Кіріспе

Американдық газет тілшісі Мэри Тайлер "Молли" Ивинс (30 тамыз 1944 – 31 қаңтар 2007) – американдық газет тілшісі, автор және саяси комментатор, ол әзіл-қалжың мен терең оймен жазуымен танымал болды. Саяси тұлғалар мен саясатты сынау үшін ол көбінесе сатира мен өткірлікке жүгінді. Калифорнияда туып, Техаста өскен Ивинс Смит колледжінде және Колумбия университетінің журналистика мектебінде білім алды. Ол журналистік мансабын Миннеаполис Трибьюн газетінде бастады, онда газеттегі алғашқы әйел полиция тілшісі болды. Ивинс 1970-ші жылдардың басында The Texas Observer газетіне қосылды, кейін The New York Times газетіне ауысты. 1980-ші жылдары "Даллас Таймс Геральд" газетінде бағана жазды, ал 1991 жылы "Таймс Геральд" сатылып, жабылғаннан кейін "Форт-Уорт Стар-Телеграм" газетіне өтті. Оның бағанасы Creators Syndicate арқылы таратылып, жүздеген газетте жарияланды. Ивинстің өмірбаяны, "Молли Ивинс: көтерілісшіл өмір", 2010 жылы PEN USA президенттік өмірбаянының жеңімпазы Билл Минутаглио мен В. Майкл Смитпен бірлесіп жазылды. Forbes Media Guide Five Hundred 1994 жылы былай деді:

Ерте өмір

Ивинс Калифорния штатының Монтерей қаласында дүниеге келді және Техас штатының Хьюстон қаласында өсті. Оның әкесі, Джеймс Ивинс, қатаң мінезі мен билікке құштарлығы үшін "Генерал Джим" (кейде теңізді жақсы көргендігі үшін "Адмирал Джим" деп те атайтын) атағымен белгілі болды, ол мұнай және газ саласындағы басшы қызметкер болған. Олар Хьюстон қаласының бай River Oaks ауданында тұрды.

Мансап

Смитте оқыған кезінде Ивинс үш жаз бойы Хьюстон Хроникасында стажер болып жұмыс істеді. Оның міндеттеріне шағымдар бөлімі және, ол өзінің айтуынша, "кәріз редакторы" кірді, ол жергілікті қалалық өмірдің мән-жайларын жариялауға жауапты болды. Колумбия университетін бітіргеннен кейін, ол Миннеаполис Трибьюнде Твин-Ситиде жұмыс істеді, онда ол "қарсылық көрсететін қаралар, ашулы үндістер, радикалды студенттер, өзіне сенімді әйелдер және басқа да түрлі бейшаралар мен бұзақылар" туралы жазды. 1970 жылы Ивинс Трибьюнды тастап, Техас штатының Остин қаласына, Ронни Даггер шақырғаннан кейін, The Texas Observer газетінің бас редакторы және саяси тілшісі болып жұмыс істеу үшін кетті. Ол Техас заң шығарушы органын жамылып, фольклоршы Джон Генри Фолк, мемлекеттік хатшы Боб Буллок және болашақ губернатор Энн Ричардс сияқты адамдармен достық қарым-қатынас жасады. Сонымен қатар, ол The New York Times және The Washington Post газеттеріндегі пікір мақалалары мен репортаждар арқылы, сондай-ақ Техас ішінде және одан тыс жерлердегі көптеген сөз сөйлеу арқылы ұлттық назар аударды. Ол 1982 жылға дейін Times газетіне жазды. Ол жұмыс істеген кезеңде Ивинс Рокки Маунтин бюросының басшысы болды, ол тоғыз батыс штатын қамтыды, бірақ бюрода басқа ешкім болмағандықтан, оны басшы етіп тағайындағанын айтқан. Ивинс сонымен қатар 1977 жылдың 17 тамызындағы санында The New York Times газеті үшін Элвис Преслидің некрологын жазды. Жалпы, оның ерекше жазу стилі редакторлардың күтуімен келіспеді, ал 1980 жылы Нью-Мексикодағы "қоғамдық тауық сою фестивалі" туралы жазып, оны "бандиттік жұлып алу" деп атағаннан кейін, ол жаза ретінде Нью-Йорк қаласына қайтарылды. Times газетінің редакторы Эйб Розенталь оны осы сөздерімен оқырмандарды "жаман ойларға" итермелеуге тырысқанын айыптағанда, оның жауабы: "Сізді алдасам, мырза Розенталь" болды. 1981 жылдың соңында Даллас Таймс Геральдтан өзіне қалаған тақырыпта колонка жазу туралы ұсыныс алғаннан кейін, Ивинс Нью-Йорк қаласынан Далласқа кетті. 1985 жылы редакторлар оны газеттің Остиндегі бюросына көшірді, бұл Даллас қалалық басшыларымен қарым-қатынасты азайту үшін жасалды. Ол сондай-ақ Progressive, Nation, Newsweek, Mother Jones, McCall's және Playboy журналдары үшін жазды. Ол Nightline, PBS MacNeil/Lehrer News Hour, National Public Radio’s All Things Considered және Talk of the Nation бағдарламаларында пайда болды.

