Уильям Льюис Сафир: Американ журналисі және саяси тілшісі

Кіріспе

Американдық журналист және президенттік сөз жазушы (1929–2009)

Уильям Льюис Сафир ( /s//æ//f//aɪər/; Сафир; 17 желтоқсан 1929 – 27 қыркүйек 2009) – американдық автор, бағанашы, журналист және президенттік сөз жазушы. Ол ұзақ жылдар бойы «The New York Times» газеті үшін синдикатталған саяси бағаналар жазды және «The New York Times Magazine» журналында танымал этимология, жаңа немесе ерекше қолданыстар және тілге қатысты басқа да тақырыптар туралы «Тіл туралы» бағанасын жазды.

Ерте өмір және білім

Сафир Уильям Льюис Сафир Нью-Йорк қаласында Ида (Паниш) мен Оливер Краус Сафирдің ұлы болып дүниеге келді. Оның отбасы яһуди және әкесінің жағынан румыниялық текті болған. Сафир кейіннен өзінің тегіне «e» әрпін қосты, бірақ кейбір туыстары бастапқы жазылымын қолдануын жалғастырды. Сафир Нью-Йорк қаласындағы Бронкс ғылымдарына арналған жоғары мектебін бітірді. Ол Сиракуз университетінің S. I. Newhouse Public Communications мектебінде оқыды, бірақ екі жылдан кейін оқуын тоқтатты. 1978 және 1990 жылдары Сиракузда дипломдық сөз сөйледі, содан кейін университеттің қамқоршылық кеңесінің мүшесі болды.

Мансап

1955-1960 жылдары қоғамдық байланыстар жөніндегі басқарушы болып жұмыс істеді. Бұрын ол радио және теледидар продюсері, сондай-ақ армия тілшісі болған. 1959 жылы Мәскеудегі Сокольники саябағында өткен американдық сауда көрмесінде үй үлгісін көрсеткен үй салушының жарнамашысы болды – Рихард Никсон мен Никита Хрущевтің «ас үй дебаты» өткен орын. Сафирдің түсірген қара-ақ суреті кеңінен таралды. Сафайр Никсонның 1960 жылғы президенттік сайлау кампаниясына, ал 1968 жылы қайтадан қатысты. 1968 жылы Никсон жеңіске жеткеннен кейін Сафайр оның және Спиро Агнюдің сөздерін жазушысы болды; ол Агнюдің әйгілі «негативизмнің нәрсенің ішіндегілер» терминін жасағандығымен танымал. Сафайр «Ай апаты болған жағдайда» деген сөзді дайындады, егер Аполлон-11 ғарышкерлері Айда қалып қойса, президент Никсон телеарнадан сөйлейтін болатын. Жоспар бойынша, Миссиялық басқару орталығы LEM-мен «байланысты үзуі» керек еді, ал дін қызметкері олардың жанын «теңізге жерлеуге» ұқсас қоғамдық рәсімде «ең терең тереңдікке» тапсыруы керек еді. Президенттің ғарышкерлердің әйелдеріне телефон арқылы қоңырау шалуы да жоспарланған. Бұл сөз Сафайрдың Никсонның бас штабы Х.Р. Холдеманға жазған хатында пайда болды, онда Сафайр әкімшіліктің мұндай апатқа жауап ретінде ұстануы мүмкін протоколды ұсынды. Дайындалған мәтіннің соңғы жолы Руперт Бруктың Бірінші дүниежүзілік соғыс туралы «Сақшы» өлеңіне сілтеме жасады. 1973 жылы ол «Нью-Йорк Таймс» газетіне саяси бағаны жазушы болып келді. «Таймсқа» қосылғаннан кейін Сафайр Никсонның рұқсатымен «ұлттық қауіпсіздік» үшін телефон тыңдаудың нысаны болғанын білді және тек ішкі мәселелермен айналысқанын байқағаннан кейін, өзінің «тымық ашу» деп сипаттаған сезімімен Никсон үшін қиын он жылдықтан өткенін жазды. «Оны немесе оның келісімінсіз әрекет ететін кейбір параноидалық адамды менің әңгімелерімді тыңдау үшін жұмысқа алмадым». 1978 жылы Сафайр Берт Лэнстің бюджеттік тәртіпсіздіктері туралы пікірі үшін Пулитцер сыйлығын жеңіп алды; 1981 жылы Лэнс барлық тоғыз айыптан ақталды. 1980 жылғы 27 қазанда Сафайрдың «Аятолла дауыс береді» деген мақаласы сол жылғы президенттік сайлауда Рональд Рейганның науқандық жарнамасында келтірілді. Сафайр сонымен қатар NBC-нің Meet the Press бағдарламасында жиі пайда болды. 2005 жылы Сафайрдың саяси бағаны зейнеткерлікке шығуын жариялаған кезде «Нью-Йорк Таймс» газетінің баспашысы Артур Сульцбергер кіші былай деді: «Билл Сафайрсыз «Нью-Йорк Таймс» газетін елестетуге болмайды. Биллдің ойландыратын және көрегендікпен жазылған пікірлері 1973 жылы біздің редакциялық бетімізге алғаш келгеннен бері оқырмандарымызды баурап алды. Оның бағанын оқу елдің және әлемнің әр жеріндегі оқырмандарымыз үшін күннің маңызды және қызықты бөлігіне айналды. Сіз онымен келісесіз бе, жоқ па, бұл маңызды емес, оның жазуы тартымды, ақпаратты және қызықты». Сафайр 1995 жылдан 2004 жылға дейін Пулитцер сыйлығы кеңесінің мүшесі болды. Ол бағаны жазуын тоқтатқаннан кейін Дана қорының толық уақытты бас директоры болды, онда ол 2000 жылдан бастап төраға болды. 2006 жылы Сафайр президент Джордж Буштан Президенттік бостандық медалін алды. Сафайрдің ФБР-дегі іс қағаздарының бір бөлігі 2010 жылы жарияланды. Құжаттарда «Никсон әкімшілігінің бұйрығымен телефон тыңдау, соның ішінде Сафайрдің телефонын тыңдау туралы мәліметтер бар».

