«Ганзел мен Гретель» операсы – Э.Хумпердинктың ертегі операсы, Гримм ертегісі негізінде жазылған. Халық музыкасынан шабыттанған шығарма, «Кеш батасы» әнімен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Энгельберт Хампердинк операсы
Engelbert Humperdinck opera
Хансель мен Гретель (немісше: Hänsel und Gretel) – он тоғызыншы ғасыр композиторы Энгельберт Хампердинктың операсы. Ол оны «ертегі операсы» (Märchenoper) деп сипаттады. Либретто авторы – Хампердинктың әпкесі Адельхейд Ветте, ол операны Гримм ағайындыларының осы аттас ертегісі негізінде жазған. Опера халық музыкасынан шабыттанған тақырыптарымен көпке танымал, олардың ең белгілісі – 2-ші актідегі «Кешкі бата» («Abendsegen»). Опера идеясын Хампердинкке оның әпкесі ұсынды, ол оған балалары үшін Рождествоға арнап жазған әндеріне музыка жазуды сұрады, бұл әндер «Хансель мен Гретель» ертегісіне негізделген еді. Бірнеше түзетулерден кейін, музыкалық эскиздер мен әндер толыққанды операға айналды. Хампердинк «Хансель мен Гретель» операсын 1891 және 1892 жылдары Франкфурт қаласында жазды. Операның тұңғыш қойылымы 1893 жылғы 23 желтоқсанда Веймардағы Хофтеатрда Рихард Штраустың дирижерлігімен өтті. Опера алғашқы қойылымдарынан бері Рождествомен байланыстырылып келеді және бүгінгі күнге дейін көбінесе Рождество мезгілінде қойылады.
Hansel and Gretel (German: Hänsel und Gretel) is an opera by nineteenth century composer Engelbert Humperdinck, who described it as a Märchenoper (fairy tale opera). The libretto was written by Humperdinck's sister, Adelheid Wette, based on the Grimm brothers' fairy tale of the same name. It is much admired for its folk music inspired themes, one of the most famous being the "Abendsegen" ("Evening Benediction") from act 2. The idea for the opera was proposed to Humperdinck by his sister, who approached him about writing music for songs that she had written for her children for Christmas based on "Hansel and Gretel". After several revisions, the musical sketches and the songs were turned into a full scale opera. Humperdinck composed Hansel and Gretel in Frankfurt in 1891 and 1892. The opera was first performed in the Hoftheater in Weimar on 23 December 1893, conducted by Richard Strauss. It has been associated with Christmas since its earliest performances and today it is still most often performed at Christmas time.
Аудио
1929: Манчестер (Англия) балалар хоры Hallé оркестрімен бірге 24 маусымда Columbia Records үшін «Хансель мен Гретель» операсынан «Кешкі бата» жазды. Бұл Генри Перселлдің «Нимфалар мен шопандар» шығармасының «B» жағы болды, ол Ұлыбританиядағы радиода 30 жылдан астам уақыт бойы үлкен табысқа ие болды және 1989 жылы EMI компаниясымен «Алтын дискі» сыйлығымен марапатталды. 1947: Метрополитен операсының ағылшын тіліндегі алғашқы толық жазбасы, басты рөлдерде Ризе Стивенс және Надин Коннер. Альбом алғаш рет Columbia Masterworks Records компаниясымен 78 айналымдық пластинкалар жиынтығы ретінде шығарылды және бір жылдан кейін LP форматында жарық көрді. Ол ешқашан CD форматында шыққан емес. 1953: Герберт фон Караянның дирижерлігімен неміс тілінде орындалған Элизабет Шварцкопф пен Элизабет Грюммердің қатысуымен жазылған жазба EMI компаниясымен шығарылды. Қазіргі уақытта CD форматында қолжетімді. 1964: Андре Клюйтенс және Вена филармониясы, неміс тілінде EMI компаниясымен, Ирмгард Зейфрид Хансель, Аннелизе Ротенбергер Гретль, Элизабет Хёнген сиқыршы, Грейс Хоффман ана, Уолтер Берри әке, Лизелот Майкл құм адам/Жымыр ай адам және Вена ұлдар хорымен бірге орындады. 1971: Курт Эйххорн мен Мюнхен радио оркестрі Eurodisc компаниясы үшін шығаруға арналған шығарманы жазды, кейіннен бұл жазба RCA компаниясымен кеңінен таратылды. Анна Моффо Хансель, ал Хелен Донат Гретль рөлін орындады. Актерлік құрамында Дитрих Фишер-Дискау мен Криста Людвиг те болды. 1978: Сэр Георг Солти және Вена филармониясы Decca Records компаниясы үшін Люсия Поппты Гретль және Бриджит Фассбендерді Хансель рөлінде студиялық жазба жасады. Бұл жазбада Уолтер Берри Әке және Вена ұлдар хоры қызылша наннан жасалған балалар рөлінде болды. 1979: Джон Притчард CBS Masterworks компаниясы үшін Кёльндегі Гюрсених оркестрін басқарды. Студиялық жазба «Граммофон» және «Стерео шолу» журналдарында, негізінен дирижерлік шеберлік тұрғысынан, әртүрлі пікірлер алды. Фредерика фон Стаде (Хансель), Илеана Котрубаш (Гретль), Криста Людвиг (Ана), Зигмунд Нимсгерн (Питер) және Элизабет Зёдерстрём (Сиқыршы) актерлік құрамы жоғары бағаланды, Кири Те Канаваның Кішкентай құм адамына арналған орындауына ерекше мақтау айтылды. Толық мәліметтер үшін Hänsel und Gretel (Джон Притчардтың жазбасы) деген мақаланы қараңыз. 1990: Джеффри Тейт EMI компаниясымен Бавария радиосының симфониялық оркестрін басқарды, Хансель рөлінде Анн Софи фон Оттер, ал Гретль рөлінде Барбара Бонни орындады. 1993: Сэр Колин Дэвис және Дрезденнің Штаткапель операсын Philips Classics компаниясы үшін Эдита Груберова мен Энн Мюррей балалар рөлінде жазды. Гвинет Джонс Гертруд рөлін сомдады. 2007: Сэр Чарльз Маккеррас Филхармония оркестрін Chandos Records компаниясының Opera in English сериясы үшін ағылшын тілінде жаздырды. Бұл жазбада Дженнифер Лармор Хансель, ал Ребекка Эванс Гретль рөлінде болды. 2017: Марек Яновски Берлин радиосының симфониялық оркестрін жетектеді, Хансель рөлінде Катрин Вундсам, ал Гретль рөлінде Александра Штайнер орындады. Жазба Pentatone компаниясымен шығарылды.
