Португалия патшайымы Филипа Ланкастерская: Өмір және мұрасы

Кіріспе

Португалияның королевасы, 1387–1415 жылдары. Дания, Швеция және Норвегия королевасы, сондай-ақ Ланкастердің Филиппасы ретінде де танымал.

Ланкастердің Филиппасы (Filipa fiˈlipɐ; 31 наурыз 1360 – 19 шілде 1415) 1387 жылдан 1415 жылға дейін король I Иоаннның әйелі ретінде Португалия королевасы болды. Англияның патшалық отбасында дүниеге келген ол Виндзор шартының жасалуына ықпал етті және Португалияда "Нұрлы ұрпақ" деп аталған бірнеше баланың анасы болды.

Ерте өмір және білім

1360 жылдың 31 наурызында дүниеге келген Филиппа – Ланкастердің 1-ші герцогы Джон Гонт пен Ланкастердің Бланшының үлкен баласы еді. Филиппа балалық шағын анасы және оның бала күтушісі Модпен бірге отбасының әртүрлі иеліктерінде көшіп-қонып өткізді. Осы жерде ол үш жасқа кіші Елизавета және жеті жасқа кіші Генрих, кейіннен король Генрих IV атанған екі інісімен бірге тәрбиеленіп, білім алды. 1368 жылы Филиппаның анасы Бланш қайтыс болды. Оның әкесі 1371 жылы Кастилия королі Петрдің қызы Инфанта Констанцияға қайта үйленді, ал 1394 жылы Констанция қайтыс болғаннан кейін, ол бұрынғы сүйіктісі, Филиппаның тәрбиешісі болған Кэтрин Суинфордқа үйленді. Бұл қарым-қатынас және соңғы некеге отыруы жанжалды болып саналды, сондықтан Филиппа болашақта өзін мұндай ұяттан қорғайтын болды. Кэтрин Филиппа мен оның Ланкастер туыстарына ұнаған сияқты және Филиппаның білімінде маңызды рөл атқарды. Кэтрин Джеффри Чосермен жақын байланыста болды, өйткені оның әпкесі Филиппа Роэт Чосердің әйелі еді. Джон Гонт Чосердің меценаты болды, ал Чосер Филиппаның көптеген ұстаздары мен тәрбиешілерінің бірі ретінде отбасымен көп уақыт өткізді. Ол сол кездегі әйел үшін ерекше жақсы білім алды және Жон Friar-ден ғылымды, Жан Фруассардан поэзияны, ал Джон Уиклифтен философия мен теологияны оқыды. Филиппа король Жоан I-ге өкілеттікпен тұрмысқа шықты, ал португалдық ерекше дәстүр бойынша, оның орнына келген күйеу келінмен бірге болуға рұқсат етілді. Король Жоан I-нің орнына Жоао Родригес де Са келді. Неке, әдетте орта ғасырдағы ақсүйектер үшін, мемлекеттік және саяси одақ мәселесі болды, ал жұбайлар заңды түрде үйленгеннен кейін он екі күнге дейін кездеспеді. Филиппа өте қарапайым келбетті болды, ал король Жоан I (Жохан I)-нің үш баласы бар Инэс Перес Эстевес атты сүйіктісі болды. Олардың ұлы Афонсо Филиппа мен Джон үйленгенде он жаста еді. Филиппа Афонсо мен оның әпкесі Беатрис Португалия сарайында тәрбиеленуіне рұқсат берді (үшінші бала Бранка нәресте кезінде қайтыс болды). Олардың анасы Филиппаның бұйрығымен сарайдан кетіп, монастырда өмір сүрді, ал Филиппаның қолдауымен ол приоресса болды. «Кастилияның іс жүзіндегі патшасы» ретінде Джон Гонт корольдің жаңадан құрылған династияға талап етуіне қарсы тұруы мүмкін деген қорқыныш болды. 27 жастағы Филиппа алғаш рет күйеуге шығу үшін тым егде саналды, сондай-ақ сарай оның корольдің балаларын тудыруға қабілеттілігіне күмән келтірді; алайда Филиппа тоғыз бала туды, олардың алтауы ересекке дейін жетті.

