Кіріспе

Жаңа Брансуиктегі қоғамдастық. Саквилл – Канаданың оңтүстік-шығысындағы бұрынғы қала. 2023 жылға дейін қала мәртебесіне ие болды және қазір Тантрамар қаласының құрамына кіреді. Саквиллде Канаданың ең жақсы бакалавриаттық гуманитарлық университеті – Маунт-Аллисон университеті орналасқан. Университет әр оқу жылында шамамен 2200 студентті қабылдайды. Тарихи тұрғыдан ауыл шаруашылығы, кеме жасау және өндіріс негізінде дамыған экономика қазір университет және туризм арқасында өркендеп келеді. Бұл қоныс бастапқыда француз Акадия колониясының бір бөлігі болған, бірақ 1755 жылы акадиялықтардың қуылғаннан кейін Британдық Новая Шотландия колониясының құрамына кірді.

Еуропаға дейінгі

Қазіргі Саквилл Микмак ауданы Сикникт ішінде орналасқан (осы жер аты Чигнэктодан бастау алады), ол шамамен Камберленд, Вестморленд және Альберт округтерінің бір бөлігін құрады. Микмак елді мекені Гоесомалигег Форт-Бозжур қыратында, ал Татамалг немесе Тантама Саквилл қыратында орналасқан. Тидниш, Минуди, Миссагуаш өзені, Абушаган жолы, Миджик, Мемрамкук және Шемогу сияқты көптеген аймақтық жер-су атаулары Микмак тілінен алынған. Портаж Беубассин мен Весткок арқылы, сондай-ақ қазір Фрости Холоу деп аталатын аңғар арқылы Мемрамкук және Петикодиак өзендерін байланыстырып, Акадия мен Квебек арасындағы хабарласу жүйесінде маңызды роль атқарды.

Француз отарлауы (1670-1755 жж.)

Алғашқы акадиялықтар 1670-ші жылдардың басында француз колониясы Порт-Рояльдегі негізгі бекінісінен кеңейген кезде келді. Көптеген акадиялықтар Францияның батысынан келген және теңізден төмен жатқан жерлерді өңдеуде тәжірибелі болған. Тантрамар батқықтары осы мақсатқа өте қолайлы болды, сондықтан акадиялықтар батқықтарды өңдеуге мүмкіндік беретін бөгеттер мен шлюздер жүйесін салды. 1748 жылы саяхатшы Чарльз Моррис Весткоктағы акадиялық қоныстарды, сондай-ақ Пре де Бургс (Саквилл), Пре де Ришардс (Ортаңғы Саквилл), Тинтамаре (Жоғарғы Саквилл), Ла Бут, Ле Куп, Ле Лак (Аулак), Портаж (Миссагуаш өзенінің бастауында), Бобассин (Бэзужурге іргелес), Джоликуэр (Жоликур) және Понт-а-Буот (Понт-де-Буут) елді мекендерін тіркеді. Одан әрі, Ла-Планш (Амхерст) және Бей-Вертеде де қоныстар болды, жалпы халық саны шамамен 3000 адамды құрады. Елді мекендер жолдармен байланыстырылып, батқықтармен бөлінген. Весткоктағы теңіз порты Порт-Рояльмен байланыс құрды.

