Кіріспе

Британдық телеситуациялық комедия (1987–1994)

"The New Statesman" – 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында Ұлыбританияның консервативтік үкіметін сатиралық тұрғыда бейнелеген британдық телеситуациялық комедия. Оны Лоренс Маркс пен Морис Гран, басты актер Рик Майаллдың өтінішімен және оның басты рөлде ойнауы үшін жазған. Шоудың тақырып әні – ресейлік композитор Модест Муссоргскийдің "Көрмедегі суреттер" шығармасынан Алан Хокшоу жасаған әуендеме. Бағдарламаны 1987-1992 жылдар аралығында ITV франшизасы "Йоркшир Телевидениесі" түсірді, бірақ BBC екі арнайы бөлім жасады; біреуі 1988 жылы, екіншісі 1994 жылы. Ол 1991 жылы "Ең үздік комедиялық сериал" номинациясы бойынша BAFTA сыйлығын жеңіп алды.

Алан Бересфорд Б'Стард, Парламент депутаты

Б'Стард өзімшіл, ашкөз, арам, азғын, оңшыл консервативті төреші болды, ол өз мақсаттарын жүзеге асыру үшін кейде кісі өлтіруге жүгінген. Шоу негізінен Вестминстер сарайындағы Б'Стардтың антикәмерлерінде өтті және Пирс Флетчер Дервиш, Б'Стардтың жоғарғы сыныптағы сенімді серігі болды. B'Stard Норман Теббитпен ортаңғы есімді бөліседі. Б'Стард сол кездегі ойдан шығарылған Халтемприс сайлау округінің депутаты болды (1997 жылы шекаралардың қайта тартылуы Шығыс Йоркширдегі Бутферри сайлау округінің "Халтемприс және Хоуден" деп аталуына әкелді). Голдсборо Холл оның Йоркширдегі елдік үйін суретке түсіру үшін пайдаланылды және алғашқы сериядағы кейбір сыртқы кадрлармен бірге, ол өзінің Бентлиінде бағбанды басып кетуге тырысқан сахнаны қоса алғанда, алғашқы фотосессиялар үшін фон ретінде пайдаланылды. Солтүстік Йоркширдің Кнаресбороу қаласы бірінші эпизодтағы сайлаудың ашылу сұлбасын түсіру үшін пайдаланылды, ал Голдсбороу айналасындағы жолдар полиция машинасын қуу үшін пайдаланылды. Кейбір қалалық көріністер Лондонда емес, Лидсте түсірілді, Лидс қала үйі Жоғары сот ретінде пайдаланылды. Алан 31 жасында ең жас депутат болды, ол жаңа ақшаның Тэтчерліктердің белгілері болып саналатын ашкөздік пен сезімсіздіктің тұщысы болды. Б'Стард Сараға тұрмысқа шыққан, ол - алдамшы, алдамшы нимфоман, ол Аланның өліп, бай жесір болуын ғана қалаған. Жұп бір-бірін мәңгілікке алдады, бірақ ыңғайлы некеде қалды; Сара Аланның ақшасына байланысты және Алан Сараның әкесі жергілікті Тори партиясын бақылап, Аланның орнын сыйға тартты. Аланның жоспарлары серияның дамуы барысында одан да айбынды және батыл болды. Ол пара алу, кісі өлтіру және пайда табу үшін кәсіподақ дауларын туғызды. Кейін Б'Стард Тори партиясының сайлау науқанын қасақана дұрыс жүргізбейді, сондықтан лейбористер экономикалық дағдарысқа кінәланады, өзін өлтіруді қайтару үшін өз атына отырғызды (және бұл процесте 1 миллион фунт стерлинг). Соңғы эпизодта ол Тори және Лейбористік партияларда бөлінуді тудырады және өзін Лорд Протектор деп атайды. Қандай да бір дағдарыс пен жанжалдар "Б'Стард" деген зұлымның айналасында жүрсе, ол әрқашан да гүлдің иісімен шығатын. Алланға кәмелетке толмағандармен жыныстық қатынаста болғаны үшін айып тағылып, ол "Таймс" газетін сотқа берді. Боснияда