау қабілетінің дәлелі ретінде Гранд-Джанкшн жолының құрылысы бір шақырымына 18 846 фунт стерлингке дейін жетті, ал Локк 17 000 фунт стерлинг деп бағалаған еді. Бұл Лондон мен Бирмингем темір жолы (Роберт Стивенсон) және Ұлы Батыс темір жолы (Брунел) үшін шамамен алынған шығындармен салыстырғанда таңғаларлық дәлдік. Оңтүстікте ол Лондон мен Саутгемптон темір жолында, кейіннен Лондон мен Оңтүстік-Батыс темір жолы деп аталды, басқа құрылыстармен қатар, Тоғыз Елмс-Ватерлоо виадугына дейін, Ричмонд темір жолының көпірі (1848, кейіннен ауыстырылды) және Барнс темір жолының көпірі (1849), екеуі де Темза өзенінің үстінен, Микельдевердегі туннельдер, және 12 аркалы Quay Street виадугы және 16 аркалы Кэмс Хилл виадугы, екеуі де Фарехамда (1848). Ол Еуропадағы көптеген темір жолдарды жоспарлауға және салуға белсене қатысты (Джон Милройдың көмегімен), соның ішінде Ле-Хавр, Руан, Париж темір жолы, Барселонадан Матаро желісі және Голландияның Рейн темір жолы. Ол 1842 жылы Версальдегі пойыз апаты кезінде Парижде болды және теміржол инспекциясының генералы Чарльз Паслиге оқиға туралы мәлімдеме жасады. Ол сондай-ақ жаңа Париж-Ле-Хавр байланысына салынған виадуктың бірінің күйреуіне куә болды. Барантинде Руанның жанындағы виадук тас пен кірпіштен салынған, ол желідегі ең ұзын және ең биік виадук болды. Оның биіктігі 108 футқа жетеді, 27 аркадан тұрады, әрқайсысының ені 50 фут, жалпы ұзындығы 1600 футтан астам. Сол күні таңғы сағат 6-да (шамамен) жолға балласт тасыған бала (Руан жағынан екінші арка) құлап, қалғандары да одан кейін құлады. Бақытына орай, ешкім қаза болған жоқ, бірақ құрылымның астындағы диірменде жұмыс істеген бірнеше жұмысшылар жарақат алды. Локк катастрофалық құлаудың себебін жаңа әк цементіне әсер ететін қырауға және виадуктың балластпен уақтылы жүктемеге байланысты деп түсіндірді. Ол Томас Брассінің есебінен қайта салынды және бүгінге дейін сақталған. Францияда көптеген жаңа жолдарды құрған Локк елдегі алғашқы локомотив зауытын құруға да көмектесті. Локкның теміржол құрылыстарының ерекшеліктері – экономикалық тиімділік, мүмкіндігінше тас көпірлерді пайдалану және туннельдердің болмауы. Мысалы, Бирмингем мен Глазго арасында туннель жоқ. Ол сондай-ақ 1847 жылдан өліміне дейін Девондағы Хонитон округінің Парламент депутаты болды. Жозеф Локк 18 қыркүйекте 1860 жылы, көрінеу ішек қабынуынан қайтыс болды, аң аулау демалысында болғанда. Ол Лондонның Кенсал Грин зиратында жерленген. Ол Роберт Стивенсон мен Исамбард Брунелден бір жылға жуық уақытқа дейін көп өмір сүрді; үш инженер де 53 және 56 жас арасында қайтыс болды, Ролттың пікірінше, бұл жағдай тым көп жұмыс істеуге байланысты, олар өмірінің қысқа мерзімінде көптеген жетістіктерге жетті. 1862 жылы оның жесірі Фиби Локк Паркі Барнслиде оның естелігіне арналған ескерткіш салды. Онда Локк мүсіні және «Локк мұнарасы» деп аталатын декоративтік құрылыс бар. Локктың ең маңызды мұрасы – бүгінгі Батыс жағалау магистральдық темір жолы (WCML), ол Каледония, Ланкастер және Карлайл, Гранд-Джанкшн темір жолдарының Роберт Стивенсонның Лондон және Бирмингем темір жолымен біріктірілуінен құралған. Нәтижесінде WCML маршрутының шамамен үштен екі бөлігі Локк жоспарлап, салған.