Британдық жаулап алу және қоныс аудару

1713 жылы Утрехт шарты Акадияны Англияға өткізген, бірақ Акадия мен Жаңа Францияның қалған бөлігінің шекарасын нақты көрсетпеген. Бұл 1755 жылдың маусымына дейін үздіксіз шайқастарға әкелді. Осы кезде Солтүстік Америкадағы британдық және француздық колониялар арасындағы кең ауқымды күрестің бөлігі ретінде француздар Босжур шайқасында жеңіліске ұшырады. Бұл Акадиядан француз әскерінің көп бөлігінің шығарылуына себеп болды. Алты аптадан кейін губернатор Чарльз Лоуренс бейтарап акадиялықтар мен британдықтарға қарсылық көрсеткендерді ажыратпай, акадиялықтарды "мүмкіндігінше жылдам елден шығару керек, ал арал маңында қаруланғандарға, олар үкіметтен ешқандай жеңілдікке лайық емес, олармен бірінші болып айналысуға шешім қабылданды" деді. Бұл акадиялықтарды қуғынға салудың басталуын білдірді. Оларға тек қолма-қол ақша мен үй жиһаздарын алуға рұқсат берілді, ал олардың ғимараттары толығымен өртеліп, қиратылды. Акадиялықтарды қуғыннан кейін британдықтар колонияны қайта толықтыру қажеттігіне тап болды. Иммиграцияның бірінші толқыны Жаңа Англия плантаторлары болды, олар жермен қамтамасыз етіліп, шақырылды және ынталандырылды. Саквилл аймағы акадиялықтардың қуғынынан кейін алты жыл бойы, 1761 жылға дейін тасталып қалды, одан кейін Род-Айлендтен келген 25 отбасы бос қалған акадиялық фермаларға қоныстанды, ал 1763 жылы Массачусетс штатының Суонси қаласынан келген 13 адамнан тұратын топ Канададағы алғашқы баптист шіркеуін құрды, бірақ кейін Жаңа Англияға оралды. 1763 жылы халық саны 20 отбасыдан тұрды, олар 200 акр жерді (вероятно, акадиялықтармен) өңдеген және батпақты жерлерге де ие болды. 1767 жылғы халық санауы бойынша халық саны 349 адамды құрады, оның 343-і американдықтар еді. Саквилл қалашығы Виконт Саквиллдің құрметіне 1765 жылы ресми түрде құрылды және 1772 жылға қарай Нова-Скотия Ассамблеясына өкіл жіберуге жеткілікті халыққа ие болды. Йоркширден эмиграция 1772 жылы басталды және шамамен үш жылға созылды. Олар жаңа ағылшындарға бұрын берілген бос акадиялық фермаларды иеленуге кеш келді. Алайда, көптеген жаңа ағылшындар тұрақтап қалмады және жерді британдық иммигранттарға сатты. 1775 жылы Америка Тәуелсіздік соғысы басталғанда, аймақтағы көптеген американдық қоныс аударушылар американдықтарға жақтас болды және Джонатан Эдди бастаған көтерілісшілер Камберленд бекінісін қоршауға алды. Алайда, көтерілісшілер патшаға адал болған Йоркшир қоныс аударушыларының көмегімен сарбаздар тарапынан жеңіліске ұшырады. Соғыс аяқталғаннан кейін, Ұлыбританияның лоялистері солтүстікке көшіп кетті, олардың кейбіреулері Саквилл аймағына келді. Бұдан кейін Тантрамар өзенінде кеме жасау орындары пайда болды. Жаңа Брансуикте кеме жасау туралы ресми жазбалар 1824 жылы басталды, бірақ сол кезде кеме жасау жақсы дамыған еді, 100 тоннадан астам салмағы бар бірнеше кеме салынған. 1862 жылы қазіргі теміржол станциясының орнында кеме жасау шеберханасы және шығысында Диксонның қону орны болды. Жергілікті саудагерлер 1840-1841 жылдары мұнда қоғамдық кемежай салды. Дүкен иелері ағаш, ұсақтағыш тастар және құрылыс тастары сияқты негізгі өнімдерді импорттауға және экспорттауға тырысты. 1870 жылдары Кемежайға Колонияаралық теміржолды жалғастыратын шұңқыр желісі салынды. Кеме жасау және жағалау саудасы 1824-1872 жылдар аралығында гүлденді. Соңғы кеме 1896 жылы салынды. Ең ірі кеме - 1856 жылы Чарльз Диксон салып, 1465 тонна салмақты "Сара Диксон" болды. 1870 жылдары кемежай жеткіліксіз болды, өйткені 200 тоннадан асатын кемелерге тек соңғы тұрақ ғана қол жетімді болды. 1911 жылы жаңа кемежай салынды, бірақ кеме қатынасының көп бөлігі дұрыс кемежайдың болмауына байланысты жоғалды. Жергілікті халықтың әңгімелерінде жаңа кемежайға ешқандай кеме тоқтамаған делінеді. Кемежай және Лэндинг Роудтың соңы Тантрамар өзенінің иілісінде орналасқан, бірақ 1920 жылдары эрозия мен саздану салдарынан иіліс кесіліп, орын теңізге қол жеткізбей қалды. 2018 жылға қарай құю зауыты әлі де қалпына келтірілмеген. Саквилл 1917 жылы Канаданың Ұлттық теміржолдары Торментин мысында арнайы теміржол паром қызметін құрғаннан кейін теміржол торабы ретінде маңыздылыққа ие болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін мемлекеттік қаржыландырылатын автомобиль жолдарының ашылуына дейін Саквилл теміржол ауласы мен вокзалы үнемі жұмыс істеді. 1989 жылы Принс-Эдвард аралы теміржолының тоқтатылуы кезінде Торментин мысығына дейінгі жол Транс-Канада тасжолы 4 жолақты автокөлік жолына кеңейтіліп жатқан кезде алынып тасталды. Теміржол қала арқылы өтетін бірнеше негізгі желіге біріктірілген кезде, бизнестер, оның ішінде Атлантик дүң саудагерлерінің кеңселерi де кетті.