жасырынған Роберт Максвеллдің ұрланған миллиондаған ақшасын алуға тырысқанда, ол гуманитарлық батыр ретінде танылды. Алан өлім жазасына кесілгенде де ол тұтқыннан құтылып, парламенттегі орнын сақтап қалды. Б'Стардтың ең үлкен жеңісі - ол Кеңес Одағының президенті Михаил Горбачевті өлтіруге тырысқаннан кейін өзін Сібірдегі ГУЛАГ-тан босатып, Ұлыбританияға батыр ретінде оралғанда болды. Ресейде мәжбүрлі түрде болмаған кезде Вестминстердегі орынды жоғалтып алған Алан Еуропалық Одақ парламентіне неміс орынды алуға және Пиерсті Еуропалық комиссияға алуға мүмкіндік береді. Олардың екеуі құрлықта бұдан да көп апат туғызып, Аланның атын одан әрі арттырады. Б'Стард ақша мен билік үшін басқаларды қолданады. Сидни Блис, жергілікті пабтың иесі (және бұрынғы қылмыскер), өзінің орнын қайтарып алу үмітімен оның қолында болды. Көптеген басқалар - ескі нацистер, министрлер кабинеті, тіпті Салман Рушди - оның үндемеуін сатып алу үшін үнемі ақша төлейтін. Сериалдың барлық кезеңінде бір әзіл болды, оның өте жақсы көрінісіне қарамастан және оның тұрақты әйелін іздеу қаншалықты оңай болғанына қарамастан, Б'Стард өте аз қамтамасыз етілген және ерте тұрып кетуден зардап шекті. Оның жыныстық қатынасқа түскен әйелдерінің көпшілігі оның жыныстық қатынасқа деген қабілетіне көңілі қалмаса да, оны мен сияқты жыныстық қатынасқа түсетінін сезінген. Ол өзінің ерлік белгісі деп, төсекте тез жүгіруін айтады. Сахналық шоуда Аланның Торилердің аяқталғанын түсінгенде (сериалдың соңғы сериясын елемеу), Тони Блэр есімді гиппиді гитарамен ойнайтын жас жігітті таңдап алып, оны премьер-министр болуға дайындағаны туралы айтылды. Б'Стард лейбористерді екінші Консервативтік партияға айналдырды, социализмді жойып, Даунинг-стриттің 9-номеріндегі өзінің сарайлық кеңсесінен елді тиімді басқарады. Шоуда жасы үлкен, Қара сәрсенбі күнін ұйымдастырғаннан кейін бай Алан көрінеді, ол әлі де өзінің ескі трюктерін жалғастырып, Америка мен Аль-Каиданы жаппай қырып-жою қаруын іздеуде бір-бірімен ойнайды. Қазір Алан өзінің төртінші әйелі (Арабелла Лукреция Б'Стард) туралы ойлайды, бірақ шоудың алғашқы сериясында Сара әлі д�...

Баронт-парламент мүшесі сэр Пирс Флетчер-Дервиш

Аланның оның жоспарларына көмектесетін, бірақ кейде Пирс өзінің наивтігімен оларды қиындатып немесе тіпті тоқтатып қоятын, жалтақ депутат әріптесі. Алан жиі Пирсті өзінің бұйрықтарын орындауға қысым жасайды және оның балаша мінезін жеке пайдасы үшін пайдаланады. Пирс Аланның жасаған зұлымдықтарына қарамастан, Аланға адал болып қалады. Оған қарсы тұруға тырысқандардың бәрі де қатты жазаға тартылады. Зұлымдыққа мысалдар: Алан Пирстің сүйікті балалық аюын орындыққа байлап, Пирс кіші министрлік лауазымына тағайындалғаннан кейін психоздық күйде өртеп жіберуі, сондай-ақ Пирстің жаңа туған ұлы Гервейсті өлтіремін деп қорқытып, оны Сер Гревиллді парламентке қайта оралту үшін мандатын босатуға мәжбүрлеуі. Пирс өзінің лауазымын көбінесе жеқпарлыққа қарыздар, оның консервативті "Уотфордтың оңтүстігіндегі" қауіпсіз округін Флетчер-Дервиштер әулеті ұрпақтар бойы иеленіп келген.

