Кіріспе

Құс түрі. Шығыс пратинколы (Glareola maldivarum), сонымен қатар шегірткеқұс немесе лақпан деп те аталады, пратинкольдер тұқымдасының (Glareolidae) су құсы.

Этимология

Тұқым атауы латынша "glarea" ("шағыл") сөзінің кішіртілген түрі, ол pratincoles құстарында кездесетін әдеттегі ұя салу ортасын көрсетеді. "Mалдиварум" түр атауы түпкілікті орнына, яғни Мальдив аралдары маңындағы мұхитқа сілтеме жасайды; теңізден тірі ұсталған түпкілік нұсқасы бір ай бойы шыбыршықтармен тіршілік етті.

Сипаттама

Бұл құстардың аяқтары қысқа, қанаттары ұзын, үшкір, ал құйрықтары екіге бөлінген. Олардың қысқа мүңкілері бар, бұл ауада қоректенуге бейімделудің нәтижесі. Арқасы мен басы қоңыр, қанаттары қоңыр, бірақ ұшу қауырсындары қара. Құрсағы ақ, ал қанаттарының асты қызыл қоңыр. Бұл түрді басқа шақшықтардан (pratincoles) ажырату үшін жақсы көрініс қажет, мысалы, өте ұқсас жағалы шақшықтан, оның қанаттарының асты да қызыл қоңыр, және қара қанатты шақшықтан, оның жоғарғы қанатындағы ұшу қауырсындары қара және қанатының ақ шеті жоқ. Бұл ерекшеліктерді далада көру қиын, әсіресе қызыл қоңыр қанат астысы жақсы көрінбесе, қара болып көрінеді.

Әдет-ғұрыптар

Барлық пратинколдардың ерекшелігі – олар су құстары ретінде жіктеліп саналғанымен, әдетте жәндіктерін қанаттағы қарлығаштар сияқты аулайды, бірақ олар жерде де жем ала алады. Шығыс пратинколы – ашық кеңістікте мекендейтін құс, оларды көбінесе кешкі уақытта су жағасында, жәндіктерді ұстап жегенде көруге болады.

Ұя салу

Олардың 2-3 жұмыртқасы жерге түсіріледі.

Тарату

Шығыс пратинколі Азияға тән, Солтүстік Пәкістан және Кашмир аймағында көбейеді, Мальдив аралдары мен Шри-Ланка, Индокитай, Шығыс Қытай, Маньчжурия және Филиппинге сирек-сирек оңтүстікке қарай таралған. Ол көшпенді құс және бүкіл Индомалай аймағында және Батыс Австралияда қыстайды.

Қаңғыраулық

Олар көбею ареалының солтүстігінде немесе батысында сирек кездеседі, бірақ таңқаларлықтай, бұл түр бірнеше рет Ұлыбританияға дейін жеткен. Батыс Палеарктикадағы алғашқы тіркелген жағдай 1981 жылдың маусым айында Англияның Саффолк округінде болды. 2004 жылдың 7 ақпанында Австралиялық Wader Studies Group Австралияның солтүстік-батысындағы Сегіз шақырымдық жағажайда 2,5 миллион шығыс қиыршық тіркеді. Бұрын мұндай үлкен саны ешқашан тіркелмеген, және ауа райының жағдайлары осы түрдің дүниежүзілік популяциясының көп бөлігін бір аймақта шоғырландырғаны болжануда.