Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық сәнді дизайнер
American fashion designer
Джеймс Харрисон Уилсон Томпсон (21 наурыз 1906 – 26 наурыз 1967 жылы жоғалып кетті; 1974 жылы қайтыс деп жарияланды) – 1950-1960 жылдары тай жібек өнеркәсібін қайта жандандыруға көмектескен американдық кәсіпкер. Жоғалып кеткен кезде ол Азияда тұратын ең белгілі американдықтардың бірі болды. Time журналы оның «Тайландтың маңызды жібек өнеркәсібін құрып кетуден дерлік жеке құтқарғанын» мәлімдеді.
James Harrison Wilson Thompson (March 21, 1906 – disappeared March 26, 1967; declared dead 1974) was an American businessman who helped revitalize the Thai silk industry in the 1950s and 1960s. At the time of his disappearance he was one of the most famous Americans living in Asia. Time magazine claimed he "almost singlehanded(ly) saved Thailand's vital silk industry from extinction".
Ерте өмір
Джим Томпсон 1906 жылы Делавэр штатының Гринвилл қаласында дүниеге келді. Ол Генри мен Мэри Уилсон Томпсонның бес баласының ең кішісі болды. Оның әкесі бай тоқыма өндірушісі болған, ал анасы – Джеймс Харрисон Уилсонның (1837–1925) қызы, ол Америка Азамат соғысы кезінде танымал одақтас генерал болған. Томпсон алғашқы білім беру жылдарын Нью-Гэмпшир штатының Конкорд қаласындағы Сент-Полс мектебінде өткізді. 1928 жылы Принстон университетін бітірді және Нидерландының Амстердам қаласында өткен 1928 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында 6 метрлік желкенде АҚШ-ты өкілдік етті. Одан кейін Пенсильвания университетінің сәулет мектебінде аспирантурада оқыды, бірақ математикадағы нашарлығына байланысты осы оқу орнын бітіре алмады. 1931 жылдан 1940 жылға дейін ол Нью-Йоркте Холден, Маклафлин және әріптестерімен бірге жұмыс істеді, Шығыс жағалауының бай адамдары үшін үйлерді жобалады. Осы кезеңде ол белсенді әлеуметтік өмір сүрді және Монте-Карло балетінің кеңесінде отырды. Осы уақытта ол АҚШ Әскери академиясын, Вест-Пойнтті жаңадан бітірген лейтенант Эдвин Фей Блэкпен танысты.
Jim Thompson was born in Greenville, Delaware in 1906. He was the youngest of five children of Henry and Mary Wilson Thompson. His father was a wealthy textile manufacturer; his mother was the daughter of James Harrison Wilson (1837–1925), a noted Union general during the American Civil War. Thompson spent his early years of education at St. Paul's School in Concord, New Hampshire. He graduated from Princeton University in 1928, and represented the United States in the 6 Metre Sailing event at the 1928 Summer Olympics in Amsterdam, the Netherlands. Post graduate studies followed at the University of Pennsylvania's School of Architecture, but he did not complete his degree at this institution due to his weakness in calculus. From 1931 to 1940, he practiced in New York City with Holden, McLaughlin & Associates, designing homes for the East Coast rich. During this period, he led an active social life and sat on the board of the Ballet Russe de Monte Carlo. While he was here, he got to know Second Lieutenant Edwin Fahey Black, a fresh graduate from the US Military Academy, West Point.