Сара Б'Стард

Аланның материалистік әйелі, оның қатыгездігі мен жыныстық ауытқуларына шамамен тең. Өзі де бай отбасынан шыққан болса да, Аланға оның ақшасы үшін және әлеуметтік жағдайына қол жеткізу үшін үйленді. Ол оның денсаулығынан гөрі жеке ләззатына көбірек мән береді және серия бойы оның мүддесін көп рет құрбан етеді. Сериал барысында ол Аланның сайлау және саяси өкілі Беатрис Протеромен, кабинет министрі сэр Гревилл Макдональдпен және мүмкін Пирс Флетчер Дервишпен де қарым-қатынаста болды.

Сэр Гревилл Макдональд

Сер Гревилл 2-серияның соңғы эпизодында таныстырылды, ол өзінің түрлі мүлік инвестициялары үшін мұражайлар субсидиясын беруді "оңға шығару" үшін үй салу жөніндегі кіші министр ретінде беймәлім Пирсті жалдаған сыбайлас жемқор министр ретінде бейнеленді. Сэр Гревилл осы эпизодта Б'Стардпен алғашқы қарым-қатынаста болды, ол Б'Стард үшін ұқсас келісімге келмесе, оны әшкерелейтінін білдірді, сондықтан ол эпизодтың шыңына Аланның атылуына қатысты көрермен үшін күдікті болды. Аланның "моғжизалық сауығып" кеткен кезінде сэр Гревиллді Тэтчер заң мен тәртіп министрі етіп тағайындады және Аланмен өлім жазасына кесуші бағананы қайтару туралы келіссөздер жүргізді (өзін табу үшін £ 50,000 сыйақы алды). Сэр Гревиллдің көңілінен шыққан оқиға - Б'Стардтың өлім жазасына кесілгені және Аланның жоспарланған өлім жазасына кесілетін түнін сотталғанның әйелімен бірге өткізгені. Гревиллді Б'Стардтың ескі және тыныш нұсқасы ретінде қарастыруға болады. Сол сияқты күмәнді ақша табуға тез және жеке тағамдарымен, бірақ парламенттік институттар мен Консервативтік партияның өзіне деген құрметпен. Гревилл, шын мәнінде, консерваторлар партиясының игілігін елдің игілігінен жоғары қояды және соңғы эпизодта осылай дейді. 3 серияға қарай Гревилл Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі мемлекеттік хатшы болып табылады және Б'Стардпен махаббатпен жеккөрушілік қарым-қатынасын дамытады, ол ақырында өзара құрметке айналады. 4-серияда Гревилл 1992 жылғы сайлаудан кейін жергілікті сайлаушылар оның өз сайлау округінің ортасына ядролық қалдықтар зауытын орналастыру шешімімен келіспеген кезде парламенттен шықты. B'Stard-тың кейбір көндіргенінен кейін Гревилл Пирстің орнын алып, Еуропалық істер жөніндегі мемлекеттік хатшы болады, осылайша Аланмен Еуропада келісуге көптеген мүмкіндіктер береді. Соңғы эпизодта Гревилл Аланнан бөлініп, прогрессивті федералистердің құрамына кірді, олар Аланның Жаңа патриоттық партиясымен сайлауларда қатты ұтылды.