Плагиат туралы айыптаулар

1995 жылы юморист Флоренс Кинг 1988 жылғы "Мэтер Джонс" журналындағы мақаласында Ивинс оның еңбегін плагиаттады деп мәлімдеген мақала жазды. Ивинс сияқты, National Review журналы оны "Қаталдықтың патшайымы" деп атаған Кинг өзінің бағандарында тіл тиекпестен жазды. Дэвид Рубиен "Салон" журналында жазған хатында оқиғаны былай баяндады: "1995 жылы "Мэтер Джонс" журналында Оңтүстік елдерінің әдеп-ғұрыптары туралы жазған мақаласында Флоренс Кингтің "Оңтүстік ханымдары мен мырзалары" атты кітабынан сүйіспеншілікпен сілтеме жасап, көптеген сөздер келтірді. Бірақ Ивинс әлі де түсінбеген себептерге байланысты, Кингке тиесілі бірнеше сөзді авторлық құқығын көрсетпестен қалдырды". Сонымен қатар, Ивинс Кингке тиесілі деп көрсеткен цитатаға өзінің сөздерін де қосты. Ивинс Кингке кешірім сұрап хат жазды, бірақ әдеттегідей оны: "Мен және менің жұмысым туралы сіздің қалған байқауларыңызға келетін болсақ, сіз шынымен де жаман адамсыз, солай емес пе? Шын ниетпен, Моли Ивинс, плагиатшы." деп аяқтады. "Американ Энтерпрайз" журналы Ивинстің кешірім сұрауы мен Кингтің жауабын келесі санында жариялады.

Денсаулық сақтау мәселелері

Үштен астам онжылдық бойы Ивинс алкоголизммен күресті, ол өзінің The Nation некрологында журналистиканың "кәсіби қаупі" деп сипатталды. Ол өзінің күнделіктерінде күресі туралы былай деп жазды: "Өмірімнің алғашқы 30 жылында жасаған ең үлкен қателігім – ішуді бастап, содан кейін де ішуім болды" және "Мас болу арқылы мен көп уақытымды зая кетірдім. Ішуімнен жұмысымды қауіпке тіктедім және журналист ретіндегі жауапкершілігімді орындамай қалдым". Өмірінің соңғы жылдары ол осы жағдайды емдеу үшін бірқатар қадамдар жасады, біраз уақыт "мастықтан арылу мектебінде" болды, содан кейін өмірінің соңғы бір жарым жылында Анонимді алкоголиктер (АА) жиналыстарына қатысты. 1999 жылы Ивинске ІІІ сатыдағы қабынулы сүт безінің қатерлі ісігі диагнозы қойылды. 2003 жылы және 2005 жылдың соңында қатерлі ісік қайтадан оралды. 2006 жылдың қаңтар айында ол тағы да химиотерапиядан өтетінін хабарлады. 2006 жылдың желтоқсан айында ол тағы да емделу үшін бағанасынан демалыс алды. 2007 жылдың қаңтар айында екі мақала жазды, бірақ 26 қаңтарда қосымша емделу үшін қайтадан ауруханаға түсті.

