Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кішкентай жарылғыш құрылғы
Small explosive device
Петарда – қамал қақпалары мен қабырғаларын бұзу үшін, яғни нығайтылған бекіністерді бұзу кезінде қолданылатын шағын бомба. Ол алғаш рет 1579 жылы Францияда ойлап табылған. Әдетте, петарда конус немесе төртбұрышты металл құрылғысы болып, ішінде оқ-дәрі және баяу кеуекті қоздырғыш (фитиль) болады.
A petard is a small bomb used for blowing up gates and walls when breaching fortifications, originally invented in France in 1579. A typical petard was a conical or rectangular metal device containing of gunpowder, with a slow match for a fuse.
Этимология
Петард орта француз тіліндегі *péter* – пердеу, одан *pet* – ішек газын шығару түбірі, латын тіліндегі *peditus* – *pedere* – желді шығарудың өткен шақ есімдігінен шыққан. Қазіргі француз тілінде петард – бұл фейерверк (және ол бірнеше еуропалық тілдерде фейерверк сөзінің негізі). Петардиелер қамалдарды немесе бекіністі қалаларды қоршау кезінде қолданылды. Петард – өте қарапайым және қауіпті жарылғыш құрылғы, оның құрамына мыс немесе темірден жасалған қоңырау тәрізді бөлік, ішіне оқ-дәрі толтырылып, ағаштан жасалған *мадрие* деп аталатын тұғырға бекітілген. Бұл ілгектер мен сақиналар арқылы қабырғаға немесе қақпаға бекітіліп, оқшау жарылған. Егер сәтті болса, жарылғыш күш нысанаға шоғырландырылып, кедергіде тесік жасап, шабуыл жасаушы әскерлерге кіруге мүмкіндік беретін. Шекспирдің "өзінің петардымен көтерілу" деген сөзі, яғни, адамның өзінің бомбасымен жоғары көтерілуі (жарылуы) немесе өзінің жоспарымен жеңілуі, "өзінің жоспарымен зиян көру (басқа біреуге зиян келтіру үшін жасалған жоспар)" немесе "өз тұзағына түсу" мағынасындағы идиомаға айналды.
Pétard comes from the Middle French péter, to fart, from the root pet, expulsion of intestinal gas, derived from the Latin peditus, past participle of pedere, to break wind. In modern French, a pétard is a firecracker (and it is the basis for the word for firecracker in several other European languages). Pétardiers were deployed during sieges of castles or fortified cities. The pétard, a rather primitive and exceedingly dangerous explosive device, comprised a brass or iron bell shaped device filled with gunpowder and affixed to a wooden base called a madrier. This was attached to a wall or gate using hooks and rings, the fuse lit and, if successful, the resulting explosive force, concentrated at the target point, would blow a hole in the obstruction, allowing assault troops to enter. Shakespeare's phrase "hoist with his own petard"meaning that one could be lifted (blown) upward by one's own bomb, or in other words, be foiled by one's own planhas become an idiom that means "to be harmed by one's own plan (to harm someone else)" or "to fall into one's own trap".
Шолу
Көп жағдайда петардтар қабырға астындағы туннельдерге немесе тікелей қақпаларға орналастырылатын. Петардтың пішіні жарылыстың қысымын нысана құрылысын толық бұзуға бағыттауға мүмкіндік берді. Құрылысына қарай, петардты суретте көрсетілгендей, қабырғаға немесе қақпаға тіреуіштермен бекітуге немесе мадриерге (петардтың ұшына алдын ала бекітілген қалың ағаш тақта) қадап бекітуге болады.
Petards were often placed either inside tunnels under walls or directly upon gates. The petard's shape allowed the concussive pressure of the blast to be applied entirely towards the destruction of the target structure. Depending on design, a petard could be secured by propping it against the wall or gate using beams, as illustrated, or nailing it in place on a madrier (a thick wooden board fixed in advance to the end of the petard).
Нұсқалар
Әскери қолданыста петард минометі – жарылғыш снарядтарды (минометтік бомбалар деп аталатын) төмен жылдамдықпен, қысқа қашықтықта және параболалық траекториямен атуға арналған, қанатынсыз зарядты қолданатын құрал. Оның экипажы "ұшатын қоқыс жәшігі" деп атаған, себебі снарядының аэродинамикалық қасиеттері нашар болған. Бұл қаруды "Черчилль AVRE" танкісі тасымалдаған, және ол көптеген бекіністер мен нығайтылған жерлерді бұзуға жеткілікті болды. Мальта тілінде қолмен жасалған фейерверктер – Мальтада кең таралған, бірақ өте қауіпті хобби – петардтар деп аталады (мальта тіліндегі "murtal" сөзі "миномет" сөзімен байланысты). Бұл петардтар жергілікті әулиелерге арналған мерекелерде ондаған рет жарылады. Мальталық петардтарды химия саласында білімі жоқ қарапайым адамдар дәстүрлі қолөнерді дамыту мақсатында жасайды.
In military use, a petard mortar was a spigot mortar (a weapon that fires explosive projectiles, known as [mortar] bombs, at low velocities, short ranges and parabolic ballistic trajectories) of a bore, known to its crews as the "flying dustbin" due to the characteristics of its projectile, an un aerodynamic charge that could be fired up to The weapon was carried by the Churchill AVRE tank and was sufficient to breach or demolish many bunkers and earthworks. In Maltese English, home made fireworks—a popular and widespread albeit highly dangerous hobby in Malta—are called petards (the word in Maltese, murtal, is related to "mortar"). These petards are detonated by the dozen during feasts dedicated to local patron saints. Maltese petards are made by common people without formal education in chemistry, as an exercise in traditional handiwork.