Кіріспе

Балықтар тұқымдасы

Бараккудиналар – теңіздің мезопелагикалық балықтар тұқымдасы Paralepididae-нің кез келген мүшесі. Шамамен 50 қазіргі түрі дүниежүзілік мұхиттардың терең суларында кездеседі. Бірнеше туыстар тек ипрезия дәуіріне жататын қазба қалдықтарынан ғана белгілі. Паралепис (тұқымдас осылай аталған) деген атау грек тіліндегі "para" сөзінен шыққан, ол "шамамен" немесе "қабықшалы" деген мағынаны білдіреді.

Сипаттама

Баракудиндар – созылыңқы, жұқа денелі, үлкен көздері және тісқақ тәрізді тістері бар үшкір мұрыны бар балықтар. Бұл оларға барракудаларға (Sphyraenidae тұқымдасы) сыртқы ұқсастық береді, бірақ екі топтың да туыстық байланысы тығыз емес. Баракудиндар шын мәнінде сарбаз балықтарға (Aulopiformes отряды; Alepisauroidei суботряды) жақын және ланцет балықтарға (Alepisauridae тұқымдасы), балғаш жақтарға (Omosudidae тұқымдасы) және пышақ тістілерге (Anotopteridae тұқымдасы) ең жақын. Олардың жақын туыстары сияқты, баракудиналарда жүзу қуысы жоқ және олар бір мезгілде гермафродиттер, бұл омыртқалы жануарлар арасында сирек кездесетін ерекшелік. Баракудинаның ең ірі түрлерінің ұзындығы дейін жетеді. Баракудиналар терең пелагикалық өмірге бейімделген ерекше қасиеттерге ие, олардың маскировкаға көмектесетіні айтылады: баракудиналардың көпшілігі тері астындағы гуанин қабатына ие, ол олардың тірі кезінде калейдоскоптық түс беруге мүмкіндік береді және бұл олардың денеінің айналасындағы мезофотикалық сулардың әлсіз жарығын сынуы мүмкін. Lestidiops, Lestidium, Lestrolepis және Stemonosudis туыстарына жататын баракудиналардың кішірек, көбірек дамыған түрлерінде өте аз қабықшалар болады және олардың терісі дерлік толығымен мөлдір, сондықтан оларды суда көру қиын. Баракудиналар, көптеген терең теңіз балықтары сияқты, қара пигментті ішек қабықтарына ие, олар фонарь балықтары (Myctophidae тұқымдасы) сияқты биолюминесцентті жемді жасыруға көмектеседі деп есептеледі. Lestrolepis туысына жататын түрлерде іштің бойымен созылған биолюминесцентті мүше бар, ол төменнен келетін жарыққа қарсы көлеңке беруге көмектеседі, осылайша олардың силуетін төмендегі жыртқыштардан жасырады. Басқа түрлерде бауыр тінінен пайда болған биолюминесцентті мүшелер бар.

Экология және тіршілік тарихы

Барракудиналар әлемдік мұхиттардың мезопелагикалық тереңдіктерінде мекендейді және балық, шағын қабыршақтылар мен калмарларды жейтін жыртқыштар болып табылады. Барракудиналардың көптеген түрлері 2000 метр тереңдікте кездеседі, бірақ олардың ең көп саны 200 мен 1000 метр аралығында байқалады. Барракудиналар күндізгі тік көшуге қатыспайды деп есептеледі. Олар балық аулауда сирек ұсталса да, тунец, семсер балығы, ланцет балығы, Кувье тұмсықты киттері және көк акулалар сияқты пелагикалық жыртқыштардың асқазан ішегінен жиі табылады. "Батискаф Триест" кемесінен алынған алғашқы бақылаулар бойынша, Lestrolepis intermedia түрлері су бағанасы арқылы тік бойымен жылдам қозғалып, биолюминесценттік мүшелерінен жарқыраған "сары түс" шашыратып, "күміс сүмбілер" сияқты көрінеді. Олар сондай-ақ суда сүзіп жүріп, жыртқыштарды немесе жемді іздегендей, жоғарыдан төменге немесе төменнен жоғарыға қарай жылдам бағыттарын өзгертеді. Бұл мінез-құлық барлық барракудина түрлеріне тән емес, себебі ол қайта байқалған жоқ. Бұл балықтардың шаруашылық көбею әдеттері туралы көп мәлімет жоқ. Жыныс бездерінде сперматозоидтар мен жұмыртқалар табылады, бірақ көбею процесі ешқашан тікелей байқалған жоқ. Жұмыртқалардың планктонмен таралуы және ерте личинканың планктондық қасиеттері олардың ұрықталып, планктонмен таралатынын көрсетеді. Түрлер мен туыстар арасында өмірлік циклдар әртүрлі болғанымен, барракудинаның шағылысқаннан кейінгі санаттары жылдың белгілі бір кезеңдерінде континенттік шельфтің тіктеу беткейлеріне жақын жерде жиірек кездеседі. Дегенмен, бұл балық шаруашылығы тәуелсіз сынамаларында барракудиналардың сирек ұсталуына байланысты сынама алудың қателігі болуы мүмкін.