Джон Лаббок: Банкир, саяхатшы және ғылымға қосқан үлесі
John Lubbock, 1st Baron Avebury
Жон Лаббок – британ банкірі, саяхатшы, ғалым. Археология ғылымын дамытып, "Палеолит" пен "Неолит" терминдерін енгізген. Мәдени мұраны қорғауға үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын банкирі және саясаткері (1834–1913)
English banker and politician (1834–1913)
Джон Любок, 1-ші Авебери бароны, 4-ші баронет (30 сәуір 1834 – 28 мамыр 1913), 1865 жылдан 1900 жылға дейін 4-ші баронет сэр Джон Любок ретінде танымал болды, ағылшын банкирі, либерал саясаткер, меценат, ғалым және көп салалы білуші. Любок отбасылық компаниясында банкир болып жұмыс істегенімен, археология, этнография және биологияның бірнеше саласына маңызды үлес қосты. Ол "Палеолит" және "Неолит" терминдерін Ескі және Жаңа тас дәуірін белгілеу үшін енгізді. Ол археологияны ғылыми дисциплина ретінде дамытуға көмектесті және эволюциялық теория бойынша пікірталастарға ықпал етті. Ол Ұлыбританияның археологиялық және сәулеттік мұрасын қорғауға арналған алғашқы заңды ұсынды. Сонымен қатар, ол X клубының негіздеуші мүшесі болды.
John Lubbock, 1st Baron Avebury, 4th Baronet, (30 April 183428 May 1913), known as Sir John Lubbock, 4th Baronet from 1865 until 1900, was an English banker, Liberal politician, philanthropist, scientist and polymath. Lubbock worked in his family company as a banker but made significant contributions in archaeology, ethnography, and several branches of biology. He coined the terms "Paleolithic" and "Neolithic" to denote the Old and New Stone Ages, respectively. He helped establish archaeology as a scientific discipline, and was influential in debates concerning evolutionary theory. He introduced the first law for the protection of the UK's archaeological and architectural heritage. He was also a founding member of the X Club.
Ерте өмір
Джон Люббок 1834 жылы дүниеге келді, ол Лондон банкирі, 3-ші баронет сэр Джон Люббоктың ұлы еді және Кент қаласының маңындағы Даун қаласының жанындағы Хай Элмс иелігіндегі отбасылық үйде өсті. Отбасының екі үйі болды: біреуі Джон туған 29 Итон-плейс, Белгрейв-скверде, ал екіншісі Митчам-Гроувте. Любок аға Кембридж университетінде математиканы оқыған және ықтималдық пен астрономия туралы еңбектер жазған. Ол Корольдік қоғамның мүшесі болды, сол кездегі ғылыми пікірталастарға белсенді қатысты, сондай-ақ Лондон университетінің вице-канцлері қызметін атқарды. 1842 жылы әкесі үйге "үлкен жаңалық" әкелді: жас Любок кейін бұл жаңалықтың жаңа пони туралы болуы мүмкін деп ойлағанын айтты және Чарльз Дарвиннің ауылдағы Даун Хаусқа көшіп келе жатқанын білгенде көңілі қалды. Жас жігіт көп ұзамай Даун Хаусқа жиі бара бастады және Дарвиннің жас достарының ең жақын адамына айналды. Олардың қарым-қатынасы жас Любоктың ғылым мен эволюциялық теорияға деген құштарлығын қозғады.
John Lubbock was born in 1834, the son of Sir John Lubbock, 3rd Baronet, a London banker, and was brought up in the family home of High Elms Estate, near Downe in Kent. The family had two homes, one at 29 Eaton Place, Belgrave Square where John was born, and another in Mitcham Grove. Lubbock senior had studied mathematics at Cambridge University and had written on probability, and on astronomy. A Fellow of the Royal Society, he was keenly involved in the scientific debates of the time, as well as serving as the Vice Chancellor of London University. During 1842, his father brought home a "great piece of news": the young Lubbock said later that he initially thought that the news might be of a new pony, and was disappointed to learn it was only that Charles Darwin was moving to Down House in the village. The youth was soon a frequent visitor to Down House, and became the closest of Darwin's younger friends. Their relationship stimulated young Lubbock's passion for science and evolutionary theory.
Бизнес және саясат
1870-ші жылдардың басында Люббок саясатқа көбірек қызығушылық таныта бастады. 1870 жылы және 1874 жылы ол Мейдстоун округінен Либералдық партияның Парламент мүшесі (депутат) болып сайланды. 1880 жылғы сайлауда ол орыннан айырылды, бірақ бірден Лондон университетінің мүшесі болып сайланды, ол 1872 жылдан бері вице-канцлер қызметін атқарды. 1879 жылы Люббок Банкирлер институтының алғашқы президенті болып сайланды. 1881 жылы ол Британ қауымдастығының президенті болды, ал 1881 жылдан 1886 жылға дейін Лондон Линнеев қоғамының президенті болды. Ол Томас Харр ұсынған, ел бойынша округтерге бөлудің орнына, көпмандатты округтерді пайдалануды қолдады, бұл идеяны Харр бірыңғай ауыстырылатын дауыс беру (STV) жүйесінде ұсынған болатын. Ғылымға қосқан үлесі үшін Люббок Оксфорд, Кембридж (онда ол 1886 жылы Реде лекторы болды), Эдинбург, Дублин және Вюрцбург университеттерінен құрметті дипломдар алды; сондай-ақ 1878 жылы Британ мұражайының қамқоршысы болып тағайындалды. 1902 жылдың тамызында ол ғылым мен өнер саласындағы "Пур-ле-Мерит" неміс орденімен марапатталды. 1888 жылдан 1892 жылға дейін Лондон сауда палатасының президенті болды, ал кейіннен Ұлыбритания сауда палаталары қауымдастығының президенті болды. Жергілікті саясатта ол 1889 жылдан 1890 жылға дейін Лондон округтік кеңесінің вице-төрағасы, ал 1890 жылдан 1892 жылға дейін төрағасы болды. 1891 жылы ол жаңа монетаның дизайнын жасау комитетінің төрағасы болды. 1900 жылдың 22 қаңтарында ол Вилтшир графтығындағы Авеберидегі Барон Авебери титулына ие болды, бұл титулы Ұлыбританиядағы ең ірі тас дәуірі ескерткішіне арналған, оны сақтауға ол көмектескен. Ол 1900-1902 жылдары Корольдік статистикалық қоғамның президенті болды. 1905 жылдың қарашасында Лорд Кортнимен бірге Англия мен Германия арасындағы қарым-қатынасты жақсарту мақсатында Ағылшын-неміс достық комитетін құрды, бұл комитет британдық соғыс партиясының ықпалына қарсы тұруға және Германияға қарсы насихаттарды тоқтатуға бағытталған. "Біз кітапханада отырсақ та, жердің барлық бұрыштарында бола аламыз" деген цитата көбінесе Люббокқа жатқызылады. Бұл нұсқа оның "Өмір рақаты" атты кітабында кездеседі.
