Кіріспе

Ескі Арпанет желілік протоколы (ARPANET Network Control Protocol and Program) — 1970 және 1980 жылдары компьютерлік желілер үшін қолданылған байланыс протоколы. Ол заманауи Интернеттің алғашқы нұсқасы болған Арпанет желісінің хост-компьютерлерінде жұмыс істейтін протокол стегінің тасымалдау қабатын қамтамасыз етті. NCP, Трансмиссиялық басқару протоколынан (TCP) бұрын, Арпанеттің алғашқы кезеңдерінде қолданылған тасымалдау қабаты протоколы ретінде пайда болды. NCP — екі портты пайдаланып, екі байланыс орнатып, екі бағытты байланыс жасауға мүмкіндік берген симплекс протоколы болды. Әрбір қолданбалық қабаттың қолданбасы немесе протоколы үшін жұп және тақ порттар резервтелген. TCP және UDP стандартталуы әрбір қолданба үшін екі симплекс портты пайдалану қажеттілігін бір дуплекс портына дейін азайтты. Бұл атау тіпті Арпанетпен жұмыс істеген инженерлердің арасында да шатасу тудырды. Бастапқыда протокол стегінің толық атауына мұқтаждық болған жоқ, сондықтан ол болған емес. TCP әзірленген кезде оның алдыңғы нұсқасына атау қажет болды, және бұрыннан бар «NCP» аббревиатурасы (алғашқыда бұл стекті іске асыратын бағдарламалық қамтамасыз етуді білдіретін Network Control Program) осы мақсатта табиғи түрде қабылданды. Кейіннен, бұл аббревиатураның бастапқы мағынасы жаңа мағынасына сай емес екені анықталды, сондықтан жаңа квази-бэкроним құрылды, «Желіні басқару протоколы» — бұл да ресми шешім арқылы емес, табиғи түрде болды.

Тарих

NCP алғаш рет 1969 жылы ARPANET-тің ең алғашқы RFC құжаттарында, UCLA, Юта университеті және SRI инженерлерімен осы тақырып бойынша бірнеше кездесулерден кейін сипатталды және егжей-тегжейлі жазылды. Ол 1970 жылдың басында аяқталып, 1970 жылдың желтоқсанында ARPANET-тің барлық түйіндеріне енгізілді. Ол 1982 жылдың соңына дейін қолданыста болды; төмендегі «Ту күніне» қараңыз. NCP әртүрлі ARPANET хост компьютерлерінде жұмыс істейтін процестер арасындағы байланыстарды және ағын басқаруды қамтамасыз етті. Қашықтан кіру және файлдарды жіберу сияқты қолданбалық қызметтер NCP-нің үстіне салынды, олар басқа хост компьютерлерімен байланысты басқару үшін пайдаланылды. ARPANET желісінде физикалық қабаттағы, деректер байланысы қабаттағы және желілік қабаттағы протоколдар бөлек интерфейстік хабарлама процессорларында (IMP) жүзеге асырылды. Хост әдетте IMP-ге басқа интерфейс арқылы қосылды, ол физикалық, деректер байланысы және желілік қабаттардың басқа сипаттамаларына ие болды. IMP мүмкіндіктері BBN Report 1822-дегі Хост/IMP протоколында көрсетілген. IMP хост интерфейсі төменгі протокол қабаттарын қамтамасыз еткендіктен, NCP негізінен ARPANET хосттан хостқа протоколынан (AHHP) және бастапқы байланыс протоколынан (ICP) тұратын көлік қабатын қамтамасыз етті. AHHP екі хост арасында бір бағытты, ағыны бақыланатын дерек ағынын беру процедураларын анықтады. ICP хост процестерінің жұбы арасында осындай ағындардың екі бағытты жұбын орнату процедурасын анықтады. Қолданба протоколдары (мысалы, FTP) желілік қызметтерге NCP-нің жоғарғы қабатындағы интерфейс арқылы қол жеткізді, бұл Беркли сокеттері интерфейсінің алдағысы болды. Стивен Д. Кроккер, сол кезде UCLA аспиранты, Желілік жұмыс тобын (NWG) құрып, басқарды және NCP-нің дамуына жетекшілік етті. NWG-ге қатысқан басқалар TELNET, FTP және 1980-ші жылдары SMTP сияқты қосымша деңгейдегі протоколдарды жасады.

Желілік басқару бағдарламасы

Желілік басқару бағдарламасы (көбінесе NCP деп аталады) ARPANET желілік басқару протоколын іске асырған хосттардағы бағдарламалық қамтамасының атауын білдіреді.