Екінші дүниежүзілік соғыс қызметі
Екінші дүниежүзілік соғыстың қақ жарысында Томпсон генерал-майор Уильям Джозеф Донованмен (1883–1959) OSS оперативтігі ретінде жұмысқа алынды. Оның алғашқы тапсырмасы Солтүстік Африкадағы француз қарсыластарымен болды. Содан кейін ол Еуропаға жіберілді. Еуропадағы Жеңіс күнінен кейін (1945 жылғы 7-8 мамыр) ол Цейлонға (қазіргі Шри-Ланка) Әріптестерді қолдайтын Тай бостандық қозғалысымен (Сэри Тай) жұмыс істеуге жіберілді. Олардың миссиясы – Таиландты жапон әскерінен азат етуге көмектесу. Бұл топты Таиланд королі Ананда Махидолдың регенті Приди Паномьонг және Таиландтың АҚШ-тағы елшісі Сени Прамодж қолдады. 1945 жылдың тамызында Томпсон Таиландқа жіберілуге дайын тұрғанда, Жапонияның капитуляциясы Екінші дүниежүзілік соғысты ресми түрде аяқтады. Ол Жапония үстінен жеңіс күнінен кейін Таиландқа келді және Бангкоктағы OSS кеңсесін ұйымдастырды. Осы жерде ол кейіннен ең жақын достарының бірі болған, одақтас әскерлердің аудармашысы Констанс (Конни) Мангскаумен танысты. 1946 жылдың көктемінде Томпсон АҚШ-тың Таиландтағы елшісі Чарльз Вудруф Йосттың АҚШ-тың өкілдігінде әскери атташе болып жұмыс істеді. Бұл Томпсонның Йосттың әйелі Иренамен он бір жылға созылған қарым-қатынасының бастауы болды. 1950 жылы олардың баласы дүниеге келді, бірақ ДНК-тестілеу жүргізілгенге дейін Томпсон мен Йост екеуі де баланың әкесі екенін анықтай алмады. Томпсон «Бостандық Таиланды» және «Бостандық Лаосын» (Лао Иссара) топтарымен байланыстарын пайдаланып, Таиланд шекарасындағы қақтығыстарды тарату және ақпарат жинауға тырысты. Өкілдікте оған американдық миссионер Кеннет Лэндон көмектесті, оның әйелі Маргарет Лэндон «Анна мен Сиам патшасы» кітабының авторы болды. Бұл кітап 1946 жылғы «Анна мен Сиам патшасы» және 1956 жылғы «Патша мен мен» фильмдеріне шабыт берді.
At the height of the Second World War, Thompson was recruited by Major General William Joseph Donovan (1883–1959) to serve as an operative in the OSS. His first assignment was with the French Resistance in North Africa. He was then sent to Europe. After Victory in Europe Day (May 7–8, 1945), he was transferred to Ceylon (now Sri Lanka) to work with the pro Allied Free Thai Movement (Seri Thai). Their mission was to help liberate Thailand from the occupying Japanese Army. The group had the support of Pridi Panomyong, the regent to King Ananda Mahidol of Thailand, and Seni Pramoj, the Thai ambassador to the United States. In August 1945, Thompson was about to be sent into Thailand, when the surrender of Japan officially ended World War II. He arrived in Thailand shortly after Victory over Japan Day and organized the Bangkok OSS office. It was here he got to know Constance (Connie) Mangskau, an Allied Services translator, who later became one of his closest friends. In the spring of 1946, Thompson went to work as a military attaché at the United States legation for his former Princeton classmate Charles Woodruff Yost, the US Minister to Thailand. It was the start of Thompson's eleven year affair with Yost's wife, Irena. In 1950, she had a child, but neither Thompson nor Yost could establish paternity prior to DNA testing. Thompson used his contacts with the Free Thai and Free Laos (Lao Issara) groups to gather information and defuse conflicts on Thailand's borders. Working with him in the legation was Kenneth Landon, an American missionary whose wife, Margaret Landon, was the author of Anna and the King of Siam, which was the inspiration for the 1946 film of the same name, and the 1956 film The King and I.
Жеке секторға қайтару
1946 жылдың соңында Томпсон әскерден босату мақсатымен үйіне қайтты. Патриция Трэвиспен (1920–1969) ажырасқаннан кейін, ол Бангкоктағы «The Oriental Hotel» қонақүйін сатып алу үшін инвесторлар тобына қосылу үшін Таиландқа оралды. Ол қонақүйді қайта жаңарту жұмыстарында болғанда, әріптестерімен келіспеушіліктер туындады, нәтижесінде компаниядағы үлесінен бас тартты. Содан кейін ол жібек саудасына көшті. 1948 жылы Джордж Барримен бірлесіп «Тайлық жібек компаниясы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігін құрды. Ол 25 000 доллар көлемінде капиталдандырылды. Олардың әрқайсысы акциялардың 18%-ына ие болды, ал қалған 64%-ы тай және шетелдік инвесторларға сатылды. 1951 жылы фирма дизайнер Айрин Шараффтың Роджерс пен Хаммерштейннің «Патша мен мен» мюзиклінде тай жібек маталарын пайдаланғаннан кейін үлкен жетістікке жетті. Осы кезден бастап компания дамыды. Тай жібегімен бүгінгі күні байланысты жарқын түстер мен керемет үйлесімдерді ойлап тапқаннан бөлек, Томпсон Таиландтың мыңдаған ең кедей халқын қырдан шығарды. Оның компаниясын шағын өндіріспен ұстау туралы шешімі, жұмыс күшінің көп бөлігін құраған әйелдер үшін маңызды болды. Оларға үйде жұмыс істеуге рұқсат беру арқылы, олар отбасыдағы орнын сақтап, сонымен қатар асыраушыға айналды. 1958 жылы Томпсон өзінің сәулет өнерінің шыңына жеткен – өзінің өнер туындыларын көрсету үшін жаңа үй салуға кірісті. Ескі ауылдық үйлердің бөліктерін пайдаланып, олардың кейбіреулері жүз жылға жуық ескі болған, Томпсон өзінің иелігінде алты тай үйін қайта құрастырудан тұратын шедеврді салуға қол жеткізді. Көптеген бөліктер Аюттхаядан өзен арқылы тасымалданды, бірақ ең үлкені – тоқымашы үйі (қазіргі тұрғын бөлмесі) Бангкруадан келді. Келгеннен кейін ағаш конструкциялары түсіріліп, қайта жинастырылды. Нақтылықты сақтау ниетімен Томпсон кейбір құрылыстарды жерден бір қабатқа көтерді. Салу кезінде ол ғимараттарға сыртқы емес, ішкі жағына қараған баспалдақтарды орналастыру сияқты өзгерістер енгізді. Сонымен қатар, Томпсон өз бөлмелерінің қабырға панельдерін кері бұрып, олар енді сыртқа емес, ішке қарауына мүмкіндік берді.
