Бар – қысымның метрикалық бірлігі (100 000 Па). ЕС елдерінде мойындалған, бірақ SI жүйесінде емес. Атмосфералық қысымға жуық, метеорологияда қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қысымның 100 000 Па-ға тең бірлігі.
Unit of pressure equal to 100,000 Pa
Бар – бұл 100 000 Па (100 кПа) ретінде анықталатын қысымның метрикалық бірлігі, бірақ Халықаралық бірліктер жүйесінің (СИ) құрамына кірмейді. 1 бар қысымы теңіз деңгейіндегі Жердегі қазіргі орташа атмосфералық қысымнан сәл төмен (шамамен 1,013 бар). СИ анықтамалығында бұрын бар туралы мәлімделгенімен, қазір ол туралы еске салынбайды. 2004 жылдан бері Еуропалық Одақ елдерінде бар заңды түрде мойындалған. АҚШ Ұлттық стандарттар және технология институты (NIST) оны "метеорологияда шектеулі қолданылудан" басқа жағдайларда қолдануды ұсынбайды және оны "қазіргі уақытта қолданылмайтын салаларда енгізілмеуі тиіс" бірліктердің қатарына жатқызады. Халықаралық астрономиялық одақ (IAU) да оны "СИ жүйесіне жатпайтын бірліктер мен символдар, қолдануы ұсынылмағандары" тізіміне енгізеді. Бардан туындаған бірліктерге: мегабар (символы: Мбар), килобар (символы: kbar), децибар (символы: дбар), сантибар (символы: сбар) және миллибар (символы: мбар) жатады.
The bar is a metric unit of pressure defined as 100,000 Pa (100 kPa), though not part of the International System of Units (SI). A pressure of 1 bar is slightly less than the current average atmospheric pressure on Earth at sea level (approximately 1.013 bar). The SI brochure, despite previously mentioning the bar, now omits any mention of it. The bar has been legally recognised in countries of the European Union since 2004. The US National Institute of Standards and Technology (NIST) deprecates its use except for "limited use in meteorology" and lists it as one of several units that "must not be introduced in fields where they are not presently used". The International Astronomical Union (IAU) also lists it under "Non SI units and symbols whose continued use is deprecated". Units derived from the bar include the megabar (symbol: Mbar), kilobar (symbol: kbar), decibar (symbol: dbar), centibar (symbol: cbar), and millibar (symbol: mbar).
Шығу тегі
Бара сөзінің шығу тегі ежелгі грек сөзі βάρος, яғни салмақ деген мағынаны білдіреді. Бұл бірліктің ресми символы – бар; ескі символ b қазір қолданылмайды және оның b символынан (қойма немесе битті білдіретін) айырмашылығы болуы керек, бірақ ол әлі де кездеседі, әсіресе миллибарды көрсету үшін mb (дұрысы mbar емес) түрінде. 1793 және 1795 жылдар аралығында бара сөзі метрикалық жүйенің алғашқы нұсқасында салмақ бірлігі ретінде қолданылған.
The word bar has its origin in the Ancient Greek word βάρος , meaning weight. The unit's official symbol is bar; the earlier symbol b is now deprecated and conflicts with the uses of b denoting the unit barn or bit, but it is still encountered, especially as mb (rather than the proper mbar) to denote the millibar. Between 1793 and 1795, the word bar was used for a unit of weight in an early version of the metric system.
