Кіріспе

Әуемен тасымалданатын поштаға арналған марка – бұл әуе поштасы үшін қосымша төлемді немесе әуемен тасымалдаудың толық бағасын төлеуге арналған марка. Әуе поштасы маркаларын, поштаны әуемен жіберу туралы пошта мекемесіне нұсқау ретінде жабылатын әуе поштасы этикеткаларымен шатастырмау керек.

Тарих

Әуе қатынасы дамыған сайын, бірнеше ел ұшу тәжірибелерін бастады, ал пошта органдары поштаны әуемен тасымалдау мүмкіндігін қарастырды. Алғашқы ұшулар ресми емес болғанмен, 1877 жылғы Буффало шарларымен жасалған ұшу сияқты кейбір рейстер пошта тасымалдады, оларға маркаға ұқсас белгілер жабыстырылды. Бастапқыда әуе поштасы бағасы, жер бетімен тасымалдаудан жоғары болды. Әуе поштасы маркалары және әуе поштасына арналған қосымша төлеммен шығарылған маркалар пайда болды, бірақ кейбір елдер әуе поштасы маркаларын тек әуемен жіберілген хаттар үшін ғана пайдалануға шектеді, ал басқалары оларды басқа пошта қызметтерінде де қолдануға рұқсат берді. Ұшақты бейнелейтін алғашқы марка – 1913 жылдың 1 қаңтарында АҚШ-та шығарылған 20 центтік посылкалық марка болды, бірақ ол әуе поштасына арналмаған: жинақтағы 12 маркада тасымалдау және жеткізу тәсілдері көрсетілген. Төрт жылдан кейін Италияда әуе поштасы маркасы шықты. Алғашқы маркалардың көпшілігі басқа маркаларға үстеме баға қосылып, қайта басылды; 1917 жылы Италия экспресс маркаларын пайдаланды, 1918 жылы Австрия қалыпты маркаларды, ал 1920 жылы Швеция ресми маркаларды қолданды. Осы коллекциялық саланың танымалдылығына байланысты, ерте замандағы әуе поштасы маркаларының бағасы жоғары. Әуе поштасы маркаларын және басқа аэрофилателиялық заттарды жинаушылар үшін арнайы каталогтар мен альбомдар жарық көреді. Көптеген әуе поштасы маркаларында авиация тақырыбы бейнеленген.

Бірінші әуе пошта маркалары

Әуе поштасына арналған алғашқы пошта маркасы 1917 жылдың мамыр айында Poste italiane өзінің қолма-қол жеткізу маркаларына қосымша басып шығарды. Келесі жылы АҚШ Пошта департаменті осы мақсат үшін арнайы шығарылған алғашқы әуе поштасы маркасын шығарды; оның үстінде "әуе поштасы" немесе "әуе почтасы" деп жазылмаса да, ол Curtiss JN 4 ұшағының суретін бейнелейді. Бұл маркадағы қате – әуе поштасы маркаларының ең белгілілерінің бірі.

Жергілікті әуе поштасының мөртаңбалары

Жартылай ресми әуе поштасы маркалары пошта органы тарапынан шығарылмайды, бірақ ресми мақұлдауға ие және кейде жергілікті поштада қолданылады. Оларды маркалар емес, этикеткалар деп атау дұрыс. Мысалы, жоғарыда айтылғандай, жеке өндірілген 5 центтік Буффало шары маркалары 1877 жылдың 18 маусымында Нэшвиллден Галлатинге (Теннесси штаты) ұшқан әуе шары рейсі үшін қолданылған.