Жақында болған тарих

2023 жылдың 1 қаңтарында Саквилл Дорчестер ауылымен және үш жергілікті қызмет аймағының бөліктерімен бірігіп, Тантрамар жаңа қаласын құрды. Бұл қауымдастықтың атауы ресми түрде қолданыла береді. 2022 жылдың қараша айында Саквилл Рамсар конвенциясы бойынша халықаралық ылғалды жерлер қаласы мәртебесін алды, Солтүстік Америкадағы алғашқы қала болып табылады.

География

Саквилл Чиньекто тамырында орналасқан, ол Жаңа Шотландия түбегін Солтүстік Америкамен қосып тұрады. Ол Тантрамар өзенінің жағасында, Фанди шығанағының кіші бөлігі – Чигнекто шығанағына құятын жерде жатыр. Саквилл теңіз деңгейінен төменде жатыр. Сазды далалардың үстінде Форт-Лоуренс жотасы, Аулак жотасы, Саквилл жотасы және Мемрамкук жотасы сияқты ең биік жоталар көтеріледі. Саквилды Тантрамар батпақтары қоршап тұр, бұл бұрынғыда тұзды батпақ болған. Бұл батпақтар көшпенді құстар үшін маңызды тоқтау орны. Батпақ топырағы ғасырлар бойы толқындармен әкелінген лайдан тұрады. Су өткізгіштігі нашар, баяу ағысы бар ирек өзендер, шағын көлдер, батпақтар мен жағалау аймақтары бар.

Инфрақұрылым

Ең алғашқы пошта жолы қазіргі Хай-Марш-роудтың бойымен өтті. Тантрамар ардагерлерінің ескеретін орталықтары мен аренасы 2003 жылы ашылды. Аренада 750-ден астам көрермен отыра алады және ол Маунт Эллисон университетінің қыздар хоккей командасының үй аренасы болып табылады.

Демография

Статистика Канадасы жүргізген 2021 жылғы халық санағында Саквиллдің 2689 жеке тұрғын үйінің 2689-ында 6099 адам тұрды, бұл 2016 жылғы 5331 адамнан өзгеше. Жер ауданы - 154,5 км², 2021 жылы халық тығыздығы 39,5 адам/км² құрады.

Экономика

Негізгі жұмыс берушілер – Moneris Solutions колл-орталығы, Russel Metals, Саквилл қалалық ауруханасы және Маунт Эллисон университеті.

Өнер және мәдениет

Канададағы ең көне университеттік көркемсурет галереясы – 1895 жылы ашылған Оуэнс көркемсурет галереясы, онда 4000-нан астам туынды тұрақты түрде қойылған. Live Bait Theatre театры және басқа да тікелей эфирдегі қойылымдарды ұсынады, мысалы, кешкі аспен театр, комедия және тікелей музыка. 2008 жылы қалаға Канада үкіметінен грант берілді, бұл грант қаланың құрылғандығының 300 жылдығы мен алғашқы мұражайдың ашылуының 10 жылдығын атап өтуге арналған еді. Саквилл өнер қабырғасы әдеби өнер, сахналық өнер және бейнелеу өнері салаларында маңызды үлес қосқан Саквилл суретшілерінің жетістіктерін, сондай-ақ қоғамдағы көркемдік дамуды қолдаған өнер саласының қайта құрушыларын мақтан тұтады. Саквилл өнер қабырғасына енгендер: Алекс Колвилл, Чарльз Г. Д. Робертс, Паулин Спац, Рей Лежер, Артур Джон Мотьер, Дуглас Лоххед, Иван және Вивиан Хикс, Шарон МакИнтайр, Глен Адамс, К. В. Йохансен, Паулин Харборн, Алекс Фэнси, Иан Ханомансинг, Джули Дойрон, Мэри Коннелли, Таддеус Холовниа, Эрни Сирс, Деланор Р. Уитон және Джанет Хаммок. Struts Gallery – 1980 жылы құрылған, суретшілердің резиденциясы, көрсетілімдері мен қойылымдары арқылы қазіргі заманғы өнерді жұртшылыққа ұсынуға арналған суретшілердің өнер орталығы. SappyFest – 2006 жылы бастау алған, Канаданың Нью-Брансуик провинциясының Саквилл қаласында жыл сайын өткізілетін тәуелсіз өнер және музыка фестивалі. SappyFest Пол Хендерсон, Джон Клейтор және музыкант Джули Дойрон тарапынан Sappy Records-тің кеңейтілген нұсқасы ретінде ұйымдастырылды.

