Кіріспе

Ұлыбританияның пэрлік жүйесіндегі герцогтық атағы

Нортумберленд герцогы – ағылшын және британ тарихында үш рет құрылған, оның екі реті Англия пэрлігінде, ал бір реті Ұлыбритания пэрлігінде болған аристократиялық атақ. Бұл атақтың қазіргі иесі – Ральф Перси, Нортумберлендтің 12-ші герцогы.

1551 құру

Атақ алғаш рет 1551 жылы Англияның ақсүйектер тізімінде (Peerage of England) Джон Дадлиге, Уориктің 1-ші графына берілді. Ол бұған дейін 1543 жылы Лизл виконты, ал 1547 жылы Уорвик графы атағын алған болатын, бұл да Англияның ақсүйектер тізімінде тіркелді. 1553 жылы Дадли өзінің келіні Леди Джейн Грейдің ағылшын тағына талап етуіне көмектесті, бірақ оны королева Мэри I тақтан түсірген кезде Дадли мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп айыпталып, жазаланды. Оның кіші ұлдарының бірі Роберт Дадлидің заңсыз ұлы, Лестердің 1-ші графы сэр Роберт Дадли Италиядағы жерсіздікте жүрген кезде герцогтік құқығын талап етті. 9 наурыз 1620 жылы император Фердинанд II бұл атақты ресми түрде мойындады, бұл Англия королі Джеймс I-ді қатты ашуландырды.

1683 құрылуы

Джордж Фицрой, Нортумберлендтің 1-ші графы, король Карл II-нің заңды емес ұлы, 1683 жылы Англия жұрттығында Нортумберленд герцогы титулы берілді. Ол бұған дейін 1674 жылы Понтефракт бароны, Фалмут виконты және Нортумберленд графы титулдарын алған болатын, бұл да Англия жұрттығының құрамында болды. Дегенмен, ол 1716 жылы мұрагер қалдырмай қайтыс болғандықтан, барлық титулдары тоқтатылды.

Якобиттік шығармашылық

1716 жылы Филипп Уортон, 1-ші Нортэмберленд герцогы, Вобурн маркизі, Малмсбери графы және Винчендон виконты атағын Якобит аристократиясының құрамында Ескі Тәждік иесінен алды. Бұл атақ Ұлыбритания Корольдігінде заңды күшіне енбеді.

Перси отбасының басқа мүшелері

Перси отбасының тағы бірнеше мүшесі де көзге түсті. Шарлотта Перси, Нортумберленд герцогинясы, үшінші герцогтың әйелі, болашақ Виктория патшайымының тәрбиешісі болды. Лорд Джоселин Перси, бесінші герцогтың екінші ұлы, саясаткер болған. Лорд Генри Перси, бесінші герцогтың үшінші ұлы, әскери адам болды. Алтысыншы герцогтың екінші ұлы лорд Алгернон Перси саясаткер болды. Лорд Юстас Перси, жетінші герцогтың жетінші ұлы, 1953 жылы Ньюкасл бароны Перси титулымен марапатталған саясаткер еді. Джейн Перси, Нортумберленд герцогинясы, он екінші герцогтың әйелі, 2009 жылдан бері Нортумберлендтің лорд-лейтенанты қызметін атқарып келеді. Беверли графының кіші ұлдары туралы мәліметтер үшін Беверли графына қараңыз.

Отбасылық тұрғын үйлер

Нортумберленд герцогтарының негізгі резиденциясы – Нортумберленд графтығындағы Альнуик қаласында орналасқан Альнуик қамалы. Отбасының лондондық резиденциясы – Брентфордтағы Сион Хаус, ол бұрынғы лондондық резиденциясы болған Страндтағы Нортумберленд Хаусының орнын басты. Уоркворт және Прудхоу қамалдары орта ғасырларда Нортумберленд графтарының резиденциялары болды, ал олардың меншігі кейінгі герцогтарға көшті. Қазір екеуі де «Ағылшын мұрасы» қорының қорғауында. Албери Парк – бұрынғы резиденция, ол пәтерлерге айналдырылған, ал оны қоршаған жерлер әлі де герцогқа тиесілі. Герцогтардың дәстүрлі жерленген орны – Лондондағы Вестминстер аббаттығындағы Нортумберленд күмбезі, осылайша Персилер мұндай құқыққа ие болған соңғы отбасы атанды. Алайда, олардың отбасылық күмбезі толып барады, сондықтан Альнуикке жақын Хулн Паркінде жаңа жеке зират құрылды.

Нортумберленд графтары; Үшінші құрылу (1749)

Ұлыбритания королі Георг II жасаған Сурет Аты Кезең Графиня Ескертпелер Басқа атақтар Алгернон Сеймур, Сомерсеттің 7-ші герцогы, Нортумберлендтің 1-ші графы (1684–1750) 1749–1750 Фрэнсис Тинн Джоселин Персидің немересі, Нортумберлендтің 11-ші графы Сомерсет герцогы және т.б. Уоркворт бароны Хью Перси, Нортумберлендтің 2-ші графы (1714–1786) 1750–1786 Елизавета Перси, 2-ші баронша Перси Альгернон Сеймурдың күйеу баласы, 1-ші Нортумберленд графы; 1766 жылы Нортумберленд герцогы атанды. Уоркворт бароны, Стэнвик баронеті.