He was a public relations executive from 1955 to 1960. Previously, he had been a radio and television producer and an Army correspondent. He worked as a publicist for a homebuilder who exhibited a model home at an American trade fair at Sokolniki Park in Moscow in 1959—the one in which Richard Nixon and Nikita Khrushchev had their Kitchen Debate. A much circulated black and white photograph of the event was taken by Safire. Safire joined Nixon's campaign for the 1960 presidential race, and again in 1968. After Nixon's 1968 victory, Safire served as a speechwriter for him and for Spiro Agnew; he is known for having created Agnew's famous term, "nattering nabobs of negativism". Safire prepared a speech called "In Event of Moon Disaster" for President Nixon to deliver on television if the Apollo 11 astronauts were stranded on the Moon. According to the plans, Mission Control would "close down communications" with the LEM and a clergyman would have commended their souls to "the deepest of the deep" in a public ritual likened to burial at sea. Presidential telephone calls to the astronauts' wives were also planned. The speech originated in a memo from Safire to Nixon's chief of staff H. R. Haldeman in which Safire suggested a protocol the administration might follow in reaction to such a disaster. The last line of the prepared text contained an allusion to Rupert Brooke's First World War poem "The Soldier". He joined The New York Times as a political columnist in 1973. Soon after joining the Times, Safire learned that he had been the target of "national security" wiretaps authorized by Nixon, and, after observing that he had worked only on domestic matters, wrote with what he characterized as "restrained fury" that he had not worked for Nixon through a difficult decade "to have him—or some lizard lidded paranoid acting without his approval—eavesdropping on my conversations". In 1978, Safire won the Pulitzer Prize for Commentary on Bert Lance's alleged budgetary irregularities; in 1981, Lance was acquitted by a jury on all nine charges. Safire's column on October 27, 1980, entitled "The Ayatollah Votes", was quoted in a campaign ad for Ronald Reagan in that year's presidential election. Safire also frequently appeared on the NBC's Meet the Press. Upon announcing the retirement of Safire's political column in 2005, Arthur Sulzberger Jr., publisher of The New York Times, said:

The New York Times without Bill Safire is all but unimaginable, Bill's provocative and insightful commentary has held our readers captive since he first graced our Op Ed Page in 1973. Reaching for his column became a critical and enjoyable part of the day for our readers across the country and around the world. Whether you agreed with him or not was never the point, his writing is delightful, informed and engaging. Safire served as a member of the Pulitzer Prize Board from 1995 to 2004. After ending his op ed column, he became the full time chief executive of the Dana Foundation, where he was chairman from 2000. In 2006, Safire was awarded the Presidential Medal of Freedom by President George W. Bush. Portions of Safire's FBI file were released in 2010. The documents "detail wiretapping ordered by the Nixon administration, including the tapping of Safire's phone".

Ағылшын тілінде жазу

Сафир өзінің саяси мақалаларынан өзге, 1979 жылдан бастап қайтыс болған айына дейін "The New York Times Magazine" апталығында "Тіл туралы" атты бағана жазды. Көптеген бағаналары кітаптарға жинақталды. "Жаңа саяси тіл" (1968) – тіл туралы тағы бір кітабы.