Өлім

Ивинс 2007 жылғы 31 қаңтарда 62 жасында Остин қаласында, Техас штатында, хосписте қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның тікелей сынға ұшыратқан Джордж Буш мәлімдеме жасады: "Мен оның нанымдарын, сөздің күшіне деген ынтасын құрметтеймін. Ол аурумен де сондай құлшыныспен күресті. Оның тапқырлығы мен адалдығы бізге қатты сағыныш қалдырады". Молли Ивинстің қолжазбалары Дольф Бриско Америка тарихы орталығында сақталады, ал оның жеке кітапханасы Техас мемлекеттік университетінің Витлифф жинағына сыйға берілді. 2012 жылдың 23 тамызынан 28 қазанына дейін актриса Кэтлин Тернер Молли Ивинсті Маргарет және Эллисон Энгель егіз журналистер жазған "Қызыл ыстық патриот: Молли Ивинстің өткір әзілдері" пьесасында Вашингтондағы Арена сахнасында және Калифорниядағы Беркли репертуарлық театрында сомдады. Дженис Энгель (туысқан емес) пьесадан шабыттанған "Тозақты көтеру: Молли Ивинстің өмірі мен заманы" атты деректі фильмді өндірді және режиссерлік етті.

Нанымдар

Популисттік көзқараспен жаза отырып, Айвинс өзін популист деп, ал кейде солшыл либертариан деп жиі сипаттады. Ивинс Техастың ерекшелігін сезіндіру үшін өзінің мақалаларын түрлі-түсті тіркестермен безендірді. Оның жазбаларында маңызды мәселені жеткізу үшін ирония мен сатиралық юмор жиі қолданылады. Мысалы, 1993 жылғы "Қаруға деген құмарлығымызды сынау" атты эссесінде ол былай дейді:

Мемлекеттік қызметкерлердің немқұрайлылығына немесе ақымақтығына ашуланғанда, ол өз аргументін таңғалыс пен қызықтыру сезімінде жеткізді. Ол Техас заң шығарушы органы туралы әңгімелер айтуды ұнататын, оны жай ғана "Леге" деп атады, және оны елдегі ең жемқор, тиімсіз және көңілді басқару органының бірі деп есептеді. Мысалы:

"Техаста әдепсіздік пен иәсіздікке қатысты жаттығу, жаттығу, жаттығу керек", – дейді. "Мен аздап ақша табамын, көп емес" немесе "Бұл бөлмеде Киелі кітап болған емес" деген сөздерді кім ұмыта алады? 2003 жылы ол "2003 жылғы Ұлы либералдық қарсылық" терминін ойлап тапты және 2003 жылғы Ирак соғысының жанкешті қарсыласы болды. Сондай-ақ, Джордж Бушқа "Шруб" және "Дубя" деген лақап аттарын қойғандығымен де есептеледі. Айвинс оңды әрекеттерді қолдады және президент Буштың Мичиган университетінде нәсілдік квоталарды қолдануға қарсылығын білдіру үшін Мартин Лютер Кингтің туған күнін таңдағаны үшін айыптады.

Өмірбаяндық деректі фильм

2019 жылы «Raise Hell: The Life and times of Molly Ivins» атты деректі фильм шықты.

Мұра

"Молли" ұлттық журналистика сыйлығы Молли Ивинстің есімін мәңгі есте қалдыруға арналған. Ивинс – "Қызыл ыстық патриот: Молли Ивинстің өткір зекеті" атты бір актриса ойнайтын пьесаның кейіпкері, осы пьесаны-да әйел-журналист егіздер Алисон мен Маргарет Энгельс жазған.