Нортумберленд герцогтері; Үшінші құрылу (1766)

Ұлыбритания королі III Георг жасаған Сурет Аты Кезең Герцогиня Ескермелер Басқа атақтар Хью Перси, Нортумберлендтің 1-ші герцогы (1714–1786) 1766–1786 Элизабет Перси, 2-ші баронесса Перси 1784 жылы Лорд Ловейн титулы құрылды, қалдығы оның екінші ұлы Лорд Алгернон Персиге, кейін 2-ші Лорд Ловейн және 1-ші Беверли графына берілді. Нортумберленд графыЭрл ПерсиБарон УорквортБарон Ловейн Стэнвик баронеті Хью Перси, Нортумберлендтің 2-ші герцогы (1742–1817) 1786–1817 Фрэнсис Беррелл Алдыңғы герцогтың ұлы Нортумберленд графыЭрл ПерсиБарон ПерсиБарон Уоркворт Стэнвик баронеті Хью Перси, Нортумберлендтің 3-ші герцогы (1785–1847) 1817–1847 Леди Шарлотта Клайв Алдыңғы герцогтың ұлы; 1812 жылы Лордтар палатасына барон Перси ретінде шақырылған. Алгернон Перси, Нортумберлендтің 4-ші герцогы (1792–1865) 1847–1865 Леди Элеонора Гросвенор Алдыңғы герцогтың інісі; 1814 жылы өз құқығымен барон Прудхоу титулы құрылды. Нортумберленд графыЭрл ПерсиБарон ПерсиБарон УорквортБарон Прудхоу Стэнвик баронеті Джордж Перси, Нортумберлендтің 5-ші герцогы (1778–1867) 1865–1867 Әйелсіз Алдыңғы герцогтың туысы; Нортумберлендтің 1-ші герцогының екінші ұлы, 1-ші Беверли графы Алгернон Персидің үлкен ұлы – 1830 жылы графтыққа мұрагер болды. Нортумберленд графыЭрл ПерсиБеверли графыБарон УорквортЛорд Ловейн Стэнвик баронеті Алгернон Джордж Перси, Нортумберлендтің 6-шы герцогы (1810–1899) 1867–1899 Луиза Драммонд Алдыңғы герцогтың ұлы Генри Джордж Перси, Нортумберлендтің 7-ші герцогы (1846–1918) 1899–1918 Леди Эдит Кэмпбелл Алдыңғы герцогтың ұлы; 1887 жылы Лорд Ловейн ретінде Лордтар палатасына шақырылған. Алан Йен Перси, Нортумберлендтің 8-ші герцогы (1880–1930) 1918–1930 Леди Хелен Гордон Леннокс Алдыңғы герцогтың ұлы Генри Джордж Алан Перси, Нортумберлендтің 9-шы герцогы (1912–1940) 1930–1940 Әйелсіз Алдыңғы герцогтың ұлы Хью Алгернон Перси, Нортумберлендтің 10-шы герцогы (1914–1988) 1940–1988 Леди Элизабет Монтагю Дуглас Скотт Алдыңғы герцогтың інісіНортумберленд графыЭрл ПерсиБеверли графыБарон Перси (1957 жылдан бастап)Барон УорквортЛорд Ловейн Стэнвик баронеті Генри Алан Уолтер Ричард Перси, Нортумберлендтің 11-ші герцогы (1953–1995) 1988–1995 Әйелсіз Алдыңғы герцогтың ұлы Ральф Джордж Алгернон Перси, Нортумберлендтің 12-ші герцогы (1956 ж.т.) 1995 жылдан бері Джейн Ричард Алдыңғы герцогтың інісі Мұрагері – қазіргі иесінің үлкен ұлы Джордж Перси, Эрл Перси (1984 ж.т.).

Дукальдық аспаптар

Кем дегенде 18 ғасырдың ортасынан бері отбасы Нортумбриялық сыбызғышыны ұстап келген; олардың ең ертесі – Джозеф Тернбулл, ол 1756 жылы сыбызғы тартып тұрған күйінде суреттелген. «Джозеф Тернбулл, Нортумберленд герцогинясының сыбызғышысы» деген аталымы бар бұл сурет Альнуик сарайында сақталады. Осы кезде, Герцогтіктің үшінші мәрте құрылуынан бұрын, ол графшаның сыбызғышысы болған. Кейінірек болған сыбызғышы Уильям Грин: «Джо Тернбулл Альнуик сарайындағы алғашқы сыбызғышы болды – одан бұрын ешкім болған емес!» деді. Герцогтық сыбызғышыларының тізімі бар. Қазіргі Герцогтық сыбызғышы – Ричард Батлер. Сыбызғышының басты міндеті – Альнуиктегі Шоңқырлы сейсенбідегі футбол ойынында ойнау. Басқа сыбызғышылар отбасымен ресми түрде байланысты болмаған – әйгілі Джеймс Аллан (1729–1810) графшаның сүйіктісі болды; өткен ғасырда Том Клоу мен Ричард Моват герцогтің сол кездегі сыбызғышысы Джеймс Холлмен бірге герцог пен оның қонақтары үшін ойнағандары белгілі; осындай қонақтардың бірі 1905 жылы Эдуард VII болды.

Танымал мәдениетте

"Гарри Хотспур" деген атпен танымал сэр Генри Перси, Уильям Шекспирдің "Генри IV, 1-бөлім" тарихи пьесасында батыл, көркем ерлік кейіпкері ретінде суреттеледі. Сэр Генри Нортумберлендтің 1-ші графының үлкен ұлы және тақ мұрагері болды. Егер ол Шрусбери шайқасында ерте қайтыс болмағанда, әкесінен кейін билікке ие болар еді. Тим МакИннерни сомдаған Лорд Перси Перси, британдық "Blackadder" комедиялық сериалының алғашқы екі маусымындағы маңызды кейіпкер. Бірінші маусымда ол Нортумберленд герцогы, ал екінші маусымдағы Лорд Перси, болжам бойынша, оның ұрпағы және герцогтыққа мұрагер. Бірінші маусымның бір бөлігі нақты Нортумберленд герцогтарының резиденциясы және ордасы болған Альнуик қамалында түсірілді.