Кіріспе

1998-2000 жылдар аралығында Жапонияның премьер-министрі Кеидзо Обучи (小渕 恵三) – 1998-2000 жылдар аралығында Жапонияның премьер-министрі қызметін атқарған жапон саясаткері. Обучи 1963 жылы Гунма префектурасынан Өкілдер палатасына сайланып, жапон тарихындағы ең жас заң шығарушы атанды және одан кейін тағы он бір рет сайланды. Обучи Либералдық-демократиялық партия қатарында өсіп, 1980 және 1990 жылдары Бас кабинет хатшысы және Сыртқы істер министрі лауазымдарында өзгеше көзге түсті. Обучи 1998 жылы Либералдық-демократиялық партияның президенті Рютаро Хашимотоны алмастырып премьер-министр болды, ал оның премьер-министрлік кезеңі «Жоғалған онжылдық» салдарына қарсы күресу әрекеттерімен ерекшеленді. 2000 жылы премьер-министр болып сайланғаннан кейін екі жыл өтпей Обучи комаға түсіп, қайтыс болғанға дейін оның орнын Йоширо Мори басты.

Ерте өмір

Обучи 1937 жылғы 25 маусымда Гунма префектурасының Наканожо қаласында, Гунма округінен Ұлттық диетадағы төрт өкілдің бірі – Мицухей Обучидің ұлы болып дүниеге келді. 13 жасында Обучи Токиодағы жеке орта мектепке ауысып, өмірінің соңына дейін сол қалада тұрды. 1958 жылы Обучи жазушы болу ниетімен Васеда университетіне ағылшын әдебиеті мамандығына түсті. Сол жылы әкесі қайтыс болған соң, Обучи оның жолын жалғап саясатқа қадам басты және 1962 жылы ағылшын тілінен бакалавр дәрежесін алғаннан кейін саяси ғылымдар бойынша аспирантураға түсті. 1963 жылдың қаңтар және қыркүйек айлары аралығында Обучи отыз сегіз елді аралап, жер шарын толық айналып шықты. Ақшасы жетпегендіктен, ол түрлі жұмыстар істеді. Олардың ішінде ыдыс-аяқ жуу, айкидоға көмекші, ал Берлинде телекамера тобының көмекшісі болды, бұл жұмыс ең қиынға соқты. Америка Құрама Штаттарында болғанда Обучи генерал-прокурор Роберт Ф. Кеннедимен кездесті, ол өткен жылы Обучи студент болып оқыған Васеда университетінде сөз сөйлеген еді. 36 жыл өткен соң, Жапонияның премьер-министрі ретінде президент Билл Клинтонды сапармен қарсы алғанда, ол бұрынғы сапарды ұйымдастыруға көмектескен Кеннедидің хатшысымен қайта кездесті.

Саяси мансап

Сол жылдың қараша айында Кеннедимен болған әңгімесінен шабыттанған Обучи Өкілдер палатасына кандидат болып, Гунма облысының 3-сайлау округінен депутат болып сайланды. Ол 26 жасында Жапония тарихындағы ең жас заң шығарушы болды. Ол алғашқы мерзімінде Васеда университетінде магистратурада оқып, бірге Парламентте (Сеймде) қызмет етті. 1979 жылы Обучи Премьер-министр кеңсесінің директоры және Окинава даму агенттігінің директоры болып тағайындалды, бұл оның алғашқы министрлік лауазымы еді. 1987 жылы Бас хатшы боларға дейін ол он жыл қызмет етті. Екі жыл өткен соң ол Император Хирохитоның қазасын ресми түрде жариялады. Бас хатшы ретінде ол жаңа Император Акихитоның жаңа дәуіріне "Хейсей" деген атау берді. 1991 жылы Обучи Либералды-демократиялық партияның (ЛДП) бас хатшысы, ал 1994 жылы вице-президенті болды. 1997 жылы Риутаро Хашимото Обучиді Сыртқы істер министрі етіп тағайындады, онда ол Ресеймен Курил аралдарына қатысты Жапонияның талаптарын талқылауда, сондай-ақ Кореяны біріктіру мәселесі бойынша келіссөздерде өзгеше көзге түсті.