Қолданылуы
Атмосфералық ауа қысымы, онда стандартты атмосфералық қысым 1013,25 мбар, 101,325 кПа, 1,01325 бар деп анықталады, бұл шамамен. Миллибар СИ бірлігі болмаса да, метеорологтар мен ауа райы хабаршылары әлем бойынша ауа қысымын ұзақ жылдар бойы миллибармен өлшеп келеді, себебі бұл мәндер ыңғайлы. СИ бірліктері енгізілгеннен кейін, кейбір метеорологтар миллибарға сандық түрде тең болатын гектопаскальды (hPa символы) қолдана бастады; осы себепті гектопаскаль қазір көптеген елдерде авиацияда барометриялық қысымды көрсету үшін стандартты бірлік болып табылады. Мысалы, Environment Canada ауа райы қызметі ауа райы карталарында килопаскальдар мен гектопаскальдарды қолданады. Ал америкалықтар АҚШ-тағы дауылдар мен басқа да циклондық дауылдар туралы есептерде миллибарды қолданумен таныс. Таза суда қысымның децибармен өзгеруі мен су бетінен тереңдіктің метрмен өзгеруі арасында шамамен сандық сәйкестік бар. Атап айтқанда, тереңдік әр 1,019716 м-ге артқан сайын 1 децибарға өседі. Теңіз суында гравитациялық өзгерістерге, ендікке және геопотенциалдық аномалияларға қатысты қысымды эмпирикалық формула бойынша метрмен тереңдікке айналдыруға болады (UNESCO Tech. Paper 44, 25-бет). Осылайша, децибарлар көбінесе океанографияда қолданылады. Су астында жүзуде бар қысымды көрсету үшін ең көп қолданылатын бірлік болып табылады, мысалы, 200 бар – стандартты су астында жүзуге арналған баллондағы толық қысым, ал теңіз суының 10 метрлік тереңдігі 1 бар қысымға тең. Әлемдегі көптеген инженерлер барды қысым бірлігі ретінде қолданады, себебі олардың көптеген жұмыстарында паскальды пайдалану өте үлкен сандарды қажет етеді. Вакуумды өлшеу және вакуумдық инженерияда қалдық қысымдар әдетте миллибармен беріледі, бірақ тарихи тұрғыдан торр немесе миллиметр сынап бағанасы (mmHg) жиі қолданылатын. Дефлаграциядан туындайтын қысымдар көбінесе бар бірліктерімен көрсетіледі. Автомобиль өнеркәсібінде турбокомпрессордың күшейтілуі АҚШ-тан тыс баларда сипатталады. Шина қысымы көбінесе барларда көрсетіледі. Гидравликалық машиналардың компоненттері жүйедегі максималды май қысымына сәйкес бағаланады, ол әдетте жүздеген барларда болады. Мысалы, 300 бар – өнеркәсіптік стационарлық машиналар үшін жиі қолданылады. Теңіз кемелері саласында құбыр жүйелеріндегі қысым, мысалы, салқындату суы жүйелері, көбінесе барларда өлшенеді. Unicode "mb" және "bar" таңбаларын қамтиды, бірақ олар тек Азияның ескі кодировкаларымен үйлесімділік үшін бар және жаңа құжаттарда қолдануға арналмаған. 100 МПа-ға тең килобар геологиялық жүйелерде, әсіресе тәжірибелік петрологияда жиі қолданылады. "bar(a)" және "bara" аббревиатуралары кейде абсолютті қысымды, ал "bar(g)" және "barg" – салыстырмалы қысымды көрсету үшін қолданылады. Бұл қолданыс ескірген және "2 бардың салыстырмалы қысымы" немесе "2 бар салыстырмалы" сияқты толық сипаттамалар ұсынылады.
Atmospheric air pressure where standard atmospheric pressure is defined as 1013.25 mbar, 101.325 kPa, 1.01325 bar, which is about Despite the millibar not being an SI unit, meteorologists and weather reporters worldwide have long measured air pressure in millibars as the values are convenient. After the advent of SI units, some meteorologists began using hectopascals (symbol hPa) which are numerically equivalent to millibars; for the same reason, the hectopascal is now the standard unit used to express barometric pressures in aviation in most countries. For example, the weather office of Environment Canada uses kilopascals and hectopascals on their weather maps. In contrast, Americans are familiar with the use of the millibar in US reports of hurricanes and other cyclonic storms. In fresh water, there is an approximate numerical equivalence between the change in pressure in decibars and the change in depth from the water surface in metres. Specifically, an increase of 1 decibar occurs for every 1.019716 m increase in depth. In sea water with respect to the gravity variation, the latitude and the geopotential anomaly the pressure can be converted into metres' depth according to an empirical formula (UNESCO Tech. Paper 44, p. 25). As a result, decibars are commonly used in oceanography. In scuba diving, bar is also the most widely used unit to express pressure, e. g. 200 bar being a full standard scuba tank, and depth increments of 10 metre of seawater being equivalent to 1 bar of pressure. Many engineers worldwide use the bar as a unit of pressure because, in much of their work, using pascals would involve using very large numbers. In measurement of vacuum and in vacuum engineering, residual pressures are typically given in millibar, although torr or millimeter of mercury (mmHg) were historically common. Pressures resulting from deflagrations are often expressed in units of bars. In the automotive field, turbocharger boost is often described in bars outside the United States. Tire pressure is often specified in bars. In hydraulic machinery components are rated to the maximum system oil pressure, which is typically in hundreds of bars. For example, 300 bars is common for industrial fixed machinery. In the maritime ship industries, pressures in piping systems, such as cooling water systems, is often measured in bars. Unicode has characters for "mb" and "bar" , but they exist only for compatibility with legacy Asian encodings and are not intended to be used in new documents. The kilobar, equivalent to 100 MPa, is commonly used in geological systems, particularly in experimental petrology. The abbreviations "bar(a)" and "bara" are sometimes used to indicate absolute pressures, and "bar(g)" and "barg" for gauge pressures. This usage is deprecated and fuller descriptions such as "gauge pressure of 2 bars" or "2 bar gauge" are recommended.