In the early 1870s, Lubbock became increasingly interested in politics. In 1870, and again in 1874, he was elected as a Liberal Party Member of Parliament (MP) for Maidstone. He lost the seat at the election of 1880, but was at once elected member for London University, of which he had been vice chancellor since 1872. In 1879, Lubbock was elected the first president of the Institute of Bankers. In 1881, he was president of the British Association, and from 1881 to 1886, president of the Linnean Society of London. He is credited with the now common use of multi member districts instead of country wide districting proposed by Thomas Hare in his single transferable voting (STV) proposal. In recognition of his contributions to the sciences, Lubbock received honorary degrees from the universities of Oxford, Cambridge (where he was Rede lecturer in 1886), Edinburgh, Dublin and Würzburg; and was appointed a trustee of the British Museum in 1878. He received the German Order Pour le Mérite for Science and Arts in August 1902. From 1888 to 1892, he was president of the London Chamber of Commerce, and he was later President of the Association of Chambers of Commerce of the United Kingdom. In local politics, he was from 1889 to 1890 vice chairman and from 1890 to 1892 chairman of the London County Council. and was chairman of the committee of design for the new coinage in 1891. On 22 January 1900, he was raised to the peerage as Baron Avebury, of Avebury, in the county of Wiltshire, his title commemorating the largest Stone Age site in Britain, which he had helped to preserve. He was President of the Royal Statistical Society from 1900 to 1902. In November 1905, together with Lord Courtney of Penwith, he founded the Anglo German Friendship Committee which sought to counteract the influence of the British war party, whose anti German propaganda was then at its zenith, and smooth the way towards more amicable relations between England and Germany. The quotation, "We may sit in our library and yet be in all quarters of the earth", is often attributed to Lubbock. This variation appears in his book The Pleasures of Life.
Отбасы
Люббок сегіз бауыры мен үш қарындасының бірі болды; үш бауыры, Альфред, Невил және Эдгар, Кенттен бірінші сыныпты крикет ойнады. Эдгар мен Альфред футбол да ойнады және 1875 жылғы ФА кубогының финалында «Олд Этонс» командасы үшін бірге өнер көрсетті. Оның немере інісі Перси Любок белгілі әдебиетші болса, тағы бір немере інісі – жазушы және тарихшы Базиль Любок еді. Любок 1856 жылдың сәуір айында Эллен Фрэнсис Хорденге үйленді. Ол қайтыс болғаннан кейін бес жыл өткен соң, 1884 жылдың 17 мамырында Аугуст Питт Риверстің қызы Элис Лэйн Фоксқа үйленді. Ол Кенттегі Бродстейрстің жанындағы Кингсгейт қамалын отбасылық үйі ретінде қайта жаңартты, ол 1913 жылы сол жерде қайтыс болды. Оның үлкен ұлы Джон оның орнын басты. Ол Лондонның Фарнборо қаласындағы Сент-Джайлз-Аббот шіркеуіне жерленді. Үш жылдан кейін оның денесі қайтадан шығарылып, шіркеуден бірнеше жүз метр қашықтықтағы отбасылық зиратқа қойылды, қабірін белгілейтін алғашқы тас кельттік крестпен бірге. 1986 жылы Бромли кеңесі Любок отбасынан жасырып, крестті қайтадан шіркеудің басты зиратына орнатты.
Lubbock was one of eight brothers and three sisters; three brothers, Alfred, Nevile and Edgar, played first class cricket for Kent. Edgar and Alfred also played football and played together for Old Etonians in the 1875 FA Cup Final. His nephew, Percy Lubbock, was a prominent man of letters and another nephew was the writer and historian Basil Lubbock. Lubbock married Ellen Frances Horden in April 1856. Five years after her death, on 17 May 1884 he married Alice Lane Fox, the daughter of Augustus Pitt Rivers He rebuilt Kingsgate Castle, near Broadstairs in Kent, as his family home, where he died in 1913. He was succeeded by his eldest son, John. He was buried in St Giles the Abbott Church, in Farnborough, London. Three years later, his remains were disinterred and placed in a family burial ground a few hundred yards from the church, along with the original stone Celtic cross marking his grave. In 1986, Bromley Council, unknown to the Lubbock family, moved the cross back to the main church graveyard.