1929: The Manchester (England) Children's Choir with the Hallé Orchestra recorded the "Evening Benediction" from Hansel and Gretel for Columbia Records on 24 June. It was the B side to "Nymphs and Shepherds" by Henry Purcell which was a very successful record on radio in the UK for over 30 years and was awarded a Gold Disc by EMI in 1989. 1947: First complete recording in English by the Metropolitan Opera, starring Risë Stevens and Nadine Conner in the title roles. The album was first issued as a 78 RPM multi record set by Columbia Masterworks Records and issued on LP a year later. It has never appeared on CD. 1953: A recording featuring Elisabeth Schwarzkopf and Elisabeth Grümmer, sung in German with Herbert von Karajan conducting, was issued by EMI. It is currently available on CD. 1964: André Cluytens and the Vienna Philharmonic, in German on EMI with Irmgard Seefried as Hansel, Anneliese Rothenberger as Gretel, Elisabeth Höngen as the witch, Grace Hoffman as the mother, Walter Berry as the father, Liselotte Maikl as the Sandman/Dew man, and the Vienna Boys' Choir. 1971: Kurt Eichhorn and the Munich Radio Orchestra recorded the work for release on Eurodisc; subsequently this recording was more widely released by RCA. Anna Moffo sang Hansel and Helen Donath was Gretel. The cast also included Dietrich Fischer Dieskau and Christa Ludwig As the witch. 1978: Sir Georg Solti and the Vienna Philharmonic made a studio recording for Decca Records with Lucia Popp as Gretel and Brigitte Fassbaender as Hansel. This recording also featured Walter Berry as the Father and the Vienna Boys' Choir as the gingerbread children. 1979: John Pritchard conducted the Gürzenich Orchestra Cologne for CBS Masterworks. The studio recording received mixed reviews in Gramophone and Stereo Review, mainly regarding the conducting; the cast of Frederica von Stade (Hänsel), Ileana Cotrubaș (Gretel), Christa Ludwig (Mother), Siegmund Nimsgern (Peter), and Elisabeth Söderström (Witch) was well regarded, with high praise for Kiri Te Kanawa's Little Sandman. For further details, see Hänsel und Gretel (John Pritchard recording). 1990: Jeffrey Tate conducting the Bavarian Radio Symphony Orchestra on EMI with Anne Sofie von Otter as Hansel and Barbara Bonney as Gretel. 1993: Sir Colin Davis and the Staatskapelle Dresden recorded the opera for Philips Classics with Edita Gruberová and Ann Murray as the children. Dame Gwyneth Jones portrays Gertrud. 2007: Sir Charles Mackerras conducted the Philharmonia Orchestra in an English language recording for the Opera in English series on Chandos Records. This recording featured Jennifer Larmore as Hansel and Rebecca Evans as Gretel. 2017: Marek Janowski conducted the Rundfunk Sinfonieorchester Berlin, with Katrin Wundsam as Hänsel and Alexandra Steiner as Gretel. It was released under Pentatone.
Фильм
1981 жылы: Август Эвердинг операны телефильмге түсірді, ол алғаш рет Америка Құрама Штаттарында «Ұлы қойылымдар» бағдарламасында көрсетілді және қазір DVD-де қолжетімді. Сер Георг Солтидің дирижерлігімен, бригадада Бриджит Фассбендер Хансель рөлінде, Эдита Груберова Гретель рөлінде, Сена Юринак Қарлық (оның зейнетке шығар алдындағы соңғы рөлі), Герман Прей Әке рөлінде және Хельга Дернеш Ана рөлінде ойнады.
1981: August Everding made a television film of the opera, which was first shown in the United States on Great Performances, and is now available on DVD. Conducted by Sir Georg Solti, the cast features Brigitte Fassbaender as Hansel, Edita Gruberová as Gretel, Sena Jurinac as The Witch (in her last role before her retirement), Hermann Prey as The Father and Helga Dernesch as The Mother.