Кіріспе

Француз ақыны және романисі (1842–1908)

Франсуа Эдуард Жоахим Коппе (fʁɑ̃swa ədwaʁ ʒɔakim kɔpe; 26 қаңтар 1842 – 23 мамыр 1908) – француз ақыны және романисі.

Өмірбаян

Коппе Парижде мемлекеттік қызметкердің отбасында дүниеге келген. Сент-Луи лицейін бітіргеннен кейін ол соғыс министрлігінде клерк болып жұмыс істеді және Парнасс мектебінің ақыны ретінде халықтың құрметіне ие болды. Оның алғашқы басылған өлеңдері 1864 жылға жатады. 1869 жылы оның "Poème modernes" (соның ішінде La Grève de forgerons) шығармалары үлкен жетістікке жетті. Сол жылы Коппедің алғашқы пьесасы, "Le Passant", Сара Бернхардт пен Мадам Агардың қатысуымен Одеон театрында жақсы қабылданып, кейіннен Франко-пруссия соғысынан шабыттанған "Fais ce que dois" (1871) және "Les Bijoux de la délivrance" (1872) атты қысқа поэтикалық драмалары да қолдау тапты. Сенат кітапханасында қызмет еткеннен кейін, Коппе 1878 жылы Comédie Française мұрағатшысы болып сайланды және 1884 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Сол жылы Француз академиясына сайлануы оның барлық мемлекеттік қызметтерден зейнетке шығуына әкелді. 1888 жылы ол Құрмет легионының офицері атанды. Коппе "көңілсіздердің ақыны" (le poète des humbles) ретінде танымал болды. Оның өлеңдері мен прозасы қарапайым сезімдерді, патриотизмді, жас махаббаттың қуанышын және кедейлердің қайғысын көрсетеді. Коппе пьеса жазуды жалғастырды, көбінесе өлеңмен жазылған драмалық шығармалардың екеуі Арман д'Артуамен бірлесіп жазылды. 1889 жылы Коммунаның қысқа эпизодын бейнелейтін "Le Pater" пьесасы үкімет тарапынан тыйым салынды. Коппе 1875 жылы алғашқы прозалық туындысын жариялады, содан кейін қысқа әңгімелер, жастық шағы туралы автобиографиясы, түрлі тақырыптардағы қысқа мақалалар сериясы және Рим-католик шіркеуіне қайта оралуы туралы "La Bonne Souffrance" атты танымал еңбегі жарық көрді. Оның дінге қайта оралуына екі рет өлімге жуықтап келген ауыр сырқат себеп болды. Коппе қоғамдық істерге де белсенді қатысты, ұлтшыл қозғалыстың ең радикальды тобына қосылды (демократия институтына наразылық білдіре отырып) және Дрейфус ісінде Альфред Дрейфусқа қарсы күресте жетекші рөл атқарды. Ол 1898 жылы Луи Доссет, Габриэль Сиветон және Анри Вогеоистің бастамасымен құрылған Француз Отан лигасының (Ligue de la patrie française) негізін қалаушылардың бірі болды. Олар университетте Дрейфустік көзқарастарды барлығы қабылдамайтынын көрсетуді мақсат етті. Олар Эмиль Золаға қарсы және көптеген адамдар интернационалистік, пацифистік солшыл қастандық деп санайтын петиция ұсынды. Шарль Маурра жазушы Морис Баррестің қызығушылығын оятып, қозғалыс үш көрнекті тұлғаның қолдауын алды: географ Марсель Дюбуа, ақын Франсуа Коппе және сыншы, әдебиет профессоры Жюль Лематр.

Сын

Коппедің жас замандасы, ақын Артур Рембо Коппе өлеңдеріне көптеген пародиялар жариялады. Рембоның пародиялары "L'Album Zutique" журналында жарық көрді (1871 жылы? 1872 жылы?). Бұл өлеңдердің көпшілігі Коппенің кейбір қысқа өлеңдерінің стилін ("сол кездегі сауатты буржуазияның ләззаты болған, әңгімелейтін, ыңғайлы ұйқастар") және формасын (он жолдан тұратын тармақтарда орналасқан александриялық жұп өлеңдер) пародиялайды. Рембо оларды Франсуа Коппе есімімен жариялады. Ақын Лаутреамонт өзінің "Grève de Forgerons" өлеңін мүлдем назарға алынбауы тиіс "қаламгерлер" тізіміне қосты (Poèsie, I бөлім).