Сэр Стивен Бакстер

Алғашқы екі серияда Алан мен Пирспен бір кеңседе жұмыс істеген, консервативті партиядан зейнеткер жастағы депутат. Сэр Стивеннің қатал моральдық принциптері мен парламенттік тәртіпке деген құрметінің арқасында ол өзімшіл Алан мен ештеңеден хабары жоқ Пирстен өте өзгеше болды, олардың екеуіне қарсы әрекет ету үшін тамаша комикалық трюк ретінде тамаша жарады. Парламентте ұзақ жылдар бойы жұмыс істегеніне қарамастан, ол Уэльс мемлекеттік хатшысы болған басқа министрдің ісінде кінәлі танылғаннан кейін көп жылдар бойы артқы қатарға жіберілді. Алан оған онша құрмет көрсетпейді және Сэр Стивеннің көмекші және кәсіби қасиеттерін өз мақсаты үшін пайдалануға дайын, тіпті Аланның полицияны қаруландыру туралы жеке заң жобасы қабылдануын қамтамасыз ету үшін Сэр Стивеннің палатадағы сөйлеген сөздерінің бірін тікелей көшіріп алады. Ол 2-серияның соңында көрінеді, онда ол телекамералар мен түсірілім тобының Парламентке енгізілуіне наразы болғаннан кейін, Пирс Алан Б'Стардтың үлгісіндегі қуыршақтың ішін ауызына дейін толтырып, ұялтпалы әрекет ететінін көреді. Сэр Стивен Пирсті қатаң сөккеннен кейін, "әлдебір титул алғаны жөн" дейді де кеңседен шығып кетеді, бұл оның Лордтар палатасына ауысқанын білдіреді.

Роланд Гидли-парк

Роланд – Сараның ксенофоб әкесі және жергілікті консерваторлардың басшысы. Оның ықпалы Б’Стардтың өкілдігін сақтап қалу үшін оның құрметін ұстап тұруын талап етеді. Б’Стардтан өзгеше, ол Хальтемприс сайлау округі үшін жауапкершілік сезінеді.

Норман/Норма Борман

Норман – Аланның бухгалтері және жақын досы. Билік тарапынан қудалануға ұшырап, жасырынуға мәжбүр болғаннан кейін, Норман жынысын өзгерту арқылы осы қиын жағдайдан шығады, ал бірінші маусымда осы өзгерістердің әсері тез байқалады.

Сидни Блис

Сидни – Аланның Йоркширдегі сайлау округіндегі қарт, невротикалық паб иесі, сонымен қатар сирек кездесетін көмекші болып жұмыс істейді. Бұрынғы дарға асушы ретінде ол Аланнан ескі мансабын қайтаруға мүмкіндік сұрайды. "Кім атып өлтірді?" атты арнайы эпизодта ол өлім жазасы қайта енгізілген кезде бұрынғы лауазымына оралды. Аланның Сер Гревилл Макдональдтан Сидниді дарға асушы қызметіне қайта орналастыру үшін жасаған сәтсіз және жартылай ынталы әрекеттерінен кейін, Сидни Сер Гревиллді қорқытып, оны қайта орналастыруға шантаж жасады, газеттерге 1964 жылы өлім жазасы жойылғаннан кейін он жыл өткен соң, 1974 жылы Лорд Луканды құпия түрде дарға астым деп айтумен қауіптендірді. Сидни, Алан балса ағашынан жасалған дарға асу құрылысының нәтижесінде жазадан құтылғандықтан, дарға асушы лауазымын, сондай-ақ Оңтүстік Африка мен Оңтүстік Американы "аралап шығу" мүмкіндігін жоғалтқан болуы мүмкін.

Боб Криппен

Боб Криппен – өзін-өзі дұрыс санап, бірақ шаршаңқы мінезді Лейбористік партиясының депутаты, ол Брамолл қаласының мұқтаж халқы тұратын сайлау округін өкілдік етеді және B'Stard сияқты үлкен басымдыққа ие. Криппен – осы телесериалдағы B'Stard-тың алғашқы белгілі қарсыласы. Оның саяси мансабы автомобиль құрастыру саласында жұмыс істеген және кәсіби одақ өкілі болған кезінен кейін басталды.

