Кіріспе

Француздық тыңшы Лилиан Вера Рольф (26 сәуір 1914 – 5 ақпан 1945), кодтық аты – Надин, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Францияда Ұлыбританияның құпия Арнайы операциялар атқарушы (SOE) ұйымының агенты болды. SOE-нің мақсаты – Осі державаларына, әсіресе нацистік Германияға қарсы, оккупацияланған Еуропада тыңшылық, саботаж және барлау жүргізу еді. Франциядағы SOE агенттері француз Кеңесқарсылығымен бірігіп, оларды Англиядан парашютпен жіберілген қару-жарақ және жабдықтармен қамтамасыз етті. Рольф Орлеандағы «Тарихшылар желісі» радиооператоры болды. Францияда төрт ай жұмыс істегеннен кейін, 1944 жылдың 31 шілдесінде немістер оны тұтқынға алды. 1945 жылдың қаңтар айының соңында Равенсбрюк концлагерінде өлім жазасынан өтті.

Ерте өмір

Рольф және оның егіз әпкесі Хелен Федора Рольф, Парижде жұмыс істейтін британдық бухгалтер Джордж Рольф пен орыс анасының қыздары еді. Ол Парижде өскенімен, Рольф ағылшын тілін үйрену үшін Англияға жазғы демалысқа келді, бірақ ревматизммен ауырады. 1933 жылы, он тоғыз жасқа келгенде, отбасы Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласына көшіп кетті. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Рольф британ елшілігінің баспасөз бөлімінде жұмыс істеді. Оның жұмысының бір бөлігі Риоға кіретін және одан шығатын неміс кемелерінің қозғалысын қадағалау еді. 1943 жылдың ақпан айында Рольф Бразилиядағы отбасын қалдырып, Англиядағы соғысқа қатысу үшін кетті. Оның кемесі мұхиттан өту кезінде, мүмкін неміс минасынан ауыр зақым көрді. Англияда ол 1943 жылдың 16 мамырында WAAF қатарына қосылды. Тілдерге қабілетінің арқасында ол SOE назарына ілігіп, 1943 жылдың 24 қарашасында осы ұйымға қосылды. SOE оны радиооператор ретінде даярлады. Ол оқу кезінде сәтсіз махаббат оқиғасынан бақытсыз болды.

Франция

1944 жылдың 5 сәуірінде Рольфті Германия басып алған Францияның Аза-сюр-Шер ауылының (Турс маңы) жанындағы жасырын әуежайға Вестленд-Лисандер ұшағы түсірді. Оның беліне тек тасымалдау қорабымен бірге салмағы бар сымсыз құрылғы бекітілген, бұл бұрынғы SOE агенттері қолданған ауыр B 2 сымсыз құрылғысының (салмағы ) үлкен жетістігі болды. Рольф Джордж Альфред "Тедди" Уилкинсон басқаратын "Тарихшылар желісі" (немесе тобы) құрамында жұмыс істеуге жіберілді, бұл топ Орлеан қаласында орналасқан. Ол келген кезде SOE Францияға көптеген агенттерді, әсіресе сымсыз байланыс операторларын жіберіп жатты, бұл 1944 жылдың 6 маусымында (D күні) орындалатын одақтастардың Францияға басып кіруіне дайындық болды. SOE доктринасына сәйкес, басқа агенттермен байланысты барынша азайту үшін Рольф 2 маусымға дейін Уилкинсонмен кездеспеді. Осы уақыт аралығында ол жергілікті француз қарсылық қозғалысы – Макимен кездесіп, жұмыс істеді, жасырын ұшақтардың қону алаңдарын іздеді, парашюттан азық-түлік тастауға көмектесті және қауіпсіз жайларды құрды. Ол SOE-нің Лондондағы штаб-пәтеріне барлығы 67 сымсыз хабар жіберді, бұл SOE-ге D күніне неміс жауабын тежеу мақсатында Макиге қажетті жабдықтар мен қару-жарақтарды әуеден түсіруге мүмкіндік берді. Ол бір жерден екінші жерге жылжып, хабар алмасу арасында радиосын түрлі жерлерде жасырып сақтады. Ол Оливет маңында немістер мен Маки арасындағы шайқасқа қатысты.

Тұтқындалып, өлтіріледі

Қауіп-қатер маусым айының соңында Уилкинсонды немістер тұтқындап (кейін өлтірген кезде) басталды. Рольф Пьер Шарие есімді жергілікті басшының басшылығымен жұмысын жалғастырды. Бірақ, 31 шілдеде шегініп келе жатқан немістер қарсылық көрсететін күдіктілерді тұтқындау үшін Нангис қаласын қарап шықты. Бір үйден олар қарсыласты табады деп күткен, бірақ оның орнына күтпеген табыс – Рольфті тапты, ол SOE сымсыз байланыс операторы еді. Оның құжаттары күдікті болды және олар оның радиосын тез арада тауып алды. Рольф Париждегі 84-авеню Фохтағы SD штабында сұраққа алынып, Фресне түрмесіне қамалды. 1944 жылдың 8 тамызында одақтастар Парижге шабуыл жасап жатқанда, Рольф және басқа тұтқынға алынған SOE агенттері пойызбен Германияға жіберілді. Тамыз айының соңында ол Равенсбрюк әйелдер концлагеріне жетті. SOE агенттері Виолетта Сабо және Дениз Блохпен бірге ол Саксониядағы Торгаудағы жұмыс тобына ерікті болып келді, онда жағдай Равенсбрюктегіден жақсы болды. Олар қашуға тырысты, бірақ сәтті болмады. Равенсбрюкке қайтарылғаннан кейін, олар ұрып-сапалап, жер астындағы бомбалаушылыққа жабылды. 19 қазанда оларды Бранденбургтегі Кенигсбергке жіберді, онда олар қыста ауыр жұмыс істеуге мәжбүр болды. 1945 жылдың қаңтар айының соңында Равенсбрюкке қайта оралғанда, олардың жағдайы өте қиын еді. Рольф жүре алмады, ал Блох "гангренадан зардап шегіп жатты". Бірнеше күннен кейін оларды крематорийдің ауласына алып барды. Лагерь командирі Фриц Сухрен олардың өлім жазасына кесілу туралы бұйрықты оқыды және олардың әрқайсысының басына кішкентай калибрлі тапаншамен атып өлтірді. Олардың денелері өртелді. Көзі куәгер болған адам әйелдердің "өте батыл" болғанын және командир Сюхреннің гестапоның "өздері өлім жазасын орындамағанына" ашуланғанын айтты.