Саяси көзқарастар

Сафайр өзін "либертариандық консерватор" деп сипаттады. "Вашингтон пост" газетінің мақаласында ол былай деді: "Либертариандық емес нәрсе жасағанда консерваторларды сынауға дайынмын". [11 қыркүйек шабуылдарынан кейін] Джордж В. Бұштің тұтқындарға қатысты әрекеттеріне ең бірінші болып қарсы шықтым. 1992 жылы Билл Клинтонға дауыс бергеннен кейін Сафайр Клинтон әкімшілігінің басты сыншыларының біріне айналды. Оның ашуының ең басты нысаны Хиллари Клинтон болды. 1996 жылғы 8 қаңтардағы эссесінде оның қызмет тарихын қарап шығып, ол оның "туғаннан өтірікші" екеніне қорытынды жасады. Ол нақты мысалдарға жауап бермеді, бірақ өзі үшін емес, анасы үшін ренжіді дейді. Билл Клинтонның сол кездегі баспасөз хатшысы Майк МакКарридің айтуынша, "Егер президент болмаса, ол Сафайр мырзаның мұрнына тигізіп, одан да қатаң жауап берген болар еді". Сафайр Иракпен соғыс жариялауды қолдаған бірнеше адамның бірі болды, ол "шапшаң соғыс" болатынын болжады және былай деп жазды: "Ирактықтар азат етушілерін құттықтап, араб әлемін демократияға бастайды". Ол "Таймс" газетіндегі мақалаларында ирактық барлау қызметкерінің 11 қыркүйекке жасалған шабуылдың қатысушысы Мохамед Аттамен Прагада кездескенін, оны "даусыз факт" деп атады. ЦРУ мен ФБР бұл мәлімдемені растай да, жоққа шығара да алмады. Бұл мәлімдеме жасаған дереккөз бұл кездесу оның мансабына зиян келтіруі мүмкін деп алаңдады. Дегенмен, Халид Шейх Мохаммед пен Рамзи бин әл Шибб кездесу болмағанын жоққа шығарды. Сафайр теорияның рас екенін айтып, оны Иракқа қарсы соғыс үшін дәлел ретінде пайдаланды. Сондай-ақ ол "бостандыққа шыққан ғалымдар" одақтас күштерді "инспекторлар таба алмаған [жаппай қырып-жою қаруларының] жасырын қоймаларына" жетелеуі мүмкін деген қате болжам жасады. Сафайр Израильдің жақтаушысы болды. 2005 жылы Бар-Илан университетінің "Сионның қорғаушысы" сыйлығын алды. Президент Джордж Буш оны 2008 жылдың мамыр айында Израиль мемлекетінің 60 жылдығын тойлау үшін Иерусалимге еріп бару үшін арнайы делегация құрамына тағайындады.

Safire described himself as a "libertarian conservative". A Washington Post story on the ending of his op ed column quotes him on the subject:

I'm willing to zap conservatives when they do things that are not libertarian. [After the 9/11 attacks,] I was the first to really go after George W. on his treatment of prisoners. After voting for Bill Clinton in 1992, Safire became one of the leading critics of Clinton's administration. Hillary Clinton in particular was often the target of his ire. He caused controversy in a January 8, 1996, essay when, after reviewing her record, he concluded she was a "congenital liar". She did not respond to the specific instances cited, but said that she did not feel offended for herself, but for her mother's sake. According to Bill Clinton's press secretary at the time, Mike McCurry, "the President, if he were not the President, would have delivered a more forceful response to that on the bridge of Mr. Safire's nose". Safire was one of several voices who called for war with Iraq, and predicted a "quick war" and wrote: "Iraqis, cheering their liberators, will lead the Arab world toward democracy." He consistently brought up the point in his Times columns that an Iraqi intelligence agent met with Mohamed Atta, one of the 9/11 hijackers, in Prague, which he called an "undisputed fact". According to the CIA and the FBI, they were unable to confirm or deny the validity of this assertion. The source who made these allegations is alleged to have become concerned that such a meeting could have harmed his career. Nonetheless, Khalid Sheikh Mohammed and Ramzi bin al Shibh do deny that the meeting took place. Safire insisted that the theory was true and used it to make a case for war against Iraq. He also incorrectly predicted that "freed scientists" would lead coalition forces to "caches [of weapons of mass destruction] no inspectors could find". Safire was staunchly pro Israel. He received the Guardian of Zion Award of Bar Ilan University in 2005. President George W. Bush appointed him to serve on the Honorary Delegation to accompany him to Jerusalem for the celebration of the 60th anniversary of the State of Israel in May 2008.

Өлім

Сафайр 2009 жылдың 27 қыркүйегінде Мэриленд штатының Роквилл қаласындағы хоспис орталығында 79 жасында қуық безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды. Одан кейін әйелі Хелен Белмар (туған аты Юлиус), балалары Марк және Аннабель, немересі Лили отырды.

Жалпы және келтірілген сілтемелер

Ларри Берман және Брюс В. Джентлсон, "Буш және суық соғыстан кейінгі әлем: американдық көшбасшылыққа жаңа шақырулар" Буш президенттігі: алғашқы бағалаулар. Ред. Колин Кэмпбелл, С. Ж., Берт А. Рокман. 1991 жыл. Чатэм Хаусы.