Лапу-Лапу қаласы: Филиппиннің дамыған қаласы

Кіріспе

Лапу-Лапу қаласы, ресми түрде Лапу-Лапу қаласы ( ; ; ) – Филиппиннің Орталық Висая аймағындағы бірінші санаттағы жоғары урбанизацияланған қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 497 604 адамды құрайды. Бұрын қала Опон деп аталған, бірақ 1961 жылы қазіргі атауымен қайта аталды. Лапу-Лапу қаласы Филиппиндегі Метро Себу агломерациясын құрайтын қалалардың бірі. Қала Себу провинциясында орналасқан, әкімшілік тұрғыдан провинциядан тәуелсіз, бірақ Филиппин статистикалық бас басқармасы (PSA) оны Себу тобына жатқызады. Филиппиндегі екінші ең қызықты әуежай – Мактан-Себу халықаралық әуежайы Лапу-Лапу қаласында орналасқан. 1966 жылы ашылған бұл әуежай Филиппин әуекомпаниясы үшін хаб ретінде, ал Себу-Пасифик және Филиппин AirAsia әуекомпаниялары үшін операциялық база ретінде қызмет етеді.

Тарих

XVI ғасырда Мактан аралын Испания жаулап алды. 1730 жылы августин монахтары Опон қаласын құрды, ал ол 1961 жылы қала мәртебесіне ие болды. 1521 жылы Мактан шайқасында португалдық саяхатшы Фердинанд Магелланды жеңген, аралдың басшысы Дату Лапулапу еске алынады. Магеллан бастаған 40 адамнан тұратын десанттық топ, Мактан қалашығындағы Мактан қасиетті орнында 1500 жергілікті тұрғындардың шабуылына ұшырады, олар капитанды және бірнеше адамды өлтірді. Опон муниципалитетін 1730 жылы августин миссионерлері құрды. 1737 жылы ол иезуиттерге берілді, кейіннен августиндерге қайтарылды. 1898 жылы Филиппин революциясы Висайя аралдарына тарағанда, халық жергілікті революциялық жасақтарға бірікті. Филиппин-Америка соғысы кезінде әскери үкімет орнатылды. Себу халқының үздіксіз қарсылығы, американ үкіметін 1901 жылдың 17 шілдесінде провинцияны әскери бақылауға қайтаруға мәжбүр етті. 1905 жылы Опон алғашқы муниципалдық сайлауын өткізді, нәтижесінде Паскуаль дела Серна қала басшысы болып сайланды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, Опондағы ірі мұнай сақтау резервуарларының болуы, 1941 жылдың желтоқсанында соғыс басталғаннан кейін бір апта өткен соң, қаланы жапондық шабуылдардың нысанына айналдырды. Жаудың әскери ұшақтары Опондағы он төрт мұнай сақтау резервуарының екеуін жарылысқа ұшыратты. 1942 жылдың 10 сәуірінде Жапон императорлық әскерлерінің Кавагучи жасағының бір бөлігі Себудің шығыс жағалауына қонды. Кейіннен полковник Джеймс М. Кушинг, оңтүстік және орталық бөлімдердің жетекшісі, және Гарри Фентон, Себу қарсылық қозғалысының солтүстік бөлімінің жетекшісі қарсылық қозғалысын ұйымдастырды. Висайя шайқасы кезінде генерал-майор Уильям Арнольд басқарған американдық дивизияның «Виктор II» операциясы 1945 жылдың 26 наурызында Себуға келді және провинцияны азат етті. Тарихи тұрғыдан алғанда, қала Мактан шайқасы болған жерді қамтиды. 1973 жылдың 1 тамызында Президенттік жарлық №2060 бойынша президент Фердинанд Э. Маркос бұл жерді ұлттық қасиетті орын деп жариялады, оның сақталуы, қалпына келтірілуі және/немесе қайта құрылуы Ұлттық тарихи комиссияның Туризм министрлігімен бірлесе бақылауында болады. Мактан сонымен қатар Республиканың төртінші президенті Карлос П. Гарсияның әйелі Леонила Диматага Гарсияның туған жері. Леонила Диматага Гарсия, Лабу-Лапу қаласының бұрынғы мэрі Эрнест Вайгелдің (1992-2001, үш мерзім) әйелінің туысы, ол 2000 жылдардың басында 57 миллион песодан астам сомаға ие болған Метро-Себудағы ең бай мэр болды.