Беатрис Протерео

Беатрис Протеро 1987 жылғы жалпы сайлауда Аланның сайлау шаршысы болды, ол депутат болғаннан кейін саяси өкіліне айналды. Ол Аланның әйелі, сонымен қатар ескі достарының бірі Сарамен сырлы қарым-қатынаста болды. Ол тек бірінші маусымда ғана көрінді, ал кейін жоғалуы түсіндірілмеді.

Түсірілім

Голдсборо Холл Б'Стардтың Йоркширдегі үйі ретінде бейнеленді және бірінші сериядағы кейбір сыртқы түсірілімдермен қатар, ашылу фотосекуенцияларының фоны ретінде қолданылды. Солтүстік Йоркширдегі Кнаресборо қаласы бірінші бөлімдегі сайлаудың бастапқы сахнасын түсіру үшін пайдаланылды, ал Голдсборо маңындағы жолдар бірінші сериядағы полиция машинасының қуылуына түсірілім алаңы болды. Кейбір қалалық көріністер Лондонда емес, Лидсте түсірілді, Лидс қалалық әкімшілігі Жоғары сот ретінде пайдаланылды. Брамхам паркі 2-ші серияның "May The Best Man Win" атты эпизодында Пирс қалыңдығы Кларисаның отбасылық үйі ретінде қолданылды.

Саяси идеалдар

Сериал, сахналық қойылымдар мен газет беттерінде Алан көптеген мәселелерге өз пікірін білдірді, олардың көпшілігі жұмысшы табына және саяси, қаржылық элитадан (қарапайым халықтан) басқаларға деген жек көрушілігін көрсетті. Бір сайлаушымен пікір таласы кезінде Б’Стард Bentley (4-сериядағы Lagonda In) көлігін жүргізу және британдық шеберлермен тігілген костюм кию арқылы британдық өнеркәсібіне көмектесіп жатқанына сенетінін айтты. Б’Стардтың мақтандығы соншалыққа жетті, тіпті білім беру жүйесінде 2500 фунт стерлинг көмегімен түзетілмейтін ештеңе жоқ екенін, ал Ұлттық денсаулық сақтау қызметінің (NHS) кезек тізімдерін денсаулық сақтау жүйесін жабу арқылы жоюға болатынын, осылайша кедейлерді жойып, кедейліктің өзіне соңғы нүкте қоятынын мәлімдеді. Б’Стард осы ойын Жаңа лейбористік партияға өтуімен жалғастырды, ол "тек лайықты адамдар ғана жақсарады" деген мақсатта қатерлі ісікпен емдеуге лотерея ұйымдастыруға белсенді түрде қатысты. Б’Стард өз "принциптерін" жеңілтекпен қарастыратынын көрсетті, пайда немесе жеке мүдделер үшін өзі сенбеген идеяларды қолдады. Ол либертариан екенін және порнография, проституция және есірткілерді сатып алуға ниет білдіргендерге (оның ішінде өзіне де) коммерциялық түрде қолжетімді ету керек деп мәлімдегеннен кейін, парламенттік анти-порнографиялық топты және леди Вирджиния Имридің "Жыныс – қате" атты памфлетін жариялауға жасаған күш-жігерін қолдады. Тағы бір жағдайда, ол өлім жазасын асып өлтіруді қайта енгізуді қолдау үшін жасалған қосақталған кісі өлтіру әрекетінен кейін экологиялық тазалықты жақтады (электрошоуға қарағанда экологиялық таза балама ретінде және өлімге әкелетін инъекциядан гөрі қылмыстың алдын алуға тиімдірек құрал ретінде), тіпті жаңа асылмалар салуға конкурс жеңіп алды. Мұндай жағдайларда ол C.A.S.H. (яғни, Христиандық қоғамдық нұсқаулықтар қауымдастығы немесе Орталық Амазонияның рухани емшілері) деген аббревиатурасы бар, ұзақ аты бар ұйымды өкілдік ететінін айтып, күмәнданбаған донорлардан ақша алу үшін алаяқтықпен әрекет етті. Алан бір кезде Америка Тәуелсіздік соғысының ұраны "Өкілдіксіз салық жоқ" деген сөзді кері қайтаруды ұсынды, өзі сияқты адамдардың ("көзі ашық, салық төлейтін азшылық") қоғамның басқа мүшелерін құтқару үшін тым жиі шақырылатынына сендірді (Хакнидегі лейбористік сайлаушылардың құқығын шектеу және Хакни батпақтарында мұнай барлауды қолдайтын консервативтік округтік кеңестің сайлануын қамтамасыз ету үшін жасалған ұзақ мерзімді жоспардың бір бөлігі ретінде). Алан осы аргументті қарт адамдарға барлық әлеуметтік жәрдемақыны тоқтатуды ұсынатын кезде де қолданды, олар ақшаларын "Блэкпулдағы қорқынышты демалыстарға" ысырап етудің орнына, өздерін қалай күтіп-баптау керектігін ойлануы керек деп санайтын. Брайан Уолденмен сұхбаттасқанда, Алан егер билікке келсе, байлар тек кокаинге салық төлейтінін, балалар фабрикаларда жұмыс істеуге мәжбүр болады, ал қарттар мен мүгедектер мыңдаған адаммен өледі деп мойындады. Осы сұхбатта Б’Стард ағылшын ұлтшылдығын жақтады, Шотландия мен Уэльстің тәуелсіздігін қолдайтынын, бірақ Англиямен жаңа отаршылдық экономикалық байланыстарды орнататынын, сондай-ақ иммиграцияға қарсы көзқарасын білдірді, отыз фут биіктігіндегі электрленген "Б’Стардтың қоршауы" құрылысын ұсынды.