In late 1946, Thompson headed for home to seek his discharge from the army. After his divorce from Patricia Thraves (1920–1969), he returned to Thailand to join a group of investors to buy The Oriental Hotel in Bangkok. While working on its restoration, he had some differences with his associates and this resulted in him giving up his shares in the company. He subsequently switched his focus to silk trade. In 1948 he partnered with George Barrie to found the Thai Silk Company Limited. It was capitalized at $25,000. They each owned 18% of the shares, and the remaining 64% were sold to Thai and foreign investors. The firm achieved a coup in 1951 when designer Irene Sharaff made use of Thai silk fabrics for the Rodgers and Hammerstein musical, The King and I. From then on, the company prospered. Besides inventing the bright jewel tones and dramatic color combinations today associated with Thai silk, Thompson raised thousands of Thailand's poorest people out of poverty. His determination to keep his company cottage based was significant for the women who made up the bulk of his work force. By allowing them to work at home, they retained their position in the household while becoming breadwinners. In 1958, Thompson began what was to be the pinnacle of his architectural achievement – the construction of a new home to showcase his objets d'art. Using parts of old up country houses – some as old as a hundred years – Thompson succeeded in constructing a masterpiece that involved the reassembling of six Thai dwellings on his estate. Most of the units were dismantled and brought over by river from Ayutthaya, but the largest – a weaver's house (now the living room) – came from Bangkrua. On arrival, the woodwork was offloaded and pieced together. In his quest for authenticity, Thompson saw to it that some of the structures were elevated a full floor above the ground. During the construction stage, he added his own touches to the buildings by positioning, for instance, a central staircase indoors rather than having it outside. Along the way, Thompson also reversed the wall panels of his quarters so that it now faced inside instead of it having an external orientation.
Жаңалықтар
(төрт бөлімнен тұратын серияның 1-бөлігі). Тулмин, Льюэллин (2015 жылдың 4 маусымы). "Джим Томпсонның құпия жоғалуы және іздеу". Монтгомеридің "Сентинелі". Мэриленд штаты, Монтгомери округі. 16-бет. (төрт бөлімнен тұратын серияның 2-бөлігі). Тулмин, Льюэллин (2015 жылдың 2 шілдесі). "Жібек патшасын" іздеуді жалғастыру. Монтгомеридің "Сентинелі". Мэриленд штаты, Монтгомери округі. 19-бет. (төрт бөлімнен тұратын серияның 3-бөлігі). Тулмин, Льюэллин (2015 жылдың 6 тамызы). "Джим Томпсонды іздеудегі соңғы аялдама". Монтгомеридің "Сентинелі". Мэриленд штаты, Монтгомери округі. 19-бет. (төрт бөлімнен тұратын серияның 4-бөлігі).
(part 1 of a 4 part series). Toulmin, Llewellyn (June 4, 2015). "The Mysterious Disappearance and Search for Jim Thompson". The Montgomery Sentinel. Montgomery County, Maryland. p. 16. (part 2 of a 4 part series). Toulmin, Llewellyn (July 2, 2015). "Continuing the Search for the 'Silk King'". The Montgomery Sentinel. Montgomery County, Maryland. p. 19. (part 3 of a 4 part series). Toulmin, Llewellyn (August 6, 2015). "The Last Stop in the Search for Jim Thompson". The Montgomery Sentinel. Montgomery County, Maryland. p. 19. (part 4 of a 4 part series).