In the 16th century, Mactan Island was colonized by Spain. Augustinian friars founded the town of Opon in 1730, and it became a city in 1961. It was renamed after Datu Lapulapu, the island's chieftain, who led the defeat against the Portuguese explorer Ferdinand Magellan in 1521 in the Battle of Mactan, commemorated at Mactan Shrine in Barangay Mactan, where Magellan led a landing party of 40 men to resupply who were set upon by 1,500 locals and slew their captain and a few other men. The municipality of Opon was founded by the Augustinian missionaries in 1730. It was ceded to the Jesuits in 1737, and later restored to the Augustinians. When the Philippine Revolution spread to the Visayas in 1898, the people organized themselves into local revolutionary units. During the Filipino American War, a military government was established. The continued resistance of the people of Cebu prompted the American government to restore military control over the province on July 17, 1901. In 1905, Opon held its first municipal election, and Pascual dela Serna was elected town president. Following the outbreak of World War II, the presence of bulk oil storage tanks in Opon made the town an object of Japanese raids a week after the outbreak of WWII in December 1941. The enemy aircraft succeeded in blowing up two of about fourteen oil storage tanks in Opon. A unit of the Kawaguchi Detachment of the Japanese Imperial Forces landed on the east coast of Cebu on April 10, 1942. Later, the resistance movement was organized by Colonel James M. Cushing, leader of the southern and central units, and Harry Fenton of the northern unit of the Cebu Resistance Movement. During the Battle of the Visayas, Victor II operations of the American Division led by Major General William Arnold landed in Cebu on March 26, 1945, and subsequently liberated the province. Historically, the city includes the site of the Battle of Mactan. On August 1, 1973, by virtue of Presidential Decree No. 2060, President Ferdinand E. Marcos declared the site of the battle a national shrine; the preservation, restoration and/or reconstruction of which shall be under the supervision and control of the National Historical Commission in collaboration with the Department of Tourism. Mactan is also the birthplace of Leonila Dimataga Garcia, wife of Carlos P. Garcia, the fourth President of the Republic. Leonila Dimataga Garcia was a relative of the wife of Lapu Lapu City's former mayor Ernest Weigel Jr. (1992 2001, three terms) who was the richest mayor in Metro Cebu, with a net worth of ₱57 million in the early 2000s.

Қалалық аудан

Себудың алтыншы округінің өкілі, конгрессмен Мануэль А. Зоса, бұрынғы Опон муниципалитетін қазіргі Лапу-Лапу қаласына айналдыратын заң жобасын ұсынды. Бұл 1961 жылдың 17 маусымында Филиппин президенті Карлос П. Гарсия қол қойған, Лапу-Лапу қаласының жарғысы ретінде белгілі 3134-ші Республика заңы еді. Лапу-Лапу 1961 жылдың 31 желтоқсанында ашылды, ал соңғы муниципалитет мэрі Мариано Диматага алғашқы қала мэрі болды.

Өте урбанизацияланған қала

2007 жылдың 23 қаңтарында Лапу-Лапу президент Глория Макапагал Арройо қол қойған № 1222 жарлық арқылы қала статусын алды. Оның плебисциті 2007 жылдың 21 шілдесінде Палаван провинциясындағы Пуэрто-Принцесса қаласымен бірге өтті. Екеуі де сайлаушылардың көпшілігі қала статусына қолдау білдіргеннен кейін жоғары урбанизацияланған қалаларға айналды. Олар ел ішінде 31-ші және 32-ші орындарды иеленді.

География

Лапу-Лапу солтүстігінде Себу аралымен, батысында Себу қаласы және Мактан каналымен, шығысында Камотес теңізімен, оңтүстігінде Кордова қаласымен шектеседі. Қала Себу аралынан бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан Мактан аралын қамтиды. Ол сонымен қатар Оланго аралдары тобындағы бірнеше барангайларға да қарамастандығын көрсетеді. Қала Мактан-Мандауэ және Марсело Фернан көпірлері арқылы Себу материгіндегі Мандауэ қаласымен байланысқан.

Барангай

Лапу-Лапу саяси тұрғыдан 30 барангайға бөлінген. Әр барангай пуроктардан құралады, ал кейбіреулерінде сайтолар да бар.

Демография

Лапу-Лапу қаласында тұратын адамдардың көпшілігі негізгі тілде - себуано тілінде сөйлейді. Қалаға шетелдіктердің көптеп келуіне байланысты тагалог және ағылшын тілдері де кеңінен қолданылады және түсініледі. Қаладағы көптеген курорттар мен зейнеткерлер үйлерінің, сондай-ақ ESL мектептерінің санының артуына байланысты, қалада жапон, корей және қытай тілдерінде сөйлейтін де адамдар бар.