Премьер-министр қызметі

1998 жылы Хашимото партияның Мәжіліс палатасындағы көпшілігін жоғалтқаннан кейін LDP президенті лауазымынан кетті, ал Обучи оның орнын басу үшін тағайындалды. Парламент жаңа премьер-министрді бекіткен кезде, Обучи Мәжіліс палатасының қолдауын алмаған екінші LDP үміткері болды. Алайда, Жапония Конституциясы егер екі палата премьер-министр таңдауы бойынша келісе алмаса, Өкілдер палатасының шешімі Парламент шешімі деп есептелетінін айтады. LDP төменгі палатада үлкен көпшілікке ие болғандықтан, Обучи 30 шілдеде ресми түрде Премьер-министр болып тағайындалды. Премьер-министрлік қызметінің кезеңінде Обучи екі маңызды мәселеге назар аударды: Ресеймен бейбітшілік шартын жасасу және «Жоғалған онжылдық» деп аталатын кезеңдегі жапон экономикасын жаңғырту. Оның соңғы шешімі – мемлекеттік шығындарды арттыру және табыс салығын төмендету болды, бұл рецессияны қысқа мерзімге баяулатты, бірақ оны толығымен тоқтатуға жеткіліксіз болды. Оның үкіметінің шараларының бірі – 35 миллион азаматқа сауда купондарын тарату, осы арқылы тұтынушылық серпіліс күтілді. Обучидің Ресей саясаты да оның қайтыс болуына дейін іске асырылмады. Обучидің қаржылық саясаты қаржы институттарының негізгі капитал талаптарын күшейтуге және мемлекеттік инфрақұрылымды қаржыландыру үшін жапон мемлекеттік облигацияларын шығаруға бағытталды, бұл жапон мемлекеттік қарызының өсуіне әкелді. Обучидің Токиодағы Канада елшілігінің Азабу ауданындағы сквош кортында жиі ойнайтыны белгілі болды. Сквош ойнаушылардың денсаулығы мықты болады, себебі бұл тамаша кардио жаттығу, бұл жапондық БАҚ-тағы «қауіпті жағдайдағы Обучи» (崖っぷち小渕; gakeppuchi Obuchi) бейнесіне қайшы келді, онда оның нашар физикалық денсаулығы Жапония экономикасының тұрақсыздығын көрсететіндей болды.

Өлім

2000 жылдың 1 сәуірінде Обучи ауыр инсульт алды және Токиодағы Жунтедо университетінің ауруханасында, қызметін атқарып жатқанда комаға түсті. Оның есіне қайта оянбайтыны анық болған соң, 5 сәуірде оның орнына Йоширо Мори келді. Обучи 14 мамырда 62 жасында қайтыс болды; 8 маусымда Ниппон Будоканда оның құрметіне мемлекеттік жерлеу рәсімі өтті. Оған 156 ел мен 22 ұйымның шет елдік салт өкілдері, соның ішінде 25 мемлекет басшысы қатысты. Қосымша, БҰҰ Бас хатшысы Кофи Аннан, АҚШ президенті Билл Клинтон және Оңтүстік Корея президенті Ким Дэ Чжун да жерлеу рәсіміне қатысты.

Жеке өмір

1967 жылы экологиялық эсселер жазатын Чизуко Ономен үйленді. Оларды Диета мүшесі және премьер-министр Рютаро Хашимотоның туысы Томисабуро Хашимото таныстырды. Олардың бір ұлы және екі қызы болды. Олардың кіші қызы Юко Обучи 2000 жылғы сайлауда бұрынғы премьер-министрдің Диетадағы мандатын иеленді. Обучи белгілі тарихи романист Риотаро Шибаның шығармаларының жанкүйері болды және Мейдзи реставрациясына әкелген оқиғалардың маңызды тұлғасы Сакамото Риомаға ерекше құрметпен қарады. Обучидің ерекше хоббиі – бұқа мүсіндерін жинау болатын. Бұл оның Қытай календары бойынша Өгіз жылында тууымен байланысты. Ол 1963 жылы Диета алғаш рет сайланғаннан кейін мүсіндерді жинауды бастады, және үш жарым онжылдықтан соң жинағы мыңдаған данаға жетті. Ол сонымен қатар айкидомен шұғылданды және гольф ойнауды ұнататын.