Born on 31 March 1360, Philippa was the eldest child of John of Gaunt, 1st Duke of Lancaster, and Blanche of Lancaster. Philippa spent her infancy moving around the various properties owned by her family with her mother and her wet nurse, Maud. Here, she was raised and educated alongside her two younger siblings, Elizabeth, who was three years younger, and Henry, seven years younger, who would later become King Henry IV. Philippa's mother, Blanche, died in 1368. Her father remarried in 1371 to Infanta Constance of Castile, daughter of King Peter of Castile and on Constance's death in 1394, he married his former mistress, Katherine Swynford, who had been Philippa's governess. The affair and eventual marriage was considered scandalous, and in the future Philippa would protect herself against such embarrassment. Katherine seems to have been well liked by Philippa and her Lancastrian siblings and played an important role in Philippa's education. Katherine had close ties with Geoffrey Chaucer, since her sister, Philippa Roet, was Chaucer's wife. John of Gaunt became Chaucer's patron, and Chaucer spent much time with the family as one of Philippa's many mentors and teachers. She was remarkably well educated for a woman at the time and studied science under Friar John, poetry under Jean Froissart, and philosophy and theology under John Wycliffe. Philippa married King John I by proxy, and in keeping with a unique Portuguese tradition, the stand in bridegroom pretended to bed the bride. The stand in for King John I was João Rodrigues de Sá. The marriage itself, as was usually the case for the nobility in the Middle Ages, was a matter of state and political alliance, and the couple did not meet until twelve days after they were legally married. Philippa was considered to be rather plain, and King João I (John I) already had a mistress, Inês Peres Esteves, by whom he had three children. Their son Afonso was ten when Philippa and John married. Philippa allowed Afonso and his sister Beatrice to be raised in the Portuguese court (the third child, Branca, died in infancy). Their mother left the court at Philippa's command to live in a convent, and under Philippa's patronage, she became the Prioress. As the "de facto King of Castile," it was feared that John of Gaunt could challenge King John's claim to the newly installed dynasty. Philippa, at the age of 27, was thought to be too old to become a bride for the first time, and the court questioned her ability to bear the King's children; however, Philippa bore nine children, six of whom survived into adulthood.

Сотта ықпал ету

Филиппа патшайымдық құдайшылдық танытып, "әйелдің күйеуінің ісіне араласуы ұятты нәрсе болар еді" деген пікір білдіргенімен, үш үлкен ұлына асыл тастармен қапталған қылыштар сыйлады, оларды болашақ рыцарьдық атақтарында қолдану үшін, және әрқайсысына Шынайы айқыштан бір бөлік беріп, "сенімін сақтап, өз дәрежесінің міндеттерін орындауға" бұйырды. Басында оған үйленгісі келмеген патша, әйеліне қатты байланысты болып, оның өлім ауруына "оның тамақ ішуге де, ұйықтауға да шамасы келмейтіндей қатты қайғырды" делінеді. Өлген кезде ол бірнеше дін қызметкерлерімен дұға етіп, "ешқандай қиындықсыз, азапсыз жанын жаратушының қолына тапсырды, ерініне әлемдік өмірден безгендей күлімсіреу пайда болды". Бланш Филиппа "Тамаша Ұрпақтың" (португалша: Ínclita Geração) анасы ретінде танылды. Оның қалған балалары өздерінің тарихи маңызды еңбектерін жасады. Эдуард Португалияның он бірінші патшасы болды және оны "Философ" немесе "Сөзді" деп атады. Генрих Теңізші Африкаға экспедициялар ұйымдастырды. Филиппаның ықпалы әдеби шығармаларда көрсетілген. Ортағасырлық француз ақыны Эвсташ Дешам өзінің балладаларының бірін "Ланкастрлық Фелиппеге" арнады, ол Гүл орденінің жақтасы болды. Сондай-ақ, Джеффри Чосердің "Жақсы әйелдер туралы аңыз" поэмасындағы Алькест кейіпкері арқылы Филиппаға сілтеме жасаған болуы мүмкін деген пікір бар.