Экономика

Лапу-Лапу қаласы Филиппиннің екінші маңызды метрополиясы – Себу метрополисінің құрамына кіреді. 1990-2000 жылдардағы Себудің экономикалық өрлеуінен, сонымен қатар "Ceboom" деп аталатын осы кезеңнен үлкен пайда көрді. Себу қаласына қызмет ететін басты әуежай – Мактан-Себу халықаралық әуежайы осы қалада орналасқан. Әуежайдан Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азияны қоса алғанда, халықаралық бағыттарға тікелей рейстер бар. Осы байланыстар қала экономикасының маңызды бөлігіне айналған туризмнің дамуына мүмкіндік берді. Қалада көптеген демалыс орындары бар, олардың көпшілігі аралдың шығыс жағалауындағы Маригондон, Марибаго, Мактан және Пунта Энгано ауылдық округтерінде шоғырланған. Қалада Мактан экспорттық өңдеу аймағы (MEPZ) және Себу жеңіл өнеркәсіптік паркі (CLIP) сияқты бірнеше өнеркәсіптік аймақтар бар. Басқа ірі өнеркәсіптерге Филиппиндегі ең ірі азық-түлік компанияларының бірі – General Milling Company; Дад Клеландтың бастамасымен құрылған Себу кеме жасау және инженерлік жұмыстары; сондай-ақ Royal Dutch Shell сияқты бірнеше мұнай компаниялары жатады.

Үкімет

+Лапу-Лапу қаласының әкімдеріЖылдарӘкім1938–1967 Мариано Диматага1968–1986 Максимо В. Паталиньюг1986–1988 Сильвестр Т. Дигнос1988–1991 Максимо В. Паталиньюг1992–2001 Эрнест Х. Вайгель2001–2010 Артуро О. Радаза2010–2019 Паз С. Радаза2019–қазір Джунард К. Чан

Мариано Диматаганың өкілеттігі 1941–1945 жылдары үзілді. Теодуло Томакин, содан кейін Эухенио Аранета қала әкімі қызметін атқарды. Олар кейін жапондардан қашып кетті, ал Хорхе Тампус басшылыққа келді. 1945 жылы филиппин-американдық күштердің біріккен күштерімен одақтастар қаланы азат еткен кезде Мариано Диматага үзілген өкілеттігін қайта бастады.

Көлік

Висаяс аралдарының ортасында орналасқан Лапу-Лапу қаласында кең және тиімді көлік желісі бар, ол саяхат пен логистиканы ыңғайлы етуге мүмкіндік береді. Бұл серпінді қала негізінен Себу аралымен үш маңызды инфрақұрылымдық жоба арқылы байланысты: Марсело Фернан көпірі, Мактан-Мандауе көпірі және жақында салынған Себу-Кордова байланыс автожолы. Бұл стратегиялық байланыстар Лапу-Лапу қаласы орналасқан Мактан аралын және Себу аралын бөліп тұратын теңіз арнасынан өтеді. Лапу-Лапу қаласында орналасқан Мактан-Себу халықаралық әуежайы (MCIA) – ішкі және халықаралық рейстер үшін маңызды хаб. MCIA 1966 жылы азаматтық рейстерге ашылғалы Себу қаласына және Орталық Висаяс аймағына қызмет көрсететін басты қақпа болып табылады. Әуежай көптеген әлемдік бағыттарға, әсіресе Азияның ірі қалаларына тұрақты рейстер ұсынады. Олардың ішінде Сингапур, Макао, Гонконг, Оңтүстік Корея, Жапония және Тайвань бар. Статистикалық мәліметтерге сәйкес, MCIA Филиппиннің екінші ең жұқ жүк көлеміне ие әуежайы, тек астана Манила қаласындағы Ниной Акино халықаралық әуежайы ғана одан жоғары. Жыл сайын MCIA жолаушылардың 5 миллионнан астам және 100 мыңнан астам рейсті қабылдайды. Оның жоғары сыйымдылығы және тиімділігі ұлттық және халықаралық авиация желісіндегі маңызды буын ретіндегі беделін нығайтады.

Әскери базалар

Лапу-Лапу қаласында 2 әскери база орналасқан: Мактан–Бенито Эбуен әуе базасы және Филиппин теңіз күштерінің Орталық теңіз базасы "Рафаэль Рамос".