Көрнекті орындар

1916 жылы салынған 50 метрлік жабық көпір, Тантрамар өзені арқылы Биік батпақ жолында орналасқан. Крейнуд: 1836 жыл шамасында Уильям Крейн жергілікті қызыл құмтастан салған грузин стиліндегі үй. 1867 жылы оны Джозиа Вуд сатып алды, және Вуд отбасы 1966 жылға дейін онымен болды. 1966 жылдан 1975 жылға дейін үйді доктор В. С. Х. Кроуфорд иеленді, содан кейін Маунт Эллисон университеті президенттің ресми резиденциясы ретінде пайдалану үшін сатып алды. 2013 жылы Крейнуд ғимараты нан пісіру орталығына айналдырылды. Лилия тоғаны деп те аталатын Лебедь тоғаны, Маунт Эллисон университетінің кампусындағы Лейдиз колледж паркінде орналасқан. Тоған 1901 жылы қазылды, ал 1904 жылы суретші Джон Хаммонд жобалаған фонтан қосылды. Лебедь тоғанында соңғы өмір сүрген лебедь жұбы 2015 жылы қайтыс болды. Кэмпбелл арба фабрикасы: Саквиллдің алғашқы мұражайы, Кэмпбелл отбасы арба фабрикасын 100 жылдан астам уақыт бойы басқарды, ол 1950 жылдары жабылды. Капитан Джордж Андерсон үйі, 1855 жылы салынған сегізбұрышты үй. Боултенхаус мұра орталығы, 1840 жылы кеме жасау шебері Кристофер Боултенхаус салған, алдына 1790 жылы салынған Саквиллдегі ең көне үй саналатын Булмер үйі қосылған. Онда үйге арналған, Парижден әкелінген және Солтүстік Америкада осы типтегі қабырға қағазының бар болғаны 3-4 мысалы ғана сақталған деп саналатын қабырға қағазы бар. Саквилл шекпенше дүкені 1919 жылы құрылды және қолмен жасалған былғарыдан жасалған бұйымдарды, әсіресе жұмыс аттарына арналған шекпеншелер мен сабан жағаларды жасады. 1846 жыл шамасында салынған және қаланың ең алғашқы коммерциялық ғимараттарының бірі болып табылатын бұл ғимарат Готикалық жаңғыру сәулетінің үлгісі. Дүкен 2021 жылы жабылды. Vogue кинотеатры: 1946 жылы салынған арт-деко стиліндегі ғимарат. "Күб" Саквиллдегі ең биік ғимарат. Биіктігі 44 метр, ешқандай ерекшелігі жоқ ақ текше пішіндес құрылыс, ол – үлкен автоматтандырылған көкжидек пен жусан мұздатқышы. Басты мақсатынан басқа, 2021 жылы ол SappyFest кезінде бейне өнер мен музыкалық бейнелерді көрсету үшін қоғамдық экран ретінде пайдаланылды.

Білім

Англофониялық Шығыс мектеп округі басқаратын мемлекеттік білім беру жүйесіне мектепке дейінгі білім беру мекемесі, Салем бастауыш мектебі, Маршвью орта мектебі және Тантрамар аймақтық жоғары мектебі кіреді. Саквиллде Монт-Аллисон университеті де орналасқан.

Саквиллдің қоғамдық кітапханасы

1984 жылы Саквиллде халыққа ашық кітапхана ашылды, ол осы күнге дейін Тантамар қаласының барлық тұрғындарына қолжетімді. Саквилл қаласының орталығындағы, 66 Басты көшеде орналасқан кітапхана, халықтың барлық топтарына есігін ашады. Кітапхана Нью-Брансуик провинциясының мемлекеттік кітапханалар жүйесінің құрамына кіреді.

Газеттер/ мерзімді басылымдар

"Аргоси" – Маунт-Аллисон университеті студенттері жасайтын студенттік журнал. 1875 жылы құрылған, ол елдегі ең көне ресми студенттік басылымдардың бірі болып табылады.

Радио

CBAM FM 1/105.7 – Монктон қаласындағы CBAM FM ретрансляторы. CHMA FM/106.9, "The Voice of the Marshes" деп белгілі, ашық форматтағы және арнайы музыкалық бағдарламалар, түрлі тақырыптардағы сөздік бағдарламалар, сондай-ақ аудио өнер бағдарламаларын ұсынады. 1944 жылдан 2014 жылға дейін Саквиллде CKCX орналасқан, ол Radio Canada International және CBC солтүстік қысқа толқын қызметімен бірлесіп пайдаланған жоғары қуатты қысқа толқынды тарату станциясы болды.

Таңдалған библиография

Гамильтон, Уильям Б. "Түйіскен жерде: Нью-Брансуик, Саквилл тарихы", Гасперо баспасы, Кентвилл, 2004. Фокс, Эми және Богард, Пол, "Саквилл үшін күрес: Чигнектоның 1755-1770 жылдардағы британдық қоныстануы", Тантрамар мұра қоры, 2012.