Көрермендердің реакциясы

Ситком сол кездегі ITV телеарнасының ең сәтті комедиялық сериалдарының бірі болды және үлкен қызығушылық тудырды: көрермендердің күлкісі соншалықты қатты және үздіксіз болды, тіпті бағдарлама уақытынан асып кетіп, сценарийлерді қысқартуға тура келді. Рик Майалл көрермендердің реакциясы туралы былай деді: "Бірінші серияда адамдар: "Уау, Рик Майалл қанша әдемі!" дейтін, ал екіншісінде: "Уау, Рик Майалл қанша жақсы актер!" дей бастады. Менің бар тілегім де осы еді".

"The Sunday Telegraph" газетінің

Сахналық қойылымның бастапқы көрсетілімімен байланысты, британдық The Sunday Telegraph газеті Алан Б'Стардтың өзі жазған (іс жүзінде оның авторлары, Маркс және Гран) апталық пікірлер бағаны жариялады. Онда Б'Стард мырза "Жаңа еңбек" партиясын құрған және елді тиімді басқарып отырған адам ретінде, аптаның саяси оқиғаларына сын көзбен қарап, Тони мен кабинет мүшелеріне деген наразылығын жиі білдіретін. Бағанның мазмұны, сахналық қойылымды Б'Стардтың өзінің қажырлы еңбектерінің нәтижелерін "қарапайым халыққа" жеткізу үшін жазғанын көрсетеді. Бір бағанда Аланның әйелінен ажырасқаннан кейін (алғашқы сахналық қойылымның қосымша сюжеті), бұрынғы миссис Б'Стард "күрт қайтыс болды" деп айтылған.

"New Statesman" журналы

2010 жылы "New Statesman" журналында екі апта сайын жарияланатын пікірлер рубрикасы алғаш рет пайда болды. "The Sunday Telegraph" және "Daily Mail" газеттеріндегі рубрикалар сияқты, мақалалар Маркс пен Гранға диктантпен жазылған Б'Стардтың өзінің көзімен жазылған. Осы соңғы мақалаларда Б'Стард енді лорд (оның "The Sunday Telegraph" газетіндегі соңғы мақаласында ол Парламенттен және елден кетіп, Әлемдік банк президенті болды), бірақ ол қазіргі оқиғаларға қатысты пікір білдіруін жалғастыруда.