Кіріспе

Американдық ән жазушы (1905–1986)

Харольд Арлен (шын аты Хайман Арлук; 15 ақпан 1905 – 23 сәуір 1986) – 500-ден астам ән жазған, олардың көптегені әлемдік деңгейде танымал болған американдық ән жазушы. 1939 жылғы «Оз сиқыршысы» (Ип Харбург сөздерімен) фильміне әндер жазғаннан басқа, «Көбенің үстінде» әні үшін «Оскар» сыйлығын «Ең үздік түпнұсқа ән» номинациясында жеңіп алды, сондай-ақ композитор ретінде тағы 8 «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Арлен – Ұлы американдық ән кітабына зор үлес қосушы. «Көбенің үстінде» әні RIAA және NEA бойынша ХХ ғасырдың №1 әні деп танылды.

Өмір және мансап

Арлен Нью-Йорк штатының Буффало қаласында еврей канторының баласы болып дүниеге келді және өзінің атын Харольд Арлен деп өзгертті. 1926 жылдан 1934 жылға дейін Арлен кейде The Buffalodians, Red Nichols, Joe Venuti, Leo Reisman және Eddie Duchin топтарының жазбаларында вокалист ретінде пайда болды, көбінесе өзінің әндерін орындады. 1929 жылы Арлен өзінің алғашқы танымал әнін жазды: "Get Happy" (Тэд Кёлердің сөзіне).

Неке және қайтыс болу

Арлен мен Аня Таранда 1937 жылдың 6 қаңтарында некеге тұрды, ата-аналары қарсы болғандықтан, ол басқа діннен, ал ол яһуди болғандықтан. 1951 жылы Аня жеті жылға психиатриялық ауруханаға жатқызылды. Ол Селия Арнук (Гарольдтың анасы) қайтыс болған жылы үйге оралды, 1969 жылы оған ми ісігі диагнозы қойылды, ол 1970 жылы қайтыс болды. Арлен екінші рет үйленбеді. 1986 жылдың 23 сәуірінде Манхэттендегі пәтерінде 81 жасында рактан қайтыс болды. Арлен Нью-Йорк штатының Хартсдейл қаласындағы Фернклиф зиратында әйелінің қасында жерленген. Арленнің қазасынан кейін Ирвинг Берлин оның өмірін еске алу кешінде былай деді: "Ол біздің кейбіреулеріміздей танымал болмаса да, біздің көпшілігімізден жақсы ән жазушы болды және оны бәріміз сағынамыз." Арлен қайтыс болмас бұрын өзінің інісі Джулиус "Джерри" Арлуктың 22 жасар ұлы Самуэлді асырап алды; оның мұрагерлік құқығын сақтау үшін мұрагер қажет болды. Самуэл Арлен ретінде танымал, ол саксофоншы және музыкалық баспагер, сонымен қатар Арленнің әндер жинағының құқығына ие компанияны да басқарады.